İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
UM:AG yayınlarından, Mumcu'nun ölüm yıldönümünde yayınlanan kitap "AKP kadrolarının özgeçmişi" altbaşlığını taşıyor. Cumhuriyet yazarı Işık Kansu'dan 26 yıl sonra gelen devam kitabı geldi. Bundan 26 yıl önce Uğur Mumcu'nun yazdığı ve yayınlandığında olay çıkartan "Rabıta" isimli kitapta yer alan isimlerin bugün nerede olduğunu gözler önüne seriyor. ...Devamı.»
Avrupa'daki Yahudi soykırımın simgesi haline gelen Anne Frank'ın hatıra defteri 30 milyon baskı yaptı.1929 yılında Frankfurt'da doğan Alman Yahudisi Annelies "Anne" Marie Frank, 1945'te toplama kampında tifüstan öldüğünde 15 yaşındaydı. Bu akıllı ve duyarlı genç kızın kusursuz Almancasıyla kaleme aldığı günlükler, onlarca öyküye, kitaba, oyuna ve filme konu oldu. Yakında piyasaya çıkacak olan iki kitapta ve yeni filmde ise Anne Frank'in idealize edilen kimliğinin değil, gerçek kişiliğinin yansıtıldığı öne sürülüyor. ...Devamı.»
Daha çok Adam Sanat Dergisi'nde birlikte şiirlerimiz çıkan Hüseyin Haydar'ın, bu girişi yazmak için künyesine baktığımda, benden yirmi yaş küçük olduğunu görünce şaşırdım. Çünkü ben onu taydaşım sanıyordum. Varlık, Yazko Edebiyat gibi dergilerin yönetim yerine gittiğimde, dergilerin mutfağında çalıştığı için sıkça rastlardım ona. Sohbetlerimizdeki olgun yorumlarından ötürü, taydaşım gibi düşünmüşüm demek ki. ...Devamı.»
Türkiye'nin dünyanın çeşitli müzelerindeki hazinelerini iade mücadelesi yeni bir boyut kazanıyor. Avukatlardan oluşan sivil bir girişim konuyu uluslararası tahkime taşıyor. Son dönemdeki çalışmaları ile Türk Kültür Bakanlığı yaklaşık 3 bin 700 eserin Türkiye'ye geri dönmesini sağladı. Bu eserler arasında Truva altınları ile Orpheus Mozaiği gibi önemli eserler de bulunuyor. Türkiye başta British Museum'daki Halikarnas Mozolesi olmak üzere diğer varlıkların iadesi için de mücadelesini sürdürüyor. ...Devamı.»
Geçmişte, yeni yıl yaklaşırken tebrik kartları satın alınır, özel zarflar hazırlanır, kartlar özenle ve bezenle yazılır, incelikle zarfına yerleştirilir ve, birçoğu birarada, aynı sepette binbir renkle boyalı seçkin yumurtalar gibi, postanaye götürülür ve postalanırdı. Yine böylesi ritüel sürüyor mutlaka kimi mekanlarda. Bunun tadı da başkadır. ...Devamı.»
Adana'nın yolları Ankara'dan geçer ve asla boş geçmez. İşte ispatı : Abidin Dino 1943'ün soğuk bir şubat gününde, ayazda ve bembeyazda, sürgün yeri Mecitözü'nden yeni sürgün kenti Adana'ya geçerken Ankara'da birkaç gün kalacak ve eli boş ayrılmayacak : ...Devamı.»
Okumak insan için özel bir iç disiplindir. Özeldir çünkü hiç kimse sizi zorlamadan, herhangi bir görev gereği değil, sadece içinizden gelen bir itkiyle oturup saatlerce bir kitabın içine dalarsınız. Bir bilincin, insan hallerinin ve düşüncelerinin akışını izlerken kendi iç dünyanızla yüz yüze gelirsiniz. Okunan bir kitap ya da metinle hangi biçimde ilişki kurulursa kurulsun, size hangi duyguyu yaşatırsa yaşatsın sonunda her şey sizin içinizde dalgalanır. Okumak dolaylı bir biçimde yaşanan en sahici diyalogdur. Bunun sohbete dönüşmesin sizin onunla aranızda kurulan uyuma bağlıdır. ...Devamı.»
