İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Edebiyat dersinden okulda pek hoşlanmazdım. Edebiyat hocamın da benden pek hoşlandığını iddia edemem. Anlaşılacağı gibi ben ve edebiyat birbirini sevmeyen iki kutup olarak uzun bir dönem geçirir. Lise son sınıfta bir şiir aklımı başımdan aldı. Bu arada bazı şairlere ilgim arttı . ...Devamı.»
Bu hafta Prof. Dr. Saffet Mutluer'den Atatürk'e, RTÜK İzleme ve Değerlendirme Dairesi'nden Liverpool Üniversitesi'ne, İlahiyatçı yazar Ali Rıza Demircan'dan Denizli'ye, gayrimenkul israfından Üsküdar Belediyesi'ne aklıma takılanlar... ...Devamı.»
Çok yıllar önce, bir Western filmi görmüştüm. Yine kızgın öğle sıcağı, ki sanki yerden buharlar çıkıyor. Kasaba bomboş. Sokakta hiç kimse yok... Bir adam, trenden iniyor, belinde iki tabanca, belalının teki... Belli ki silahlar patlayacak. Evlerin pencerelerinden sokak dikizleniyor, adam dümdüz yürüyor otele, ses olarak yalnızca kovboyun mahmuzları şıngırdıyor. Tam bir ölüm sessizliği, biraz sonra silahlar konuşacak gibi... Şimdi ben de adımlarımın sesini duyuyorum, belimde de iki tabanca var, gözlerim sağda solda vuracak adam arıyor, biri çıksa karşıma, alnından tek kurşun, tamam... ...Devamı.»
Genelde önemli durumlarda "burada benim çıkarım ne" diye düşünürüz ya, işte bu sefer kendi nalıncı keserimizi bir başkası için vuralım tahtaya. Hani kendimiz için değil de başkaları için yaşamış olalım. Yapabilir miyiz? Kendi çıkarımızı gözetmeksizin bir başkası için yaşayabilir miyiz? ...Devamı.»
Yaşadığımız son 20 senede bilgiye ulaşmanın ne kadar kolay olduğunu izlerken öğrenmek istediğim bir çok konuyu araştırmaya günlük yaşam içinde zaman yetmiyor. Osmanlı döneminden başlıyarak Türk diplomatlarına yabancı ülkelerde yapılan saldırıların kaynakları üzerinde alternatifli nedenleri aramayı istemişimdir zaman zaman. Anadolu toprakları üzerinde oynanan oyunların bu münbit topraklara sahip olma hevesi ile bir çok Avrupa devletinin iştahını kabarttığına inanmaktayım. ...Devamı.»
Ne zaman ülkemde bir tartışma ortamı olsa, ülkemin en yetkili kişileri hemen yurt dışına gitmeyi, alışkanlık haline getirmekte. Seneler süren, yüzlerce sanığı olan, yüzlerce tanığın dinlenmesi gereken bir davanın gerekçeli kararının açıklanması arefesinde, bir bakıyorsunuz en yetkili kişi, Afrika'da safariye gidiyor. 1400 sayfayı bulan gerekçeli kararda bir çok konuda kararın kanaate bağlı verilmesinin Hukuk anlayışına ters geldiğini ekranlarda konuşanlar söylemekte. ...Devamı.»
Bu hafta Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Derya Sazak'dan Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'na, İzmir Buca'daki Ümit Başaran İlköğretim Okulu Fen Bilgisi öğretmeninden Çaycuma Belediye Başkanı Mithat Gülşen'e, Balyoz Planı davasından Türkiye Taşkömürü Kurumu Zonguldak Kozlu Müessesesi'ne, AKP Denizli Milletvekili Nihat Zeybekçi'den kadına şiddete aklıma takılanlar... ...Devamı.»
Soğuk sizce kaç derecede başlar? Kaç dereceye kadar olan ısıya siz soğuk dersiniz bilmiyorum. Geçtiğimiz hafta Rusya'ya bir seyahatim oldu. St.Petersburg şehrine, oradancda hem Napolyon'un ordularının, hem de Hitler'in ordularının aralık ayında Moskova'yı feth etmek için geçtikleri yolları izlemek düşüncesiyle trenle Moskova'ya bir seyahat planladım. ...Devamı.»
İnsanoğlunun doğumu olur da, insan kızının doğumu olmaz mı? Yaşam sürecinde bir çok evrelerden geçen insanın doğumu çok önemlidir. Zaten yaşam, doğumun oluşması ile başlar, evreler geçirir. Doğum, dünyadaki en önemli hadisedir. Bir bebeği dünyaya getiren annenin doğumla başlayan sorumluluğu, inanılmaz bir destanın ilk sayfasıdır. İnsanın çocukluk döneminde bir anne şefkatine ihtiyacı olması, büyümesinde ve gelişiminde önemli bir unsurdur. ...Devamı.»
Bu hafta Kayseri Emniyet Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Eğitim Büro Amiri Komiser Mustafa Kula'dan Başbakan Erdoğan'a, Ak gençlikten Muş Alparslan Üniversitesi'ne, Bingöl Üniversitesi'nden Radyo Televizyon Üst Kuruluna, Ankara Defterdarlığı'ndan Şanlı Urfa'ya aklıma takılanlar... ...Devamı.»
