İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Bütün kediler dört ayaklı hayvanlardır, bütün köpekler de dört ayaklı hayvanlardır, demek ki bütün kediler köpektirler. Bunun ne denli gülünç bir mantık yürütmesi olduğunu aramızda en mantıksız olanlar bile ayan beyan görürler. Ancak buna çok benzer mantık yürütmelerine her gün, her saat bol bol toslamaktayız. ...Devamı.»
Doğduğum zaman adım Feramuz konmuş. Gözlerim mavi, saçlarım da sarıymış. Öyle bir hastalanmışım ki derhal adımı değiştirmişler. Feramuz adı bana ağır gelmiş, taşıyamamışım. Dinsel masallar, hurafeler arasında bir dünyamız vardı. Yalnızca aile içinde değil toplumsal yaşamımızın göstergesi olan gece oturmalarında da imgelemimiz bu sohbetlerle beslenirdi. ...Devamı.»
Havadan da korkar oldum. Her şeyden korkan bir adam oldum ben: Gelecek korkutuyor, savaş tehlikesi tüylerimi diken diken ediyor; açlık dünyayı çepe çevre sarıyor; teknik aldı başını gidiyor. Ne olacak bu dünyanın hali? ...Devamı.»
Yirminci yüzyılın ikinci yarısında ve 21. yüzyılın başlarında Türkiye'de o denli anlaşılması güç çatışmalar, zorbalıklar, şiddet, dengesizlikler, tutarsızlıklar, yozlaşma belirtileri oldu ki, zaman zaman bütün toplumun ruh sağlığı üzerinde kuşkular doğdu. "Toplumsal şizofreni:den bile söz edildi. ...Devamı.»
Merzifon'da yazlar sıcak geçmekle birlikte akşam üzeri çıkan serinlik rahatlatırdı herkesi. Kışları çok soğuk olurdu. Evler genellikle tek katlı olup kerpiçten yapılmaydı. Kuzeyindeki dağlar Merzifon'un odun ihtiyacını karşılardı; kaçak olarak kesilirdi meşeler. ...Devamı.»
Tartışmalar bazan düello gibidir ya da satranç oynamayı andırır. Satrançta hile yapmak olanaksızsa da söz düellolarında her gün, her saat bol bol hile yapıldığını görürüz. Bu yazımda bu tür hileleri deşifre etmeye, su yüzüne çıkarmaya yardımcı olabilecek bazı bilgiler aktaracağım sizlere. Karşılıklı fikir alışverişi genel olarak iki değişik amaçla olur. ...Devamı.»
Edepliden edepsize, AKP'den AK Partiye, PKK'dan çocuklara, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden Mısır başmüftüsü Cuma'a, Bakan Yıldırım'dan ABD Başkanı Barack Obama'ya, hoşgörüden yurdum insanına, DP'den ANAP'a bu haftada gözümüze sokulanlar... ...Devamı.»
Uzun uzun kanal boyunda yürüdüm. Cebimde küçük defterim vardı. Bir şeyler yazacağımı umuyordum, istiyordum, olmadı; hiçbir şey yazamadım. Kuşların sesini dinledim, birbirlerine ne anlattıklarını merak ettim. Ağaçların gururla dallarına sarılışına baktım. Kanaldan geçip giden mavnalara, takalara takıldı gözlerim. ...Devamı.»
20. yüzyılın ilk çeyreğinde, büyük bir önderin öncülüğünde laik, demokratik bir cumhuriyeti gerçekleştiren bu ülkede, 21.yüzyılın başlarında yönetimi ele geçiren dinci politikacılar, türban gibi bir siyasal-dinsel simgeyi kullanarak, kadını, yani analarımızı, gene Ortaçağ karanlığına itme çabasında görünüyorlar. ...Devamı.»