"Gel yar senin ile bir kavl edelim/ Kavilden karardan dönmemesine/ İkimiz bir dala yuva yapalım/ Başka daldan dala konmamasına..." Uzunca süredir Moğol istilalarından buyana en büyük yağmayla karşı karşıya kalan Anadolu coğrafyasına adeta ağıt yakarcasına bu yağmanın kayıtlarını tutuyoruz. Oysa yaşamla kavlimiz bu değildi. Her taşının, ağacının, kuşunun ama hepsinden öte bu coğrafyada yaşadıkça toprağı süren, üzümü sıkan, yünü ve demiri işleyen ama illa ki âşık olan insanın öyküsünü yazacaktık. ...Devamı.»
Türk Sanat musiki konusunda kendimi fazla yetenekli saymamaktayım. Dinleyici olarak çok keyif aldığımı söyleyebilirim. Geçtiğimiz günlerde İstanbul'da Caddebostan Kültür Merkezinde küçük bir odaya sıkışan saz heyeti, hanendeler ile Türk Sanat Musikisi çalışan amatör insanları saygı ile seyrettim. Çalıştıkları mekanı görseniz üzülürsünüz. Bu kadar büyük tarihi olan sanat musikisinin bu kadar dar bir mekana sıkışmaması gerektiğini düşünmekteyim. Başka bir ülkeden gelen Jennifer Lopez isimli şarkıcı için bir başka mekanda ayrılan yere baktım, çok utandığımı açıkca ifade edebilirim. ...Devamı.»
İlk Türkçe - Almanca çocuk operası "Ali Baba ve 40 Haramiler"in galası Berlin Komik Opera'da yapıldı. Taner Akyol'un bestelediği operanın librettosunu Çetin İpekkaya ile Marietta Rohrer - İpekkaya yazdı. İlk Türkçe - Almanca çocuk operası, Ali Baba ve 40 Haramiler çocuklar kadar büyüklerin de beğenisini kazandı. Opera, bir mağarada hırsızların sakladığı hazineyi bulan yoksul Ali Baba ile onun açgözlü kardeşi Kasım'ın hikâyesini anlatıyor. ...Devamı.»
Günde 5 roman veya hikaye kitabı yayımlanıyor... Kütüphaneler ve Yayınlar Genel Müdür Vekili Prof. Dr. Onur Bilge Kula, Türkiye'nin kitap üretiminde dünyada 13'üncü sırada olduğunu söyledi. Almanya'da bu yıl 64'üncüsü düzenlenen Frankfurt Kitap Fuarı'nda konuşan Kula, Türkiye'nin bu fuarı dünyaya açılmanın bir yolu olarak gördüğünü söyledi. ...Devamı.»
Şair Ataol Behramoğlu'nun yayınladığı "Ne çok hain" şiiri çok konuşuluyor. Son olarak Emre Kongar bu şiiri köşesine taşıdı. İşte Kongar'ın köşesinden o şiir: "Ataol Behramoğlu'nun Son Şiiri. Sevgili içerdeki ve dışardaki okurlarım, size bu pazar bir şiir sunmak istiyorum. Ünlü yurtsever şairimiz Ataol Behramoğlu bu son şiirini 22 Eylül 2012 tarihinde Cumhuriyet'te yayımladı. ...Devamı.»
"Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana" romanı ile başlayan, "Karıncanın Su İçtiği" ve "Tanyeri Horozları" kitaplarıyla devam eden "Bir Ada Hikayesi" dörtlemesinin son kitabı "Çıplak Deniz Çıplak Ada" kitapseverlerle buluşuyor. Yazar Yaşar Kemal'in "Bir Ada Hikayesi" dörtlemesinin sonuncu kitabı "Çıplak Deniz Çıplak Ada" 5 Ekim'de okurla buluşacak. ...Devamı.»
