İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Vasilis Dimitriadis, 1955-1984 yılları arasında Selanik’te bulunan Makedonya Devlet Arşivi’nin müdürlüğünü yapmış, Girit Üniversitesi’nden emekli olmuş 86 yaşında bir tarih profesörü. 2010 yılında 80 yaşındayken Yunanistan’daki arşivleri didik didik tarayarak yazdığı “Bir Evin Hikâyesi; Selanik’teki Mustafa Kemal Atatürk’ün Evi ve Ailesi Hakkında Türkçe ve Yunanca Belgeler” adlı çalışması Türk Tarih Kurumu tarafından altı yıl sonra basıldı. Aslında 6 yıllık bir gecikmeyle basıldı demek daha doğru. ...Devamı.»
Koç Üniversitesi Stavros Niarchos Vakfı Geç Antik Çağ ve Bizans Araştırmaları Merkezi (GABAM), 2015 yılında kuruluşuyla birlikte başlattığı ilk projelerden biri olan “Bizans Anıtları Fotoğraf Arşivi”ni internet erişimine açtı. GABAM’ın 1173 fotoğraftan oluşan arşivine, Bizans mirası odaklı çalışmalar yürüten akademisyen, araştırmacı, öğrenci ve tüm ilgililer ulaşabilecek. ...Devamı.»
Kadının kederi ne ülke ne çağ tanıyor. İlk gördüğümde uzaktan anneanneme benzettim. Kıpırtısız, suskun, yaşlı. Omuzlarına dek inen ak başörtüsü, ağarmış saçları, yere bakan gözleri, bir yana hafifçe eğilmiş bedeni… Beklediği, umduğu bir şey yok. Özlediği herşey arkasında kalmış… ...Devamı.»
7-15 Ocak 2017 arasında TÜYAP Adana Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezinde gerçekleştirilecek olan 10. Çukurova Kitap Fuarında Doğumunun 100. Yılında yazar Fahri Erdinç anılacak. Erdinç’in şiirlerinin yanısıra öykü ve romanları da mevcuttur. Ayrıca yakın dostu olan Nazım Hikmet’le ilgili “Kalkın Nazım’a Gidelim” adlı bir anı kitabı bulunmaktadır. ...Devamı.»
Kötü alışkanlıklar başa bela iyi alışkanlıklar ise sürdürülmeyi hak ediyor. Geçmiş yeni yıl kutlamalarından kiminde özel bir kitap bastırıp arkadaş, dost ve yakınlarıma gönderiyor, bir parça değişik olması umuduyla, yeni yılı bu biçimde kutluyordum. ...Devamı.»
Melbourne’nun yürümesi en güzel yollarından biri de St Kilda Road. Dizi dizi ağaçların görkemli gövdeleri ile güzellik katıp gölge verdiği, tramvay tıkırtılarının eşlik ettiği, her iki yandaki iş yerlerinin altındaki çeşit çeşit kahve evlerinden sabahın erken saatlerinden salınan kahve kokularının duyuları okşadığı bu yolun bir ucundan diğerine, Flinders tren istasyonuna dek yürümek çok keyiflidir. ...Devamı.»
Evet yanlış okumadınız. İspanyolca bir başlık bu. Anlamı ‘Bir Türk Ressamın gözünden Don Kişot’ Ressam Cemil Eren’in 26 Kasım 2016’da İspanya Bilbao’da açılan sergisinin adı. İspanya bu yıl Cervantes’in doğumunun 400. yılını kutluyor. Cervantes, bir İspanyol yazar ve şair. Onu, dünyanın üç büyük dininin kitaplarından sonra en çok okunan kitabı olan Don Kişot’la tanıyoruz. ...Devamı.»
Toplumlar ve yaratılan uygarlıklar varolduğu çağı değiştirdiği gibi geleceği de değiştiriyor. Medeniyetler doğar, büyür, ölür gibi değişim süreçleri adeta bu toplumlar için bir istisna oluşturuyor. İnsanlar, içinde yaşadığı toplumun ayak izlerini bir noktaya kadar geriye götürebiliyor fakat daha sonrasıyla pek ilgilenmiyor. Meraklıları için bu izleri biraz daha geriye götürmekte fayda var. ...Devamı.»
İyi çizilmiş bir harita bir bakışta birçok şeyi şıp diye anlamamıza yardımcı olabilir. İyi çizilmiş bir haritanın hele “altındakilere” ulaşabilirsek haritanın üstündekilerinin ve komşularının stratejisini ve jeo stratejisini anlayabiliriz. Bir harita, iyi çizilmiş bir harita, yinelemekte yarar var, coğrafya ve tarih dersleri verir, aynı zamanda derli toplu toplumsal meseleler, kimlikler, “aidiyetler” yumağıdır da. Anlatır anlamak isteyene. “Kimliğiniz?” diye sorulması bir rastlantı değildir bir haritada bir noktadan öbürüne geçmek üzereyken. Evet kimliğiniz? Kimliğimiz? ...Devamı.»
Eski uygarlıkları duvarlara ve taşlara yazdıkları yazılarından tanıdığımız eski uygarlıkların dilleri şimdi konuşuluyor olsaydı tınıları, sözleri nasıl olurdu hiç merak ettiniz mi? Dinledikçe etkisinde kalacaksınız! ...Devamı.»
ABD Washington'da Afrika kökenli Amerikalıların tarihini anlatan özel bir müze açılıyor. Dünyanın en büyük müze kuruluşlarından biri olan ABD Smithsonian Müzesi 24 Eylül’de Afrika Kökenli Amerikalıların Ulusal ve Kültürel Tarihi Müzesi’ni açıyor. ...Devamı.»
