İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Veronica Roth adlı yazarın romanlarından uyarlanan – Divergent (Uyumsuz) serisi olarak ta bilinen - Divergent, Insurgent ve Allegiant adlı üç film geleceğe ait bir distopya hikayesinin açılımıdır. Toplumun her biri farklı bir erdemi temsil eden beş bölgeye bölündüğü mantığını öne sürer. ‘Dürüstlük’, ‘Bilgelik’, ‘Cesurluk’, ‘Fedakarlık’ ve ‘Dostluk’ insanların geleceğini özetleyen, onları kaçınılmaz kategorilere ait kılan ve böylelikle yaşama biçimlerine dair kaçınılmaz olarak belirli nitelikler bütününü zorunlu kılan beş ayrı toplumsal bölgedir. ...Devamı.»
Orijinal adı La Casa Azul (Mavi Ev) olan müze 360 derece sanal turla gezilebiliyor. Dünyaca ünlü Meksikalı ressam Frida Kahlo'nun özel eşyalarını ve anılarını barındıran “La Casa Azul” (Mavi Ev) adlı müze, sanal ziyarete açıldı. Her gün yüzlerce turistin akın ettiği ve corona virüs salgını nedeniyle şu an için kapalı olan La Casa Azul, sanal tur kapsamında dün itibarıyla kapılarını açtı. Müzede 360 derece sanal tur yaparak her yeri gezmek mümkün. ...Devamı.»
Covid-19 salgını nedeniyle tüm etkinlikler iptal edilerek kültür sanat merkezleri kapılarını seyirciye kapattı. Ancak bir çok sanatçı arşivinde bulunan gösterilerin kayıtlarını ücretsiz erişime açtığını duyurdu. Dostlar Tiyatrosu, Genco Erkal’da arşivinde bulunan oyunları ücretsiz erişime açmaya başladı. Geçtiğimiz gün youtube kanalı açtığını duyuran Erkal, buradan arada canlı yayınlar yapacağını ve arşivinde bulunan oyunları ücretsiz erişime açacağını söyledi. ...Devamı.»
Amsterdam Belgesel Film Festivali 300 filmi erişime açtı. Dünyadaki neredeyse tüm büyük opera salonları ve konser salonları performanslarını Koronavirüs nedeniyle iptal etmek zorunda kaldı. Ve arşivlerini ücretsiz olarak erişime açtı. 18. Uluslararası Gezici Filmmor Kadın Festivali’nin de arasında bulunduğu birçok festivalin iptal kararının ardından, Filmmor ve Documentarist her gün online yeni bir film yayınlama kararı aldı. ...Devamı.»
Tarihin en önemli sanatçı ve bilim insanlarından biri sayılan Leonardo da Vinci'nin Hazar Türkü olabileceği öne sürüldü. İddia, sanat tarihçisi Simon Hewitt'in yeni yayımlanacak kitabında ortaya atıldı. Ünlü sanat tarihçisi Simon Hewitt, Rönenans’ın simge ismi olan sanatçı ve bilim insanı Leonardo da Vinci hakkında dikkat çekici bir iddia ortaya attı. Hewitt, Da Vinci’nin atalarının Hazar Türkü olabileceğini öne sürdü. ...Devamı.»
Nuri Bilge Ceylan'ın yönettiği film bir "slow sinema başyapıtı" olarak değerlendirdi. Britanya ve dünya basınının önde gelen yayın organlarından The Guardian, 21. yüzyılın en iyi 100 filmini seçti. Listeninin 38. sırasında Nuri Bilge Ceylan'ın yönettiği Bir Zamanlar Anadolu'da yer aldı. ...Devamı.»
Kitap sevgisine ne zaman yakalanıyoruz? Çocukken, yağmurlu bir sonbahar günü öğleden sonra okul çıkışında, akşam güneşi batmak üzereyken, bir Pazar maç sonrasında, uzayıp gitmesini arzuladığınız bir tren yolculuğunda, vapurda Fethiye-Marmaris arasında, Filiz’le yürüyüşte Çankaya’da, uçakta Paris-Niamey arasında, yerde, gökte, denizde, karada, beyazda... ...Devamı.»
İki kez "dünyanın en iyi parkı" olarak seçilen Puy du Fou, 30 Ağustos'ta Toledo / İspanya'da kapılarını açıyor. Parka yeni bir eğlence konsepti getiriliyor. Nantes'in güneyinde yer alan Puy du Fu Fransa'da, büyük dağlar ve korku tünelleri olmamasına rağmen teknoloji ve özel efektler kullanarak gerçekleştirilen büyük gösteriler yapılıyor. Galyalı'lardan Romalılara ve 1.Dünya Savaşına kadar birçok konuyu izleyiciye iletmekte . 2017'de kırk yılını geride bırakan Puy du Fou, Trip Advisor kullanıcıları tarafından Avrupa'nın en iyi parkı seçildi. ...Devamı.»
Orhan Veli’nin ‘Anlatamıyorum’u dünyanın en çok okunan ikinci şiiri.. Berlin Şiir Evi’nin hazırladığı, dünyanın en büyük şiir portalı olan Lyrikline, dünyanın en çok okunan şairlerini ve şiirlerini açıkladı. Verilere göre şair Orhan Veli Kanık’ın “Anlatamıyorum”u dünyanın en çok okunan ikinci şiiri. 1999’dan beri yayında olan Lyrikline, bünyesinde 84 dilde 1375 şairin 12312 şiiri, 18502 çevrisi ve bu şiirlerin şairlerin kendi sesinden kayıtlarını barındırıyor. ...Devamı.»
