|
İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
|
Haberler | 
İşçilerin Tarihi
Ev, birden sessizleşiverdi. İçimizi bir hüzün kapladı. Olanağımız olsa eşyalarımızı yine oraya buraya saçacağız, kepenkleri bir bir açacağız. Gitme duygusu yüreğimi kemirip duruyor. 
Sokaktaki tek masasında rakı içiyor 83 yaşındaki Arif Damar. Son şiirinin başlığı "Yaş 83". "83 / Yolun neresi eder" diye soruyor Cahit Sıtkı'ya Dağlarca'yı ve İlhan Berk'i de yanına alıp. Ada'nın sokaklarında farklı bir gece hayatı geziniyor fasıllara, şarkılara, şiirlere takıla takıla. 
Ada halkı ise "Moshonisi" diye adlandırıyormuş Cunda'yı. Yani, "güzel kokulu ada" anlamına geliyormuş bu da. Osmanlıca yazılmış bir mühürdeyse "Güzel Kokulu Adalar Belediyesi 1869" yazılıymış. Bu bağlandığım kasabayla ilgili daha ne çok şey var bilmediğim! 
Televizyon yok ya burada, rahatım. Ama Rahatı Kaçan Ağaç gibiyim de bir yandan. İktidarın ülkeyi talanı, din sömürüsü, Yüksek Askeri Şura'da irticai faaliyetlerde bulunan askeri personelin ordudan atılmaması, ümmet toplumu olma yolundaki hızlı yükseliş... 
Yüce Sepik nehrinin ortasında bir kanodayım. Papua Yeni Gine'nin bu en büyük nehri, Nil ve Amazon gibi muhteşem, ama yabancılar tarafından az ziyaret edilen ve dünyada adı pek duyulmayan bu ülkede olmasından dolayı hakkettiği üne kavuşmamış gibi geliyor bana. Çok sıcak! 
Çalar saatimin sesiyle uyandım. Akşamdan uyandırma yazdırdığım otel resepsiyonundan arayan olmadı. Zaten ya dakik değiller ya da unutuyorlar. Bugün kızlarla Kızıldeniz'e gitmeyi planladık. Hoş biraz uzak, belki bir saat yol gideceğiz ama otelin havuzuna ilgi göstermemeye kararlıyız 
Sıcak havaya neşter vuruyor poyraz! Denize girilecek gibi değil. Deniz alıp alıp veriyor. Dalgalar boyumuzu aşmıyor ama yüzülecek gibi değil. Kıyıda oturmak da olası değil, balkonlarda da. Yine de kuytu bir yerler buluyorum kendime ve Can Yücel'in Bir Siyasinin Şiirleri'ni (1974) okuyorum günümüzü düşünerek: 
Ağılözü kızlarının, köylerine onlarla tanışmak için gelmiş iki konuğu alıp, dağa, keçi sağmaya çıkışlarının küçük öyküsü. Güneşin ısıttığı, yelin tatlı bir serinlik taşıdığı, dağların görkemle yükseldiği, çocukların yaramaz, kızların şen, konukların heyecanlı olduğu o yaşanmış akşamın anısına... 
Sersem gibiyim. İnanamıyorum okulun bu yıl da kapandığına. Tatil hiç gelmeyecek gibiydi oysa. Almanya'daki günler Türkiye'den daha uzun değil elbette ama tatil havasına girince insan, kaçınılmaz olarak denize, güzel sofralara, gün batımlarına, dostlara, başka atmosferlere ve en önemlisi ana dile odaklanıyor. 
Ekip arabamız ucu bucağı gözükmeyen Kral Abdulaziz havaalanında hayli yol alıp gümrük kapısına yaklaşırken ayaklarımın ağrılarını hissetmeye başladım. Yolcu karşılarken yüksek topuklu ayakkabılarımızı giyiyor, servis sırasında babetlerle değiştiriyoruz. Bunlar, alçak veya dolgu topuklu ayakkabılar. Ayaklarımız uçuş boyunca rahat ediyor ama uğurlama sırasında yine topuklular giyiyoruz. 