Her şey kendi halince kendini ifade eder. Aslında her ifade bütünün kendini bir biçim altında tekil bir şeymiş gibi ortaya koymasıdır. Biz "insanlar" her ne yaparsak yapalım bunu bir biçimde dile getirmekten uzak kalamayız. Bu dile getiriş sadece sözlü olmak zorunda değil; hal ile, dil ile, yazı ile, ... vd. olabilir. ...Devamı.»
Aramızdan ayrılışının 27. yılında büyük halk ozanı Ruhi Su'yu anıyoruz. Asaf Güven Aksel'in daha önce haftalık soL dergisinde yayımlanan bir yazısını soL okurlarıyla paylaşıyoruz. Geçenlerde, mezarına saldırdılar Ruhi Su'nun. Eşiyle birlikte yattığı yerin başucundaki cam dikmeye kurşun yağdırdılar, taşla, 'sivri uçlu alet'le tahrip ettiler. Bu ilk defa da olmuyordu. Sonra, orada toplandı dostları, bu alçakça eylemi protesto ettiler. Türküler söylediler. ...Devamı.»
Kulaktan dolma bilgilerle kendimize göre bir fikrimiz olsa da, Beşiktaş, Üsküdar, Galata gibi ünlü semtlerin isimlerinin hikayesini bilmiyoruz. Dr. Mustafa Duman'ın kaleme aldığı "İstanbul Efsaneleri" adlı kitaptan İstanbul semtlerinin efsaneleşen isimlerinin hikayeleri anlatıyor. İşte bazı semtler ve hikayeleri... ...Devamı.»
Modern Amerikan edebiyatının tanınmış isimlerinden Jonathan Safran Foer'in 2009 yılında yazdığı "Hayvan Yemek" adlı kitabı Garo Kargıcı'nın güzel Türkçe çevirisiyle temmuz ayında çıktı. Bir çoğumuz gibi PETA ve benzeri hayvan hakları savunucularının videolarından, internet sitelerindeki yazılarından, bölük pörçük bildiğim, seyretmek hatta duymak bile istemediğim berbat gerçeklikleri okumak niyetinde değildim, ancak güvendiğim yazarın son kitabına kayıtsız kalamayarak tatil havasındaki yaz günlerine rağmen otobüste, vapurda, kumsalda, okuyarak bir solukta bitirdim. ...Devamı.»
İstanbul'dan ayrılmadan önce aldığım dört müzik cd`sinden biri Girdab-ı Mihnet. Erdal Erzincan'ın hazırladığı, çalıp söylediği 2011 yılı yapımı bir türkü demeti. Erdal Erzincan'ın çıkardığı, bulabildiğim tüm çalışmalarını hem internet üzerinden dinliyorum hem de sonra gidip mutlaka satın alıyorum. Elbette müziğin niteliği çok daha üstün oluyor o zaman. Öte yandan içim rahat ediyor. Değer verdiğim sanatçıların emeklerine duyduğum saygının gereğini yerine getiriyorum. ...Devamı.»
Naçizane bir ressam olarak yola çıkan Avustralyalı Robert Hughes'ın sanat tutkusu, onu dünyanın en saygın ve özgün sanat eleştirmenlerinden ve tartışmasız en iyi sanat tarihçilerinden biri yaptı. Uzun yıllardır sağlık sorunlarıyla başetmeye çalışırken yazıları, belgeselleri ve kitaplarıyla sanata katkılarını sürdürmeyi başaran Hughes, 6 Ağustos 2012'de New York'ta hayata gözlerini yumdu. 1970'den itibaren tam 30 yıl "Time" dergisinin sanat eleştirmenliğini yaptı. Genelde seçkin bir azınlığa hitap eden sanatı, bambaşka bir bakış açısıyla ele alarak geniş yığınlara taşıyan Hughes, 74 yaşındaydı. ...Devamı.»
Ünlü piyanist Fazıl Say hakkında açılan "dini değerlere hakaret" davası Batı basınında yankı bulmaya devam ediyor. Konu Fransa'nın en çok okunan gazetelerinden "Liberation" tarafından gündeme taşındı. Fransız merkez solunun gazetesi, her gün bir Fransız veya yabancı şahsiyeti tanıttığı son sayfasını bugün Fazıl Say'a ayırdı. ...Devamı.»