İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Yaşar Kemal, bir başyapıt olan "Yer Demir Gök Bakır" adlı romanında, belirsizlikler içinde çaresiz kalan bir köy halkında giderek artan, bütün topluluğu saran, dayanılmaz boyutlara ulaşan yaygın bir bunaltı (anxiété) tanımlar. Köylünün büyük bir korku ile beklediği, onu donuna kadar soyacak olan alacaklı kişi bir türlü gelmemekte, beklenen olaylar bir türlü olmamaktadır. ...Devamı.»
Yüzlerce yıldır, İslam toplumları bilimde ve teknolojide geri kalmışlardır. Bunların çoğu sömürgelikten görece yeni kurtulmuş, bir kesimi de ulusal bağımsızlık kazanamamış topluluklardır. Bunlar arasında, nüfusunun büyük çoğunluğu Müslüman olan Türkiye, eğitimde, devlet yönetiminde, toplumsal yaşam biçiminde dinin egemenliğini büyük oranda kaldırarak aydınlanma devrimini başlatan, laik, demokratik bir Cumhuriyet kuran tek ülkedir. ...Devamı.»
Özgürlük Evi raporundan Cemil İpekçi'ye, Deniz Feneri dosyasından İstanbul Emniyet Müdürü Cerrah'a, yurttaşlık numarasından NATO Genel Sekreteri'ne, 1 Mayıstan Milli Görüş'e, Obama'dan elbette ki Erdoğan'a, bu hafta gözüme takılıp kapak olmaya hak kazananlar. ...Devamı.»
Simitevi'nden çıkarken gördüm iki yıldır yayımlanan, 4. sayıya ulaşan Türkçe, Almanca ve Polonyaca TürkDöner dergisini. Dergi, sandığım gibi Berlin'de / Almanya'da değil, İstanbul'da yayımlanıyormuş. 16 ülkeden 140 döner üreticisi, 40 döner toptancısı, 35 yan sanayi temsilcisi, 25 zincir restoran sahibi ve 5000 ziyaretçi işadamıyla - "bir ilke imza atılmış" - gerçekleştirilen " 1. Dünya Döner Kongresi"yle Antalya'da. ...Devamı.»
İşkence bir insanlık suçudur. Türkiye yıllardan beri, uluslararası değerlendirmelere göre, işkenceyi devlet eliyle sürdürmüş olan birçok ülkeden biridir. Özellikle, 1980 darbesini yapan generaller yönetiminde işkence çok yaygınlaşmış, Türkiye bir işkence ülkesi olarak tanınmıştır. Özellikle, Güneydoğuda yaşayan Kürt kökenli vatandaşlarımız, devlet ile bir terör örgütü arasında sıkışmış kalmış, işkenceye en çok uğrayanlar olmuştur. ...Devamı.»
Air Gabon'un bize vereceği üniforma için aylar önce ölçülerimizi vermiştik. Umudu kesip unutmuşken haber geldi hazırmış. Havaalanına gidip aldık. Mavi yeşil ve sarı renklerden yapılmış, fularında logoları papağana benzeyen o kuşlardan var. Etekler biraz uzun ama rahat, Gabonlu ve Fransız ekibin giydiklerinden farklı bir üniforma, sanki bize torpil geçilmiş. Heyecanla odalarımızda deniyoruz. ...Devamı.»
Taraf gazetesinden ineklere, yolsuzluk dosyalarından Erbakan'a, Melih Gökçek'den metrobüslere, Cemil İpekçi'den Azerbeycan'a, 23 Nisan'dan ulusal radyo yayınlarına, Deniz Feneri dosyasından Genelkurmaybaşkanı İlker Başbuğ'a bu hafta gözümüze takılıp aklımızı kurcalayanlar... ...Devamı.»
Boğaz vapuruna eşlik eden martılara simit attım, onlar da çığlık çığlığa denize dalıp çıktılar. Taksim'de Obama protesto ediliyordu. "Obama Talip'i de al git" diye bağırıyordu gençler. Cüneyt Ayral'la "Alır Götürür İstanbul" sergisine gidiyorum. Fotoğraflar Gültekin Çizgen'in - sanatta 50. yılı -, şiirler Cüneyt Ayral'ın - sanatta 40. yılı -. ...Devamı.»
Adanos'in Kör Kâhin'indeki (YKY, 2008) şiirleri bir daha elime aldım. Çoğu Berlin'de yazılan bu şiirlerdeki derinliğe, açılıma, izdüşümlere... doyamıyorum. Kutsal kitap söylemiyle çağdaş şiiri - "dokuz boğumlu bir dile" çeviriyor - bir potada eritiyor, Adonis. O, "rüzgârı henüz bitmemiş bir sözlük yazmakta kuma" bu şiirlerle. ...Devamı.»