Edip öğretmenin öğrencilerinden biri İbrahim. Bu yıl ortaokula başlayan akıllı, çalışkan Ayşe'nin bir küçüğü. Öğretmeninin, çok sevdiği çok güvendiği bir öğrenci. Bu yıl babasını yitirdi. O yüzden gülümserken bile hüzünlü bakıyor. Öyle temiz, akıllı ki... Onu tanımak, onu yazmak beni daha mutlu bir insan yaptı. 
Ağılözün'den bir küçük öykü bu. Dağların, gururlu, güçlü, güzel ve çalışkan insanlarının, bizimkinden çok uzakta, çok başka olan, yoksunluklar, yokluklarla örülü yaşamlarından bir inci tanesi. 
"Mahpuslar Konuşuyor" kitabı can acıtıcı, yürek yakıcı. Kitaptaki şiirler dünyanın demokrat kamuoyu önünde yaşanan nice dramın tanıklığını yeterince yapamasa da, epeyce ipucu veriyor. Neyle suçlandıklarını bilmeden yatan tutuklukların çektiği işkenceyi beyaz perdeye taşıyan belgesel sinemacılar da oldu ve ben bu filmlerden birini iki yıl önce Berlin Film Festivali'nde görmüştüm. 
Yürüdüm 2 Temmuz 1993'ü düşünerek. Ölenler aramızdan ayrılalı 15 yıl oldu. Sivas Katliamı toplumumuzdaki en büyük kanayan yaralardan biridir. Geçenlerde Behçet Aysan'ın kızı Eren Aysan'ın internette yayımladığı mektubu okudum gözyaşları içinde. "Babam kapıyı üç kez çalardı" diye başlayan mektup küçük kızın gözünden babasının portresini çiziyor ve olanları anlamaya çalışıyor büyüdükçe. 
1988 yılında bir charter şirketi olarak kurulan Birgenair, büyük turizm acentalarıyla çalıştığı gibi yabancı havayollarına da sub-charterlik yaptı. Dünyanın bilindik, bilinmedik her noktasına uçabilmesiyle havacılık camiasında tanındı. Bu nedenle değişik uluslardan da çalışanları oldu 
Kazanan taraf hep coşuyor, kaybeden ise derin bir suskunluğa gömülüyor yüzlerindeki boyalarla, sırtlarındaki, ellerindeki bayraklarla. Türklerle Almanlar arasında artan gerginlik kötü bir yöne sürüklenmedi. Gazetelerin de yazdığı gibi "dostluk kazandı." Dostluk gerçekten bir şeyler kazandı mı acaba? 
Yaşamımın hiçbir anında abartı olmadı ve "yoksulluk edebiyatı" da yapmadım. Çok boynu bükük bir çocuk değildim ama her şeyi yerinde bir yaşamım da olmadı ve pek çok şeye yutkundum, sabırla yutkundum. Bunun kırgınlığını ancak ben bilebilirim. 
Yazacaklarımı toparlayamıyorum. Modemin bozulduğuna karar verdik. Yenisi alınacak. Tek çözüm bu gözüküyor şimdilik. İnternetle bir bağlantısı yok ama Rilke'nin şu iki dizesi dilimden düşmüyor bütün gündür: "çünkü ölür babalar / oğullar kalır ve çiçek açarlar" 
Anıları yazmanın yaşla bir ilgisi var mı acaba? Olabilir. Çok şey yaşayıp görmeyi içermiyor anı yazmak, yaşadığını kaleme alabilmek önemli olan. 1956-1980 arası Ankara'yı, elbette, kendi süzgecimden geçirdim. Hem kenti, hem de kendimi, ailemi anlattım. Tıkış tıkış bir kitap olmadı Yitik Kent Ankara. 
