İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Sabah uykumdan oğlum Ali uyandırdı. Sağ yanağımın üzerine yatırdığım başıma eğilip sol kulağıma fısıldadı. “Anneeee biliyor musun nefes alıp verirken burnumuzun sadece tek deliğini kullanıyormuşuz.” Hay Allah, bu çocuklar bunları hangi kanallardan öğreniyor, diye düşündüm uyanırken. “Koy bak parmağını burun deliklerinin altına, anlayacaksın” dedi. Daha gözümü açamadan söylediği nefes testini yaptım. Çocuk haklı, tek kapıdan geçti nefesim. ...Devamı.»
Marmaris İçmeler yolu üzerinde 29 Temmuz`da birkaç yerde birden başlayan orman yangınını birebir yaşadım. Bir ağacın ayakta yanmasını seyrettiniz mi hiç? Ağaçlar yanarken çıkardığı sesler, ağlayan ağacın inlemeleridir. Yıllarca büyüyen bu ağaçların gölgelerinde insanlar serinler, havadaki oksijen dengesine katkıda bulunur. Ormanlar içinde yaşayan bütün canlılara bir mekan teşkil etmektedir. Yıllardır Marmaris’e yaz tatili için gittiğim mekanlar, ormanın hemen yanında bulunan otellerdir. ...Devamı.»
Afganistan’ın yakın tarihinde, 24 Aralık 1979’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği tarafından işgal edilmesini mutlaka hatırlayanlar vardır. Afganistan kuzeyinde Tacikistan, Özbekistan, Türkmenistan; batısında İran, güneyinde ise Pakistan ile çevrili bir ülkedir. Afganistan’ı görmedim amma sınır şehri Lahor, İslamabad ve Peshawar’a kadar gittim. Tabiat, Asya’nın bu coğrafyasında Pakistan’a cömert davranmasına karşın, Afganistan’a üvey evlat muamelesi yapmıştır. ...Devamı.»
Dünyanın geri kalanı virüsle aynı mekânı paylaşarak yaşamayı sürdürürken, Avustralya’nın kapıları aylardır kilitli, pencereler sımsıkı örtülü. Kapı altları kum torbalı desek bile olur. Bir buçuk yılı geçti, denizaşırı yolculuk yasak. Özel izin zorunluluğu var. Bunu bir tür formalite sanmayın; başvuruların büyük çoğunluğu geri çevriliyor, ancak çok sağlam bir nedeniniz varsa kabul ediliyor. ...Devamı.»
Merhabalar, bir ay içinde yaptıklarının, yapmak zorunda kaldıklarının, yapmak zorunda bırakıldıklarının listesini okuyunca başım dönüyor. Sana Zor Zamanların Eşsiz Kahramanı adını vermek ve birkaç Olimpiyat Şampiyonu Altın Madalyası eklemek şart. Tam da sırasıdır. Ama maalesef kimseye memleketinde, mesleğinde, ailesinde, okulda veya evde, kıymet verilmiyor, madalya takılmıyor, omuzlara alınmıyor. Ne kadar yardım edersen et yine de ağzı açık bekleyenler oluyor. ...Devamı.»
Kayıtlarda doğum günüm olarak yazılan 1 Ocak 2021 tarihinde niye korkmuştum biliyor musunuz? Bay Recep, Cumhurbaşkanı olarak 2 Ocak`da yayınlanan kararnamesi ile İstanbul Boğaziçi Üniversitesine hariçten bir rektör olarak, Melih Bulu’yu atamıştı. Eyvah dedim, İstanbul’un en mutena yeri Boğaz`daki Bebek sırtlarındaki, eski adı ile Robert Kolej’inin, yerleşkesi kısa bir zaman sonra Katar emirine altın tepsi içinde sunulup, karşılığında bütçenin açığı kapatılacak diye endişem vardı. ...Devamı.»
Türk sanat müziğinde çok sevdiğim makamlardan bir tanesi segah makamıdır. Bu makamda ‘si’ perdesi karar perdesidir. Geçtiğimiz senelerde koro çalışmalarına katıldığım Şef Eczacı Bestekar Ertuğrul Ottekin’nin repertuarında, yine çok sevdiğim İstanbul Heybeliada’lı Yesari Asım Ersoy`un bir bestesi vardı. ‘Sevda yaratan gözlerini her zaman öpsem, Doymam güzelim haşre kadar hep seni sevsem‘ Bu segah şarkı, aksak usulde bestelenmişti. Hocama rica ettim, bu şarkıyı ben okumak istiyorum diye. Kırmadı beni. ...Devamı.»
