İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Eski Başbakan Adnan Menderes'in idamından 51 yıl sonra dönemin CHP Genel Başkanı İsmet İnönü'nün askerlere yazdığı "İdam etmeyin" mektubu tekrar gündeme geldi. İdamları önlemek için CHP Genel Başkanı İsmet İnönü'nün Milli Birlik Komitesi Başkanı Org. Cemal Gürsel'e yazdığı mektup yeniden gündeme taşındı. Mektupta ne yazdığı ise az çok biliniyor. İşte İnönü'nün Gürsel'e yazdığı "İdam etmeyin" mektubu... ...Devamı.»
2011'de Türkiye'de, en yoksul yüzde 20 ile en zengin yüzde 20 arasında 8 kat gelir farkı oldu. Nüfusun yüzde 16.1'i yoksulluk riski altında bulunuyor. TÜİK, Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2011 verilerini yayımladı. TÜİK araştırmasına göre, geçen yıl en yoksul yüzde 20 ile en zengin yüzde 20 arasındaki gelir farkı 8 kat çıktı. Bu fark bir önceki sene de 8 kat olurken, 2009 yılında 8.5 kat olarak gerçekleşmişti. ...Devamı.»
2004 yılında Fransa'da ölen Filistin lideri Yaser Arafat'ın dul eşi Süha Arafat, onun zehirlenerek öldürüldüğünü baştan beri bildiğini iddia ediyor. Arafat'a ait giysilerde yüksek oranda radyoaktif polonyum maddesine rastlanması üzerine Fransız yetkililer yasal soruşturma başlattı. Böylece ölüm nedeni belirlenemeyen Filistinli liderin zehirlenerek öldürüldüğü yolundaki söylentiler ciddiyet kazandı. ...Devamı.»
(Organisation for Economic Co-operation and Development) OECD "Bir Bakışta Eğitim 2012" raporu yayımlandı. Buna göre, Türkiye 2010 itibarıyla üniversite eğitimine ulaşan kişilerin nüfusa oranı açısından sondan üçüncü oldu. Ayrıca Türkiye, OECD ülkeleri ve rapora konu olan G20 ülkeleri arasında eğitime ve istihdama dâhil olmayan kadınları sayısının en yüksek olduğu ülke. ...Devamı.»
Bölge illerine hizmet veren Diyarbakır Kadın ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde 2010 yılından bu yana 18 yaş altındaki bin 286 çocuk doğum yaptı. Erken yaşta evliliklerin sık yaşandığı Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kız çocukları, 18 yaşına girmeden anne oluyor. Bölge illerine hizmet veren Diyarbakır Kadın ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde 2010 yılında 573, 2011 yılında 520, bu yılın ilk 8 ayında ise 193 olmak üzere 18 yaş altındaki toplam bin 286 çocuk anne oldu. ...Devamı.»
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan araştırmanın ilk sonuçlarına göre Türk gençleri öfke sıralamasında dördüncü. 34 ülkenin incelendiği rapordaki 'mutluluk endeksi'ne göre de Türk gençleri son sırada yer aldı. Birleşmiş Milletler'e bağlı olan Dünya Sağlık Örgütü (WHO) dünyanın en kızgın gençlerinin Türkler olduğunu açıkladı. Bu ay sonunda tamamı açıklanacak rapordan İsrail'in Times of Israel adlı haber sitesine sızan ilk bilgilere göre Türk gençleri öfke sıralamasında ilk sıraya yerleşiyor. ...Devamı.»
1914'de Rusya'da doğan, 3 yaşından itibaren Türkiye'de yaşayan Musevi kökenli gazeteci ve çevirmen Erol Güney 1955'de sınırdışı edildi. Orhan Veli ve Sabahattin Eyüboğlu gibi 20. yüzyılda ülkenin kültür yaşamına damgasını vuran aydınların yakın dostuydu. Kedisi ve baldızı Orhan Veli'nin şiirleriyle ölümsüzleşti. Rus, İngiliz ve Fransız klasiklerini harikulade çevirileriyle Türkçe'ye kazandırdı. ...Devamı.»
İki ay sonra AKP iktidarının onuncu yılı tamamlanacak. Bu parti, üç genel seçimi üst üste kazandı; parlamentoda tek parti çoğunluğunu kesintisiz sağladı. Bu başarının, kent ve kır emekçilerinin süregelen, güçlü desteğine dayandı ortadadır. Aynı parti, iktidar yıllarında, ekonomik ve sosyal politikalarda neoliberal programlara dogmatik, gideren artan bir bağlılık gösterdi; bunu açıkça da ifade etti. ...Devamı.»