Evet, İstanbul’da, bence zamanın ruhuna aykırı bir sergi gezdim. Son onlu yıllarda unutturulan, yok sayılan değerlerin bir hazinesi gibiydi. Ülkenin DNA’sı ile oynayanlara inat! 19 Mayıs 1919’un yüzüncü yılında İş Bankası’ndan İstiklal Sergisi. ...Devamı.»
Bir süre başka bir boyuta, bedenini ve hatta zihnini bırakmadan geçebilmenin, başka bir zihne başka bir bilince tanıklık edebilmenin, insanı sıradan bir günün koşturmacasında yoklamayacak olan kavramlarla yoldaşlığın doyulmaz tadı. ...Devamı.»
Franz Kafka’nın gerçeküstü öyküleri ile yarışabilecek türden on yıllık bir yasal savaş sona erdi. Zurih’de bir bölge mahkemesi, İsviçre’de güvenli kasaların açılıp içeriğinin İsrail Ulusal Kitaplığına gönderilmesine karar verdi. Böylece, Kafka'nın uzun süredir saklanan yayınlanmamış yapıtları yakında ortaya çıkabilir. El değmemiş bu yazmaların, Prag’da doğmuş Almanca konuşup yazmış bir Yahudi olan, kültürel mirası Almanya ile İsrail arasında çekişmeye dönüşen, edebiyatın en karanlık kişiliklerinden birine ışık tutması söz konusu. ...Devamı.»
Ünlü bir tasarımcıdan giyinmeyi hiç düşlemediği gibi, moda ile ilgisi vitrinlerdeki giysilerin sezondan sezona değiştiğini görmekten öteye gitmemiş birisi olarak Melbourne’daki Ulusal Sanat Galerisi’nde ünlü moda tasarımcılarının sergilerine kayıtsız kaldım uzun süre. Bir yerdeki aşırı varsıllığın başka bir yerdeki aşırı yoksullaşmakla ilgili olduğunu, üstüne giyecek bulamayan insanlar varken, ünlü ve zengin kişilerin giyinmeye bir servet harcayıp bunu da bir gösteri aracı yapmasını uygarlığımızın daha tam da uygarlık olamadığının bir kanıtı olduğunu düşündüm hep. ...Devamı.»
Yönetmen Deniz Yeşil, 77’de sinema emekçilerinin sansüre karşı verdiği mücadeleyi anlattığı ‘Yollara Düştük’ belgeselini online olarak yayınladı. Sinema filmlerinin denetleme kurulu onayını almadan yayınlanmasını engelleyen yasal düzenlemeyle birlikte yeniden gündeme gelen sansür tartışmalarına yanıt olarak belgeseli paylaşma kararı aldığını söyleyen Deniz Yeşil, dünden bugüne sansürü ve sansüre karşı mücadeleyi Evrensel’e değerlendirdi. ...Devamı.»
Türkiye’deki okurlar bütün bir 2018 yılı boyunca ne okudu? Bu sorunun cevabını bulmak için idefix verilerinden hareketle bu yıl yayınlanan ve en çok satan ilk 10 kitabı aşağıda sıraladık. ...Devamı.»
Tarihi karikatürler ilk kez heykel yorumuyla sergide: İnönü, Carter, Humeyni, Türkeş… Heykeltraş Hasan Fehmi Hızal, 'tüm zamanların ilk karikatür heykelleri' çalışmasında Türk mizahının en önemli isimlerinden, Cumhuriyet Gazetesi çizeri Turhan Selçuk'un çizgi kahramanlarını yorumladı. ...Devamı.»
Türk Destanı ‘Dede Korkut’ UNESCO Dünya Somut Olmayan Kültür Mirası Temsili Listesi’ne oy birliğiyle kabul edildi. Türkiye’nin bir kültür mirası daha UNESCO listelerindeki yerini aldı. “Dede Qorqud/ Korkyt Ata/ Dede Korkut Mirası: Destan, Masal ve Müzik” çok uluslu dosyası olarak geçtiğimiz yıl mart ayında UNESCO’ya gönderilen Türkiye'nin kültür mirası temsili listesine 17’nci unsur olarak bugün itibariyle dahil edildi. ...Devamı.»
Milattan önce üçüncü yüzyılda İskenderiye limanına demirlemişseniz, geminiz Mısır Kralı 3.Ptolemi`nin memurları tarafından didik didik aranacaktı. Kaçak mal ya da yolcu aradıkları falan yoktu. Sanılanın tersine kitap arıyorlar, buldukları bütün kitaplara da el koyuyorlardı. ...Devamı.»
Türklerde ve Buryatlarda Erlik Han, Moğollarda Erlik veya Homun Han, Kalmıklarda Erlik veya Homın Han, Tuvalarda Erlik veya Lovun Han, Hakaslarda Erlik veya Irlık, Sibiryalılarda Arsan Dolay olarak adlandırılır. Türk mitolojisinde kötülüğün, ölümün, ölülerin ve yeraltının tanrısıdır. Yerlik (Y-Ø) kelimesinden türemiştir ve bazen Yerlik olarak da anılır, kişi, güç ve yer, yeraltı ile bağlantılıdır. ...Devamı.»
Gazeteci-yazar Nebil Özgentürk, geçen hafta hayatini kaybeden Aydin Boysan için hazirladigi 11 dakikalik belgeseli paylasti. Mimar ve köse yazari 97 yasindaki Boysan, organ yetmezligi sonucu Ulus’taki evinde yasamini yitirmisti. ...Devamı.»