Singapur, Sinovac aşısının toplam aşılama sayısından düşürüleceğini açıkladı. Yetkililer karar gerekçe olarak aşının özellikle Delta varyantına karşı yeterince etkili olmamasını gösterdi. Singapur Sağlık Bakanı Ong Ye Kung düzenlediği basın toplantısında "Elimizde Sinovac'ın Delta varyantına karşı enfeksiyonları ve ağır hastalıkları önlemede ne derece etkili olduğu hakkında fikir verecek tıbbi ve bilimsel bilgi ya da veri yok" diye konuştu. ...Devamı.»
Bir gerçeğin ortaya çıkmasını ne kadar engelleyebilirsiniz? Bir başka söyleyişle ne kadar süre yalan söylemeye devam edebilirsiniz? Gerçek belki çok acıtıcı olabilir ama bir gün, bir şekilde hakikatle yüzleşmek mecburiyetinde kalırsınız. İnsanlar bazı zaman doğruları söylemekten kaçınırlar. Hani hayat boyunca söylenen bazı pembe yalanlar olabilir. Bir insanın evliliğini kurtarmak adına söylenen tatlı yalanlar, bir insanın hayatını kurtarmak adına söylenen yalanları, bu anlatımda değerlendirmeye almazsak, her yalanın ortaya çıkması kaçınılmazdır. ...Devamı.»
Her günün doğuşunda bir tanyeri vardır. Gün ağarırken kızıl bir renkle doğudan yükseldiği yerdir. Hani derler ya bir kızıl goncaya benzer güneşin doğuşu, işte öyle bir kızıl renkle doğar güneş doğudan. Sabahları gün doğmadan kalkanlar seyrederler bu muhteşem renk cümbüşünü. Zamanla gün yükselir, güneşin bulunduğumuz yere tam dik geldiği zamana öğlen deriz. Yahut eski deyimlerde gün ortası denildiği bilinir. ...Devamı.»
Sizleri temin ederim ki, bugünlerde ülkemin her kesiminde konuşulan organize suç örgütü liderinden ayda $10.000.00 maaş alan siyasetçi ben değilim. Kişinin isminin, karanlık işlerin organize edildiği yeraltı dünyasının isimleri ile beraber anılması bile rahatsız etmeye yetmektedir. Bazı yasadışı işleri yaptırmak için kişiler, organize çetelere para verir, onlara yaptırırlar. Çek, senet tahsil örgütü gibi. Ancak böyle organize çeteler, bazı siyasilere ücret veriyorlarsa ülkeyi yönetenlerden taviz de beklerler. Bunun için de onlara aylık maaş adı altında rüşvet verdikleri olur. ...Devamı.»
Yaşadığımız günler içinde olaylar o kadar hızlı gelişiyor ki, bir konuyu daha hazmetmeden ikincisi geliyor, bir evvelini hatırlamakta güçlük çekiyoruz. 2013 yılı sonuna doğru Aralık ayında bir çok gelişmeler oldu. İran’lı bir iş adamı Reza Zarraf’ın itiraflarına dayanarak, bir savcının, rüşvet, görevi kötüye kullanma, ihaleye fesat karıştırma ve kaçakçılık suçlarını işledikleri iddiası ile bazı iş adamlarını, bazı bürokratları, banka müdürü, ve çeşitli düzeyde kamu görevlileri hakkında soruşturma açtığını hatırlar mısınız? Hatta bu olaylar içinde dört bakan ve üç bakan çocuğunun da yer almış olduğunu unutmadığınızı düşünüyorum. ...Devamı.»
Sıkı önlemlerin daha çok, ekonomik çöküşü önlemek, siyasi yatırım yapmak için ve toplumsal patlama korkusuyla “gevşetilmesine” rağmen korona belası kolay kolay geçmeyeceğe benziyor. Korona ekonomiden, siyasetten anlamıyor. Aşıdan anlıyor. En etkili aşının bulucuları Uğur Şahin ile eşi Özlem Türeci ona çok iyi ders veriyor. ...Devamı.»
Seneler öncesinde bir şirkette çalışmaya ilk başladığım dönemde, bazı laboratuvar cihazları pazarlamaya çalışıyorduk. Ancak o tarihte piyasaya hakim olan bir marka vardı ve biz bu markaya karşı rekabet etmeyi pek başaramıyorduk. Ne yapsak ne etsek mümkün olmuyordu. Teknik olarak her iki sistemi karşılaştırıyorduk. Bizim sunduğumuz sistem hem daha üstün ayrıca daha ucuz idi. Son kullanıcı ile görüştüğümüzde, açık ara teknik olarak daha üstün bir sistemi kullanmak istediklerini dile getirmekte, ancak konu ihale aşamasına gelince yine tökezlemekteydik. ...Devamı.»