İstanbul'dan Pecs'e, 12. Ergenekon dalgasından Milli Eğitim Bakanı Çelik'e, Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ'dan Başbakan Edoğan'a, Çağdaş Yaşamı Destekleme Vakfı'dan Çağdas Eğitim Vakfına, Remzi Gür'den Vakit gazetesine, Jandarma Genel Komutanlığı'nın sivilleşmesinden Taraf gazetesine bu hafta gözümüze takılanlar. ...Devamı.»
Türkiye'deki trafik kazalarından 1 Mayıs'a, Belçika'dan türbana, Obama'dan Türk Hava Yolları'na, Bakan Şimşek'den Deniz Feneri'ne, Gazeteci Cüneyt Koryürek'den Manisa Valisi Celalettin Güvenç'e bu hafta gözümüze takılanlar... ...Devamı.»
Yazmak üstüne düşünmeyen insan nasıl üretir? "dünyaya yazmak biçiminde çıkmak"tır bir açılımdan, bir yazma eyleminden söz edilecekse. Harfleri yerinden oynatmadan, onlara duygu, düşünce, anlam, imge... yüklemeden şiir, roman, öykü, mektup, anı, günlük, oyun, deneme... yazılabilir mi? Edip Cansever'in "Şiir Üzerine Yazıları"nı elimden bırakamıyorum. ...Devamı.»
Dünya Şiir Günü... Türkiye Pen'inin dünyaya kabul ettirdiği güzel bir armağan! Bütün gün şiir okuyarak geçirmedim ama epeyce şiir okudum. Azad Ziya Eren'in Özenle Unutulmuş Paraçalar'ını (YKY), Adil İzci'nin "aşk imiş"ini (YKY), Muhammed Bennis'in Aşkın Kitabı'nı (Kırmızı Yayınları) okudum. Berlin'de Dünya Şiir Günü'nden kaç kişinin haberi var diye düşündüm de, gözlerim doldu. ...Devamı.»
Obama'dan çakmasına, balıktan Demirtaş a, Say'dan Kürtlere, Hacı'dan Fethullah Gülen'e, Anders Rasmusssen'den tabii ki Erdoğan'a, Muhsin Yazıcıoğlu'dan demokrosiye, TRT'den Star gazetesine... Bu hafta gözümüze takılanlar. ...Devamı.»
Bilinç dışı bir dünyamız var Freud'a göre, diyor ki; "hiçbir heyecan, coşku, duygu ve iç güdü bilinç dışında doğrudan bulunmaz." Burası önemli, biz genellikle bunların var olduğunu söyleriz diyor. İşte aklı bir aşka takıldı, bir kara sevda içindedir gibi söyleriz ama bunlar aslında doğrudan olgusal olarak bilinç dışında bulunmazlar diyor, temsil edilirler, bilinç dışında temsil yoluyla bulunurlar. ...Devamı.»
Suudi'deki refomdan Beşir Atalay'a; parti bayrakları ile seçimden, sanayi bakanı Zafer Çağlayan'a; sosyal demokratlardan Türkiye'deki eşcinsel oranına; Ergenokon'dan kredi kartı borçlarına; beceriksiz işadamlarından seçimlerin ilk saatlerine bu hafta kapak olanlar. ...Devamı.»
Okuldan kovulan 17 yaşındaki gencin eski okulu basarak 17 kişiyi öldürmesinin yarattığı dehşeti üstümüzden nasıl atacağız? Toplum(lar) bireylere cinnet geçirtiyor. Bu tür olaylara dünyanın her yerinde rastlanıyor. Herkes istediği gibi dehşeti yaşıyor ve yaşatıyor dilerse. Silah da bulabiliyor, her türlü dehşete açık filmi ve oyunu da. Öldürmek oyuna dönüşüyor bir yerde. ...Devamı.»
Abdülhamit'in burnuyla büyük sorunu varmış ve bu sözcüğü yasaklamış. Buna rağmen onun burnu üzerine ne çok karikatür çizilmiş. Abdülhamit Karikatürleri Antolojisi'nin (1988) bir başlığı da Burun. Defterlerime bakalım neler yazacağım. ...Devamı.»
Aman kızmayın başlık AKP Milletvekili Cemal Öztayla'nın. Bu hafta Yaşar Nuri Öztürk'den kadının toplumdaki yerine, Bakan Çelik'ten Türk Hava Yollarına, Sait Yazıcıoğlun'dan Cemal Öztayla'nın doğrularına, Başmüzakerecisi Bağış'ın kapitalizm analizinden, işsizlik çözümlerine bence kapak olanlar... ...Devamı.»
Benin-Cotonou yatısından dönüyoruz. Ek sefer konmuş. Kamerun'un başkenti Duala'ya indik. Temizlik ve catering görevlileri uçağın içindeler. Merdivene çıktım havaalanını seyrediyorum. Terminal binasi, apron ve Air Kamerun uçakları tam bıraktığım gibi kalmışlar sanki... ...Devamı.»