Çin’in başkenti Beijing’de (Pekin), 600 yıl boyunca imparatorluk merkezi olan Yasak Kent’in içinde, 14. yüzyıldan kalma bir Türk hamamı bulunuyor. Çin’de Moğolların tahta oturduğu Yuan döneminden yapılan ve Yasak Kent’te “Ahlâki Arınma” bölümünde (Wuyingdian) yer alan haman, bugüne kadar bozulmadan korunmuş. Bölüm, o dönemde yıkanmak, oruç tutmak için kullanılmış. ...Devamı.»
Bugün temelleri halen Bergama’da, aslı ise Berlin Bergama Müzesinde bulunan ünlü Zeus Sunağı’nın ait olduğu topraklardan kopartılıp, nasıl çalındığının gerçek hikayesidir. Bundan tam 2000 yıl önce Bergama Akropolünden Bakırçay Ovasına doğru tüm görkemiyle yükselen Zeus Sunağı, bir zamanlar yurtları uğruna çarpışan, savaşan insanların onurlarını ve gururlarını simgeliyordu. Fakat 2000 yıl önce, Anadolu topraklarının bağrında yükselen bu anıt, bundan 120 yıl önce ait olduğu topraklardan gerçek anlamda kesilip, kopartılıp, çalınmıştır. Gasp edilmiştir. ...Devamı.»
Yeni sezon, yeni ders yılı başladı veya başlamak üzere. Yeni bir dönem, yeni arkadaşlar belki. Yeni yüzler. İki yüzler de. Yeni kitaplar. Yeni oyunlar. İkili, üçlü oyunlar da. Yeni futbol mevsimi. Yeni basketbol, voleybol … mevsimleri de. Yeni yeniler. Eskileri silip süpürebilir mi ? Zaman gösterecek. Zaman çetvelimizi ajandalarımız tutuyor olmasın ? Peki öyleyse yeni bir dönemin başında ajandamıza neler koymalı ? Neler yazmalı ? Ajandamıza neler koyuyor, neler yazıyoruz ? ...Devamı.»
İngiliz Kütüphanesi, 1370 yıllık en eski örneklerden biri olan Kuran’ı tamamen dijital ortama aktardı ve herkese açtı. Kuran’ın en eski kopyalarından olan ve 8. yüzyıla tarihlenen bu örnek, tüm Kuran’ın üçte ikisinden daha fazlasına sahip ve 121 yapraktan oluşuyor. Aynı zamanda bu Kuran, bugüne kadar bilinen el yazması erken Kuranlar arasında en fazla bölüme sahip olanı. ...Devamı.»
Hristiyan Türk. Ne kadar kulağa yabancı bir kavram değil mi? Kimileri diyecek ki bir Türk’ten Hristiyan olmaz. Fakat tarih aksini göstermektedir. Çuvaşlar, Yakutlar, Batı Kumanlar, Peçenekler, Karamanlılar, Gagavuzlar tarihte İslam’ı ağırlıklı olarak reddedip Hristiyanlığı benimseyen Türk kavimleri olarak yerlerini almışlardır. Bunların çoğu Ortodoks, az bir kısmı da Katolik ve Protestan olmuştur. ...Devamı.»
Kültepe Kaniş Karum höyüğündeki kazılarda bulunan çok sayıda çivi yazılı tablet, bugün kullandığımız kelimelerin kökeninin 5000 yıl öncesinden geldiğini ortaya çıkardı. Bugüne kadar Kültepe Kaniş Karum höyüğündeki kazılarda bulunan 25.000 çivi yazılı kil tabletin, bir saraya ya da krala ait olmadığı, tamamen o dönemde yaşayan halka ait olduğu biliniyor. ...Devamı.»
10 Temmuz’da İstanbul’da başlayan UNESCO Dünya Mirası 40.Komitesi son oturumunda Dünya Mirası Listesine 8 yeni yer ekledi. Toplantının son oturumunda, dünya çapında 8 yeni yer Dünya Mirası Listesine eklendi ve 2017 Dünya Mirası Komitesinin Polonya’nın Kraków şehrinde gerçekleşmesine karar verildi. ...Devamı.»
Deniz Günal’ın İstasyon Öyküleri adlı kitabını okuduktan sonra Melbourne artık eski Melbourne değil benim için: “...her şeye gülümseyen Japon turistler... birbirlerini ilk ve son kez görüyormuşçasına hayranlıkla seyredip öpüşen çiftler...bisikleti ile çevrende daireler çizen, sepetinde koca bir dosya ile boyalar taşıyan o uçuk ressam...” (s.16) ve daha birçokları olağanlıklarıyla güzelleşen büyülü birer kahramana dönüşüyor bu yapıtta. ...Devamı.»
On yıl evet tam on yıl. 176 sayı evet tam 176 sayı. Emeğin Sanatı Kolektifi on yıldan bu yana ortaklaşa çalışıyor, ortaklaşa yaratıyor ve eşit, adil, özgür bir biçimde paylaşıyor. Epeydir aylık olarak sunulan Emeği Sanatı Sosyalist Sanat e-Dergisi, bilgiyi, şiiri, denemeyi, öyküyü, makaleyi , incelemeyi, geniş kesimlere yaymak anlamında, demokratlaştırıyor ve, halklara mal etmek anlamında, popülerleştiriyor. Herkese kardeş payı. ...Devamı.»