YKY'nin internet sitesinde okudum kitabın çıktığının duyurusunu. İçime bir sıcaklık yayıldı. Yazdığım onca yazıya kucak açtı kitap, Kardeş Alevler. Çocuğunu özleyen bir baba gibiyim, doğumunu görmediğim oğlumu. Sıra resim, ressam ve sergi yazılarıyla şiir kitapları üstüne yazdıklarımda. ...Devamı.»
Domuz gribinden yurdum insanı İsmail Güngör'e, Kuzey Kore'den Karayılan'a, mayınlı arazilerden Bursa Şevket Yılmaz Devlet Hastanesi'ne, ABD Kara Kuvvetleri Komutanından Yenişafak'a bu hafta kapak olanlar... ...Devamı.»
Bastıbacak bir "Chihuhua" da "Sivas Kangal" da köpektir. Birçok yönden birbirlerine benzemeseler de ortak özellikleri nedeniyle hepsine "köpek" deriz ve bu, işimizi kolaylaştırır. Ama "bütün köpekler sadıktır" dersek sahibine saldıran, parçalayan köpeği gördüğümüzde ne yapacağız? ...Devamı.»
Ülkemizin siyasal, kültürel ortamında en güncel sorunlardan biri olan bağnazlık (taassup, fanatizm) ruhbilimsel açıdan yeterince incelenmemiştir. Türkçe Sözlükte bağnaz kimse şöyle tanımlanmaktadır: "Bir düşünceye, bir inanışa aşırı ölçüde bağlanıp ondan başka bir düşünce ve inanışa karşı olan". ...Devamı.»
Bugün Türkiye'de hoca sıfatı ile islam adına geyik yapanlar mı yoksa Türkan hoca mı daha hoca? Büyük bir kayıp ile başladığımız bu hafta halkın adaletinden hukuğun adaletine, habercilerden habercilere, CIA'den AKP'ye, provokatörden Bekir Bozdağ'a bu hafta gözümüze sokulanlar. ...Devamı.»
Bir önceki yazımda sizlere eğitim psikolojisi uzmanı İngiliz akademisyen Robert H. Thouless adlı bir yazarın "Straight and Crooked Thinking" (Düzgün ve Çarpık Düşünme) adlı kitabından elimden geldiğince alıntı ve özetler vererek düşünme üzerine birşeyler yazacağımı söylemiştim. ...Devamı.»
Alarm, uçakta yangın olduğunu gösteriyor. Ama nerede? Kokpite girip hemen kapatıyorum kapıyı. Pilotlar yanıp sönen ışığa bakıyorlar. Önlerinde ve başlarının üzerindeki göstergeleri tek tek kontrol ediyorlar. Kaptan Du Bois anlık bana dönüp bakmasıyla beraber sağ elini yanıp sönen kırmızı ışığın üzerine kapatıyor. ...Devamı.»
Berlin'in tek gecekondusundan sonra metro istasyonun başındaki Türk sebzeciden de alışveriş yapıp eve döndüğümüzde yorulduğumuzu duyumsadık. Bu gece beni uyku tutmasa yeridir; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam edildikleri gecede gençliğimi yeniden gözden geçirdim bütün gece kâbuslar içinde. ...Devamı.»
Eski bir YÖK başkanı, Ankara Üniversitesi'nin senato toplantılarından birinde, vurgulayarak, "Türkçe bilim dili değildir ve yakın gelecekte de bilim dili olacağa benzememektedir" demiş (1). ...Devamı.»
Düşünce tarihi birçok şekilde ele alınabilir. Biz belli bir merkeze bağlı olarak düşünceyi inceleme yolunu seçtik. Düşüncenin ilk disipline edildiği anlamda Antik Yunan düşüncesini kozmos merkezli yani düzen merkezli ele almıştık. Ortaçağ düşüncesini tanrı merkezli olarak. ...Devamı.»
Bu hafta Buca Eğitim Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Enver Tahir Rıza`dan Erikli Baba Dergahı`na, Samanyolu TV`den Kanal 7`ye, Güney Doğu Sorunundan Kürt sorununa, Papa 16. Benediktus`dan Çankırı Valisi Şemsettin Uzun`a, Obama`dan İstanbul polisine gözümüze sokulanlar... ...Devamı.»