Haberler | 
İşçilerin Tarihi
Yaşar Kemal, bir başyapıt olan "Yer Demir Gök Bakır" adlı romanında, belirsizlikler içinde çaresiz kalan bir köy halkında giderek artan, bütün topluluğu saran, dayanılmaz boyutlara ulaşan yaygın bir bunaltı (anxiété) tanımlar. Köylünün büyük bir korku ile beklediği, onu donuna kadar soyacak olan alacaklı kişi bir türlü gelmemekte, beklenen olaylar bir türlü olmamaktadır. 
Yüzlerce yıldır, İslam toplumları bilimde ve teknolojide geri kalmışlardır. Bunların çoğu sömürgelikten görece yeni kurtulmuş, bir kesimi de ulusal bağımsızlık kazanamamış topluluklardır. Bunlar arasında, nüfusunun büyük çoğunluğu Müslüman olan Türkiye, eğitimde, devlet yönetiminde, toplumsal yaşam biçiminde dinin egemenliğini büyük oranda kaldırarak aydınlanma devrimini başlatan, laik, demokratik bir Cumhuriyet kuran tek ülkedir. 
Özgürlük Evi raporundan Cemil İpekçi'ye, Deniz Feneri dosyasından İstanbul Emniyet Müdürü Cerrah'a, yurttaşlık numarasından NATO Genel Sekreteri'ne, 1 Mayıstan Milli Görüş'e, Obama'dan elbette ki Erdoğan'a, bu hafta gözüme takılıp kapak olmaya hak kazananlar. 
Simitevi'nden çıkarken gördüm iki yıldır yayımlanan, 4. sayıya ulaşan Türkçe, Almanca ve Polonyaca TürkDöner dergisini. Dergi, sandığım gibi Berlin'de / Almanya'da değil, İstanbul'da yayımlanıyormuş. 16 ülkeden 140 döner üreticisi, 40 döner toptancısı, 35 yan sanayi temsilcisi, 25 zincir restoran sahibi ve 5000 ziyaretçi işadamıyla - "bir ilke imza atılmış" - gerçekleştirilen " 1. Dünya Döner Kongresi"yle Antalya'da. 
İşkence bir insanlık suçudur. Türkiye yıllardan beri, uluslararası değerlendirmelere göre, işkenceyi devlet eliyle sürdürmüş olan birçok ülkeden biridir. Özellikle, 1980 darbesini yapan generaller yönetiminde işkence çok yaygınlaşmış, Türkiye bir işkence ülkesi olarak tanınmıştır. Özellikle, Güneydoğuda yaşayan Kürt kökenli vatandaşlarımız, devlet ile bir terör örgütü arasında sıkışmış kalmış, işkenceye en çok uğrayanlar olmuştur. 
Air Gabon'un bize vereceği üniforma için aylar önce ölçülerimizi vermiştik. Umudu kesip unutmuşken haber geldi hazırmış. Havaalanına gidip aldık. Mavi yeşil ve sarı renklerden yapılmış, fularında logoları papağana benzeyen o kuşlardan var. Etekler biraz uzun ama rahat, Gabonlu ve Fransız ekibin giydiklerinden farklı bir üniforma, sanki bize torpil geçilmiş. Heyecanla odalarımızda deniyoruz. 
Taraf gazetesinden ineklere, yolsuzluk dosyalarından Erbakan'a, Melih Gökçek'den metrobüslere, Cemil İpekçi'den Azerbeycan'a, 23 Nisan'dan ulusal radyo yayınlarına, Deniz Feneri dosyasından Genelkurmaybaşkanı İlker Başbuğ'a bu hafta gözümüze takılıp aklımızı kurcalayanlar... 
Boğaz vapuruna eşlik eden martılara simit attım, onlar da çığlık çığlığa denize dalıp çıktılar. Taksim'de Obama protesto ediliyordu. "Obama Talip'i de al git" diye bağırıyordu gençler. Cüneyt Ayral'la "Alır Götürür İstanbul" sergisine gidiyorum. Fotoğraflar Gültekin Çizgen'in - sanatta 50. yılı -, şiirler Cüneyt Ayral'ın - sanatta 40. yılı -. 
Adanos'in Kör Kâhin'indeki (YKY, 2008) şiirleri bir daha elime aldım. Çoğu Berlin'de yazılan bu şiirlerdeki derinliğe, açılıma, izdüşümlere... doyamıyorum. Kutsal kitap söylemiyle çağdaş şiiri - "dokuz boğumlu bir dile" çeviriyor - bir potada eritiyor, Adonis. O, "rüzgârı henüz bitmemiş bir sözlük yazmakta kuma" bu şiirlerle. 