Bu hafta insanlıktan okumaya, Fidel Kastro'dan bürokratik oligarşiye, internet araştırma komisyonundan uyduya karşı çıkan öğrencilerin gösterilerine, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'dan Eset ya da Esat'a, İstanbul'dan Manhattan'a, kadına karşı şiddetten ODTÜ'ye, İran'dan Barzani'ye aklıma takılanlar... ...Devamı.»
Bir kaç gün evvel İran'ın en yetkili kişisini, Sayın Mahmoud Ahmedinejad'ı, 17 Aralık Şeb-i Aruz törenlerine davet eden Beynamaz'ın bu isteğini, İran geri çevirdi. Bu kolay geçiştirilecek bir konu değildir. Filistin ve İsrail krizinde Mısır'a kaptırdığı itibarını, Şeb-i Aruz törenleri aracılığıyla Suriye krizinde itibar kazanmak istemesinin, doğru bir yaklaşım olmadığına inanmaktayım. Bu yine Denizli tabiri ile ülkeyi "SİBBEK" gibi ortada bırakmaktır. ...Devamı.»
Bu hafta Kadıköy'deki Atatürk anıtından Bakanlara, bürokratlardan teknokratlara, Özal araştırmasından , Oda TV davasına, diş fırçasından cep telefonuna, vajinadan kürtaja, V.Murat'dan Taraf gazetesine, dizilerden cem evlerine aklıma takılanlar... ...Devamı.»
Bu hafta İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin'den İmam Hatip Liselerine, Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç'dan CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'na, The Simpsons'dan AK Partili Saral'a, Enerji Bakanı Yıldız'dan Red Hack'e, NASA'dan Diyanet İşlerine, Avustralya Başbakanı Julia Gillard'dan rakı haftasına aklıma takılanlar... ...Devamı.»
Vincent Van Gogh , 37 yıl gibi kısacık ömrünün her anı yoğun spekülasyonlara yol açan tek sanatçıdır, kuşkusuz. Sanatçının yaşam biçimi, alışılmadık tarzı, çizgi ötesi yorumu, hastalıkları, sosyal ilişkileri ve en sonunda da ölümü neden oldu tüm bu spekülasyonlara. ...Devamı.»
Yurt dışı seyahatlerimden önemli bir konu olmadıkça bahsetmeyi pek sevmem. Geçtiğimiz hafta bir kaç günlüğüne Bosna Hersek yöresinde bir gezi yapmayı düşündüm. Eşim ve bir yakın dostum da bu seyahate katılmak istediler. Niyetim Osmanlı tarihinde önemli bir yer işgal eden yörenin, öneminin nedenleri üzerinde araştırma yapmaktı. Sarayevo'ya bu mevsimde kimsenin gitmediğini düşünerek aradığımı bulacağıma inanmıştım. Bir otelde yer ayırttım, yola koyulduk. Otelin, Gazi Hüsrev Bey Cami ve Külliyesi'nin hemen yanında olduğunu görünce çok sevindim. ...Devamı.»
Bu hafta sayın başbakanımızdan Turgut Özal'a, Çiçeron teorisinden RTÜK'e, Muhteşem Süleyman'dan Türk eğitim sistemindeki bir devrime, Atatürk için özel olarak yaptırılan 'Browning' marka tabancasından İstanbul'daki sığınma evlerine, Uludere'den eşcinsel camiye aklıma takılanlar. ...Devamı.»
Her yokuşun bir inişi olduğu gibi her inişin bir yokuşu mutlaka vardır. Bu konuyu her hangi bir olaya çekmek için söylemek istemiyorum. Bu gün belirli bir kesim halk güç sahibi, başka bir dönemde ise bir başka kesimin elindeydi bu erk. O dönemde de, bugün bu dönemde de güçlü insanlar ellerinde bulunan bu varlığı kullanabildiği müddetçe kendini hem güçlü hissetmekte hem de çevresinde bu gücün varlığına toplum itibar etmekte. ...Devamı.»
Bu hafta Sonar'ın yaptığı son seçim anketinde ile başlayalım.. Son günlerde gündemden düşmeyen Başkanlık Sistemi ile ilgili 'Sizce Türkiye, Başkanlık Sistemine geçmeli midir?' sorusuna ankete katılanların yüzde 52.47'si 'Hayır', yüzde 26.80'i de 'Evet' yanıtı verdi. 'Fikrim yok' diyenlerin oranı ise yüzde 20.73. Hayırlı olur umarım... ...Devamı.»
Bir televizyon programında Sunay Akın konuşmasında "Bir ülkede müze yoksa o ülke yoksuldur" diye bir cümle kullandı. Düşünecek olursak, bu söz çok önemli bir gerçeği ortaya koymakta. Bir toplumun müzede sergileyeceği bir geçmişi yoksa, fakirdir. Amerika'da müzelerde segilenen bir çok eşyaların 250 yıllık mazisi bulunmakta ve Amerikalılar bununla övünmekteler. Maksadım ülkemizdeki müzelerde sergilenen eşyaların tarihini sizlere anlatmak değil. İlginç bir müzeyi tanıtmak istedim. ...Devamı.»