Haberler | 
İşçilerin Tarihi
Bütün kediler dört ayaklı hayvanlardır, bütün köpekler de dört ayaklı hayvanlardır, demek ki bütün kediler köpektirler. Bunun ne denli gülünç bir mantık yürütmesi olduğunu aramızda en mantıksız olanlar bile ayan beyan görürler. Ancak buna çok benzer mantık yürütmelerine her gün, her saat bol bol toslamaktayız. 
Doğduğum zaman adım Feramuz konmuş. Gözlerim mavi, saçlarım da sarıymış. Öyle bir hastalanmışım ki derhal adımı değiştirmişler. Feramuz adı bana ağır gelmiş, taşıyamamışım. Dinsel masallar, hurafeler arasında bir dünyamız vardı. Yalnızca aile içinde değil toplumsal yaşamımızın göstergesi olan gece oturmalarında da imgelemimiz bu sohbetlerle beslenirdi. 
Havadan da korkar oldum. Her şeyden korkan bir adam oldum ben: Gelecek korkutuyor, savaş tehlikesi tüylerimi diken diken ediyor; açlık dünyayı çepe çevre sarıyor; teknik aldı başını gidiyor. Ne olacak bu dünyanın hali? 
Yirminci yüzyılın ikinci yarısında ve 21. yüzyılın başlarında Türkiye'de o denli anlaşılması güç çatışmalar, zorbalıklar, şiddet, dengesizlikler, tutarsızlıklar, yozlaşma belirtileri oldu ki, zaman zaman bütün toplumun ruh sağlığı üzerinde kuşkular doğdu. "Toplumsal şizofreni:den bile söz edildi. 
Merzifon'da yazlar sıcak geçmekle birlikte akşam üzeri çıkan serinlik rahatlatırdı herkesi. Kışları çok soğuk olurdu. Evler genellikle tek katlı olup kerpiçten yapılmaydı. Kuzeyindeki dağlar Merzifon'un odun ihtiyacını karşılardı; kaçak olarak kesilirdi meşeler. 
Tartışmalar bazan düello gibidir ya da satranç oynamayı andırır. Satrançta hile yapmak olanaksızsa da söz düellolarında her gün, her saat bol bol hile yapıldığını görürüz. Bu yazımda bu tür hileleri deşifre etmeye, su yüzüne çıkarmaya yardımcı olabilecek bazı bilgiler aktaracağım sizlere. Karşılıklı fikir alışverişi genel olarak iki değişik amaçla olur. 
Edepliden edepsize, AKP'den AK Partiye, PKK'dan çocuklara, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden Mısır başmüftüsü Cuma'a, Bakan Yıldırım'dan ABD Başkanı Barack Obama'ya, hoşgörüden yurdum insanına, DP'den ANAP'a bu haftada gözümüze sokulanlar... 
Uzun uzun kanal boyunda yürüdüm. Cebimde küçük defterim vardı. Bir şeyler yazacağımı umuyordum, istiyordum, olmadı; hiçbir şey yazamadım. Kuşların sesini dinledim, birbirlerine ne anlattıklarını merak ettim. Ağaçların gururla dallarına sarılışına baktım. Kanaldan geçip giden mavnalara, takalara takıldı gözlerim. 
20. yüzyılın ilk çeyreğinde, büyük bir önderin öncülüğünde laik, demokratik bir cumhuriyeti gerçekleştiren bu ülkede, 21.yüzyılın başlarında yönetimi ele geçiren dinci politikacılar, türban gibi bir siyasal-dinsel simgeyi kullanarak, kadını, yani analarımızı, gene Ortaçağ karanlığına itme çabasında görünüyorlar. 