Yetmişli senelerin başında Amerika’da , Connecticut eyaletinin bir kasabası olan Norwalk’a, analitik cihazlar konusunda eğitim için gitmiştim. Özel ilgim olan alet ve edevat konusunda böyle malzemeler satan bir dükkandan içeri girdim. Hani bir hırdavatçı olarak tanımladığımız bir dükkandı. Aklıma gelen gelmeyen bir çok malzeme vardı raflarda. Etrafı dolaştıktan sonra bazı özel alet ve araçlar aramaya başladım. Ancak bu aletlerin hepsi inç ölçü birimi üzerinden çalışıyordu. Ben ise metrik ölçülerde alet aramaktaydım. Nerde bulacağımı bilmeden dolaşmaya başladım. Ne kadar zor bir durum, bütün ülke inç sisteminde, ben ise metrik alet arıyorum. ...Devamı.»
Ne ağırıma gidiyor biliyor musunuz? Fakirlik edebiyatı yapan, gösteriş meraklılarının dengesiz davranışları. Barış Manço lise son sınıf yıllarında tanıştığım ve çok sevdiğim bir dostumdu. Barış’ın, Galatasaray Lisesi son sınıfında okurken bir müzik gurubu vardı. Caddebostan Ozan sinemasında zaman zaman konser verirdi. Liseler arası müzik yarışmalarında kendi gurubu ile katılırdı. Göztepe`de otururlardı. Kardeşi İnci ile de çok yakın dostluğum vardı. ...Devamı.»
4 NİSAN 2021: Merhaba. Umarım her şey yoluna girdi, aşılı da olsanız ailecek tedbiri elden bırakmamalısınız. Biliyorum yineliyorum ama yinelemekte yarar var. Bu bela daha süreceğe benziyor. Fransa’da yöneticiler evde kal programına gitmemek için her yolu denediler ama en sonunda hem evde kaldılar, hem de sınıfta: Bu beladan ölenlerin sayısı yüz bini aştı burada... Faturayı kim ödeyecek? Yakında göreceğiz. Belki pek yakında değil ama mutlaka. ...Devamı.»
Biz Anadolu deriz ancak Avrupalıların Minör (Küçük) Asya olarak tanımladığı anavatanımızın Avrupa ile bağlantısında bulunan İstanbul şehri için, tarih boyunca bir çok tasarımlar yapılmıştır. Bilhassa Haliç üzerine köprü yapımı asırlarca gündeme gelmiş. Kimi dönemlerde ülke yöneticileri tarafından tasarımlar yaptırılmış ve kullanılmıştır. Tarih içinde anılan adı ile Konstantinopolis şehir surlarının bitiminden sonra Haliç’i aşmak için, milattan evvel bir köprü tasarlanır. Demir halkalar üzerine kalasların bağlandığı ve tahmini Eyüp civarından karşı Sütlüce’ye varan bir köprü inşa edildiği söylenir. Bu köprünün adı tarihe ‘Aghios Khalinikos’ adı ile geçmektedir. ...Devamı.»
Türkiye’nin siyasi tarihinde ‘Benim memurum, benim işçim, benim çiftçim, benim esnafım, benim tüccarım’ diye söze başlayan çok değerli bir devlet adamı vardı. Kendisini yakından tanıma fırsatım da oldu. Birkaç kez hem başbakanlığı hem de cumhurbaşkanlığı döneminde, Çankaya’da ziyaret ettim. Çok renkli bir kişiliği vardı. Her söze bir cevabı, her konu hakkında mutlaka bir bilgisi olduğuna bizzat tanık oldum. 1920’de dünyaya gelmiş, çeşitli okullarda okumuş ve inşaat mühendisi olmuş değerli bir insandı. ...Devamı.»
‘Osmanlı Devleti’nin, Bilecik’in Söğüt kasabasında KAYI aşireti olarak başlama tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte, Ertuğrul Gazi’nin 1280’de ölümünden sonra, Osman Bey’in reisliğinde 1299 tarihinde kurulduğu kabul edilir. Kimi tarihçiler ise 1302 tarihinde Koyunhisar Savaşı’ndan sonra bağımsızlığın ilan edildiği tarihi alırlar. Kayı aşiretinin, Bozok’ların bir dalı olarak, Anadolu’da hüküm sürmesinin başlanması ile Doğu Roma İmparatorluğunun başına bela olur. Sonundaü Doğu Roma İmparatorluğunu yıkan Osmanlı Devletine, İmparatorluk ünvanı da geçer. ...Devamı.»