İstanbul'dan Pecs'e, 12. Ergenekon dalgasından Milli Eğitim Bakanı Çelik'e, Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ'dan Başbakan Edoğan'a, Çağdaş Yaşamı Destekleme Vakfı'dan Çağdas Eğitim Vakfına, Remzi Gür'den Vakit gazetesine, Jandarma Genel Komutanlığı'nın sivilleşmesinden Taraf gazetesine bu hafta gözümüze takılanlar. 
Türkiye'deki trafik kazalarından 1 Mayıs'a, Belçika'dan türbana, Obama'dan Türk Hava Yolları'na, Bakan Şimşek'den Deniz Feneri'ne, Gazeteci Cüneyt Koryürek'den Manisa Valisi Celalettin Güvenç'e bu hafta gözümüze takılanlar... 
Yazmak üstüne düşünmeyen insan nasıl üretir? "dünyaya yazmak biçiminde çıkmak"tır bir açılımdan, bir yazma eyleminden söz edilecekse. Harfleri yerinden oynatmadan, onlara duygu, düşünce, anlam, imge... yüklemeden şiir, roman, öykü, mektup, anı, günlük, oyun, deneme... yazılabilir mi? Edip Cansever'in "Şiir Üzerine Yazıları"nı elimden bırakamıyorum. 
Dünya Şiir Günü... Türkiye Pen'inin dünyaya kabul ettirdiği güzel bir armağan! Bütün gün şiir okuyarak geçirmedim ama epeyce şiir okudum. Azad Ziya Eren'in Özenle Unutulmuş Paraçalar'ını (YKY), Adil İzci'nin "aşk imiş"ini (YKY), Muhammed Bennis'in Aşkın Kitabı'nı (Kırmızı Yayınları) okudum. Berlin'de Dünya Şiir Günü'nden kaç kişinin haberi var diye düşündüm de, gözlerim doldu. 
Obama'dan çakmasına, balıktan Demirtaş a, Say'dan Kürtlere, Hacı'dan Fethullah Gülen'e, Anders Rasmusssen'den tabii ki Erdoğan'a, Muhsin Yazıcıoğlu'dan demokrosiye, TRT'den Star gazetesine... Bu hafta gözümüze takılanlar. 
Bilinç dışı bir dünyamız var Freud'a göre, diyor ki; "hiçbir heyecan, coşku, duygu ve iç güdü bilinç dışında doğrudan bulunmaz." Burası önemli, biz genellikle bunların var olduğunu söyleriz diyor. İşte aklı bir aşka takıldı, bir kara sevda içindedir gibi söyleriz ama bunlar aslında doğrudan olgusal olarak bilinç dışında bulunmazlar diyor, temsil edilirler, bilinç dışında temsil yoluyla bulunurlar. 
Suudi'deki refomdan Beşir Atalay'a; parti bayrakları ile seçimden, sanayi bakanı Zafer Çağlayan'a; sosyal demokratlardan Türkiye'deki eşcinsel oranına; Ergenokon'dan kredi kartı borçlarına; beceriksiz işadamlarından seçimlerin ilk saatlerine bu hafta kapak olanlar. 
Okuldan kovulan 17 yaşındaki gencin eski okulu basarak 17 kişiyi öldürmesinin yarattığı dehşeti üstümüzden nasıl atacağız? Toplum(lar) bireylere cinnet geçirtiyor. Bu tür olaylara dünyanın her yerinde rastlanıyor. Herkes istediği gibi dehşeti yaşıyor ve yaşatıyor dilerse. Silah da bulabiliyor, her türlü dehşete açık filmi ve oyunu da. Öldürmek oyuna dönüşüyor bir yerde. 
Abdülhamit'in burnuyla büyük sorunu varmış ve bu sözcüğü yasaklamış. Buna rağmen onun burnu üzerine ne çok karikatür çizilmiş. Abdülhamit Karikatürleri Antolojisi'nin (1988) bir başlığı da Burun. Defterlerime bakalım neler yazacağım. 
Aman kızmayın başlık AKP Milletvekili Cemal Öztayla'nın. Bu hafta Yaşar Nuri Öztürk'den kadının toplumdaki yerine, Bakan Çelik'ten Türk Hava Yollarına, Sait Yazıcıoğlun'dan Cemal Öztayla'nın doğrularına, Başmüzakerecisi Bağış'ın kapitalizm analizinden, işsizlik çözümlerine bence kapak olanlar... 
Benin-Cotonou yatısından dönüyoruz. Ek sefer konmuş. Kamerun'un başkenti Duala'ya indik. Temizlik ve catering görevlileri uçağın içindeler. Merdivene çıktım havaalanını seyrediyorum. Terminal binasi, apron ve Air Kamerun uçakları tam bıraktığım gibi kalmışlar sanki... 
