İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Bazen ruhunuz o kadar daralır ki Harry Potter'daki gibi ağzınızı sonuna kadar açıp içinizde size ait olamayan o karanlığın çıkmasını isterseniz. Olmaz. Çünkü siz gözlüklü bir büyücü değilsiniz. Forest Gump gibi koşmak istersiniz kilometrelerce. Midenizin üstündeki taş erisin diye . Ama olası değildir. Çünkü o kadar koşmaya ne zamanınız vardır ne de haliniz. ...Devamı.»
Yabancı öğrencilere yapılan saldırılar, gördükleri şiddetin boyutu son iki yılda Avustralya basınında gittikçe daha sık yer almaya başladı. Saldırıların özellikle Hintli öğrencilere yönelmesi, buna karşın medya ve polis tarafından ırkçı değil de adi suç olarak nitelenmesi tartışmalara yol açtı. Arka arkaya gelen saldırılar özellikle Hindistan'da büyük tepki uyandırdı. Bir ara Avustralya'daki Hintli öğrencileri de ayaklandırdı. ...Devamı.»
Beş Türk ressamı Türkiye'nin adını dünya sanat platformunda duyurmak için çaba harcıyor. "Sanatçı ışığı alnında ilk hisseden kişidir" ilkesinden yola çıkan beş Türk ressamı söyleyecekleri sözleri akıllarından ve vicdanlarından damıtarak tablolara taşıyorlar ve bütün olumsuz koşullara rağmen Türk Resmini Paris Grand Palais'te "Art En Capital 2010" sergisinde tanıtabilmek için var güçleriyle çalışıyorlar. ...Devamı.»
Filmlerdeki tren istasyonlarını görünce aklınıza ne gelir? Benim aklıma hep kavuşmak ve mutlu olmak gelir, sonsuza dek.. Çünkü ironidir kullanılmak istenen; tam giderken vazgeçmek, geri dönmek kavuşmak... ...Devamı.»
"Sanki dünyadaki şiddet olaylarının ve savaşın kökünü mü kazıyacaksın ki, bu resimleri yapıyorsun" diyenlere, Botero der ki... "Franco'nun kışkırtmasıyla Almanlar tarafından bomba yağmuruna tutulan Guernica kasabasının resmini yapan Picasso İspanya iç savaşını nasıl sonlandıramadıysa, aynı şekilde benim de resimlerim şiddetin ve savaşın kökünü kazıyamıyacak. Ancak ben bu resimleri, asrımızdaki vahşet ve dehşetin görüntüsünü, ibret olmak üzere, gelecek nesillere taşımak için yapıyorum" ...Devamı.»
Ressam Cemil Eren'le, Ankara Çay Yolundaki stüdyosunda söyleştik. Resimleri, sanata bakışı, yaşamının 83. yılında sanatında nerede olduğu üzerine keyifli bir söyleşi oldu... Beyaz aydınlık resimlerinin, fırçaların, yağlıboya kokularının arasından geçip, yaşam odasındaki renkli koltuklara oturduk. ...Devamı.»
İşte bilinmeyen gizemleri... 921 yıl kilise olarak kullanıldıktan sonra, 481 yıl da Camii olarak kullanılan Ayasofya, İslam ve Hristiyanlık dinleri için büyük bir önem taşıyor. Bu eşsiz yapı, bir çok gizemi de içerisinde barındırıyor. ...Devamı.»
Ankara'da, bozkırın, dağların arasından bozuk yollarla gidilen okullardan biriydi benim okulum. Fransız filmlerindeki okullar gibiydi. Az kişiydik. Harika öğretmenlerimiz vardı. Bizi tanıyan, özelliklerimizi, kişiliklerimizi ayırt eden, harika öğretmenler. Seneler sonra gittiğimde o eski havası kalmamıştı okulumun. ...Devamı.»
Payitaht: İstanbul, Padişah: Mehmet Reşat... Geçmişte, Sultan II. Mahmud ve Sultan Abdülaziz'in 'başaramadığı' katliamı İttihad ve Terakki hükümeti gerçekleştiriyor. İstanbul'da yaşayan 80.000 köpek, 1910'da 'Hayırsız Ada'ya sürgüne gönderilerek ölüme terk ediliyor. Bu ay 200. sayısını yayınlayan 'Toplumsal Tarih', 100 yıl önceki trajediyi kapağına taşıdı. ...Devamı.»