YKY'nin internet sitesinde okudum kitabın çıktığının duyurusunu. İçime bir sıcaklık yayıldı. Yazdığım onca yazıya kucak açtı kitap, Kardeş Alevler. Çocuğunu özleyen bir baba gibiyim, doğumunu görmediğim oğlumu. Sıra resim, ressam ve sergi yazılarıyla şiir kitapları üstüne yazdıklarımda. 
Domuz gribinden yurdum insanı İsmail Güngör'e, Kuzey Kore'den Karayılan'a, mayınlı arazilerden Bursa Şevket Yılmaz Devlet Hastanesi'ne, ABD Kara Kuvvetleri Komutanından Yenişafak'a bu hafta kapak olanlar... 
Bastıbacak bir "Chihuhua" da "Sivas Kangal" da köpektir. Birçok yönden birbirlerine benzemeseler de ortak özellikleri nedeniyle hepsine "köpek" deriz ve bu, işimizi kolaylaştırır. Ama "bütün köpekler sadıktır" dersek sahibine saldıran, parçalayan köpeği gördüğümüzde ne yapacağız? 
Ülkemizin siyasal, kültürel ortamında en güncel sorunlardan biri olan bağnazlık (taassup, fanatizm) ruhbilimsel açıdan yeterince incelenmemiştir. Türkçe Sözlükte bağnaz kimse şöyle tanımlanmaktadır: "Bir düşünceye, bir inanışa aşırı ölçüde bağlanıp ondan başka bir düşünce ve inanışa karşı olan". 
Bugün Türkiye'de hoca sıfatı ile islam adına geyik yapanlar mı yoksa Türkan hoca mı daha hoca? Büyük bir kayıp ile başladığımız bu hafta halkın adaletinden hukuğun adaletine, habercilerden habercilere, CIA'den AKP'ye, provokatörden Bekir Bozdağ'a bu hafta gözümüze sokulanlar. 
Bir önceki yazımda sizlere eğitim psikolojisi uzmanı İngiliz akademisyen Robert H. Thouless adlı bir yazarın "Straight and Crooked Thinking" (Düzgün ve Çarpık Düşünme) adlı kitabından elimden geldiğince alıntı ve özetler vererek düşünme üzerine birşeyler yazacağımı söylemiştim. 
Alarm, uçakta yangın olduğunu gösteriyor. Ama nerede? Kokpite girip hemen kapatıyorum kapıyı. Pilotlar yanıp sönen ışığa bakıyorlar. Önlerinde ve başlarının üzerindeki göstergeleri tek tek kontrol ediyorlar. Kaptan Du Bois anlık bana dönüp bakmasıyla beraber sağ elini yanıp sönen kırmızı ışığın üzerine kapatıyor. 
Berlin'in tek gecekondusundan sonra metro istasyonun başındaki Türk sebzeciden de alışveriş yapıp eve döndüğümüzde yorulduğumuzu duyumsadık. Bu gece beni uyku tutmasa yeridir; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam edildikleri gecede gençliğimi yeniden gözden geçirdim bütün gece kâbuslar içinde. 
Eski bir YÖK başkanı, Ankara Üniversitesi'nin senato toplantılarından birinde, vurgulayarak, "Türkçe bilim dili değildir ve yakın gelecekte de bilim dili olacağa benzememektedir" demiş (1). 
Düşünce tarihi birçok şekilde ele alınabilir. Biz belli bir merkeze bağlı olarak düşünceyi inceleme yolunu seçtik. Düşüncenin ilk disipline edildiği anlamda Antik Yunan düşüncesini kozmos merkezli yani düzen merkezli ele almıştık. Ortaçağ düşüncesini tanrı merkezli olarak. 
Bu hafta Buca Eğitim Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Enver Tahir Rıza`dan Erikli Baba Dergahı`na, Samanyolu TV`den Kanal 7`ye, Güney Doğu Sorunundan Kürt sorununa, Papa 16. Benediktus`dan Çankırı Valisi Şemsettin Uzun`a, Obama`dan İstanbul polisine gözümüze sokulanlar... 