Milas'ta kaçak kazıda ortaya çıkarılan Kral Hekataios'a ait lahit, yüzyılın en büyük arkeolojik buluşlarından biri olarak nitelendirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Özgür Özarslan, Zeus Karios Kutsal Mabet Alanı'nda, define avcılarının yaptığı kaçak kazıda ortaya çıkartılan Kral Mausolos'un babası Kral Hekataios'a ait olduğu belirlenen lahitte incelemelerde bulundu. ...Devamı.»
Çok sesli müziğin Türkiye'de gelişmesi için yapılan çalışmalar yetersiz kaldı. Bu yüzden de Avrupa'nın Rönesans hareketiye başlayan ve Aydınlanma çağıyla en üst düzeye çıkan ilerleme düzeyini Türkiye yakalayamadı. Bunu yakalaması için elinde çok fırsat vardı, ama gelip geçen hükümetler müziği bir eğlence olarak gördü, eğitimde yer vermedi. ...Devamı.»
Sergi metinlerinde tuhaflıklar komedisi. İstanbul 2010 Avrupa Başkenti etkinlikleri kapsamında Yerebatan Sarnıcı'nda açılan 'Venedik Rüyası' sergisinde büyük skandal. ...Devamı.»
"Arabesk yavşaklığından utanıyorum" dediği için arabeskçilerin tepki gösterdiği Fazıl Say, dün eleştirilere şöyle yanıt verdi: Arabesk yavşaklığı, fazlasıyla yerine oturan bir söz. Umarım kalıcı olur... ...Devamı.»
Doğumunun 100. yılında, Türkiye siyasi tarihinin en önemli figürlerinden Behice Boran'la ilgili bir biyografi yayımlandı: "Behice." Emel Koç'un, Boran'ın ailesinden ve siyasi çevresinden isimlerle de görüşerek hazırladığı ve Destek Yayınevi tarafından yayımlanan biyografi, sadece bir siyasinin değil, bir devrimcinin, bir kadının, bir annenin biyografisi... ...Devamı.»
İşte uzaklıklar, mevsimler, gönüller böyle bir araya gelir.. Süzülür yürekten, damla olur, sözcük olur, şiir olur... Özlem, burukluk, sevinç, kestanenin çıtırtısı, kirazın şapırtısı nerede olsak bizi bulur. Nihat Ziyalan'dan bir şiirle göz pınarlarımızda yaş olur. ...Devamı.»
Nilüfer Saltık, 100 yıl öncesinde sokakları şenlendiren 'laterna'yı yeniden İstanbul'a getirdi. Şimdilerde ceplerimizde gezdirdiğimiz birkaç santimlik müzik kutuları var hayatımızda, peki 100 yıl öncesini hiç düşündünüz mü? ...Devamı.»
Rol model olmak. Örnek almak. Özenmek. Bunlar sadece küçük yaştakiler için mi geçerli? Eğer önceden bir balıkçıysanız, ama içinizde metaforlarla dolu bir dünyanız varken onu çıkaracak cevheri bulamıyorsanız, özenmek , örnek almak, rol modelini otuz ya da kırk yaşında kendinden büyük birinde bulmak kötü bir şey değil. ...Devamı.»
Araştırmacı-yazar Rinaldo Marmara, Vatikan'ın Arşiv Kütüphanesi'nde Türk tarihine ışık tutacak nitelikte çok değerli evraklar bulunduğunu belirterek, 500'e yakın Osmanlıca el yazması eserin, Vatikan Kütüphanesi'nin 5 ayrı bölümünde muhafaza edildiğini bildirdi. ...Devamı.»
Öz adı Ali.. Alaaddin Aşık, Aşık Baba adlarıyla da biliniyor. Onu asıl, Aşık Paşa olarak tanıyoruz. Paşa, Türkçede büyük oğlan çocuk anlamına geldiği için aldığı bir ad. Aşık'lığını ise, yüzyıllar sonra bile şiirlerinden anlayabiliyoruz. "Aşık sana tuttu yüzün / Unuttu cümle kendözün / Cümle sana söyler sözün / Söz söyleten sensin yine." ...Devamı.»