ABD'de yaklaşık 40 yıldan bu yana sürdürülen bir araştırma, uzun süreli esrar kullanımının zekâ seviyesini düşürebileceğini ortaya koydu. En büyük risk grubunu ise gençler oluşturuyor. ABD'nin Kuzey Carolina Eyaleti'nde bulunan Duke Üniversitesi'nde araştırmacı Madeline Meier'in önderliğinde yapılan araştırma, esrar kullanımının, merkezî sinir sistemini geri dönüşü olmayacak şekilde zarar verebileceğini ve zekâ seviyesini (IQ) düşürebileceğini ortaya koydu. ...Devamı.»
Milli Eğitim Bakanlığı ( MEB ), hazırladığı müfredatla 60-72 aylık çocukların gelişim özelliklerini belirledi. Milli Eğitim Bakanlığı müfredatının detayları, Vatan gazetesinde yayımlandı. MEB , 60 ayı doldurmuş tüm çocukları ilkokula kayıt yaptırmasına karşın hazırladığı "Okul Öncesi Müfredatı"nda 60-72 ay arasını da "okul öncesi" programı kapsamına aldı. ...Devamı.»
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 11 Temmuz "Dünya Nüfus Günü" nedeniyle Türkiye nüfusunun 2050 yılındaki projeksiyonunu açıkladı. Buna göre 2050'de Türkiye'nin nüfusu 94,6 milyon olacak, nüfus artış hızı düşmeye devam edecek, yaş ortalaması 40 olacak, ortalama yaşam süresi ise 79'a çıkacak. Dünya Nüfus Günü'nün bu yılki teması: "Üreme Sağlığı Hizmetlerine Tam Erişim." TÜİK de bu temaya uygun olarak Türkiye'nin mevcut ve gelecekteki nüfus ve demografik yapısı ile üreme sağlığına yönelik bir bülten hazırladı. ...Devamı.»
Berlin doğumlu foto-muhabiri Horst Fass (1933-2012), Vietnam savaşında çektiği fotoğraflarla meşhur oldu. Savaşın dehşetini bütün çıplaklığıyla gözler önüne seren bu fotoğraflar, bütün savaş karşıtlarını ayağa kaldırdı. İki kez Pulitzer ödülü kazanan Fass, 1967'de Vietnam'da yaralanarak ömrünün geri kalan bölümünü tekerlekli sandalyede geçirdi. Ve 45 yıl sonra, o yaralanmadan kaynaklanan komplikasyonlar sonucu yaşamını yitirdi. ...Devamı.»
"Yalnızlığım yollarıma pusu kurmuş beklemekte.." "Yalnızım dostlarım, yalnızım yalnız.." ve "Yüz Yıllık Yalnızlık". Yalnızlık üzerine yüzlerce şiir ve roman yazılmış, şarkı bestelenmiş. Yalnızlık deyince ilk akla gelen terkedilmenin ve ayrılığın yolaçtığı yalnızlık olsa da, insanlar çok çeşitli nedenlerle yalnızlığa kapılıyorlar. Kronik yalnızlık ise ölmeye yatmak gibi birşey, çünkü araştırmalara göre, yalnız insanlar alkoliklerden, günde 15 sigara içenlerden ve obezlerden daha çabuk ölüyorlar. ...Devamı.»
Ninova'daki Asurbanipal kitaplığında bulunan çivi yazısı tabletlere göre Babil'de 53'ü büyük, 650'si küçük olan toplam 703 tapınak, 360 sunak, 2 ayin yolu, 24 büyük cadde ve 3 kanal vardı. Şehir dörtgen bir plana göre kurulmuştu. Biri iç, diğeri dış olmak üzere 16,5 kilometre uzunluğunda 2 surla çevriliydi. Surların dışında bütün şehri çevreleyen su hendekleri de vardı. ...Devamı.»
Nobel ödüllü fizikçi Albert Einstein (1879-1955), hiç kuşkusuz 20. yüzyılın en büyük dahilerinden biridir. Einstein, fizik alanında devrim yaratan buluşlarının yanısıra renkli kişiliği, kaçıklığı, savaş karşıtı, sosyalist görüşleri ile de birçok araştırmaya konu oldu. Son yıllarda ortaya çıkan özel mektupları ise kadınlarla fırtınalı ilişkilerine ışık tuttu. ...Devamı.»
Almanya'da yapılan araştırmalar, genç Türk kadınları arasında (18-35 yaş grubu) intihara kalkışanların oranının Almanya ortalamasından beş kat fazla olduğunu ortaya çıkardı. Bu durum üzerine harekete geçen yetkililer, iki yıl önce bütün metro istasyonlarını ve otobüs duraklarını posterlerle donattılar. Bu posterlerle başlayan toplumsal uyarı ve bilinçlendirme kampanyasının ardında Türk kökenli bir kadın psikiyatrist var. ...Devamı.»
Gelir farkı uçuruma dönüştü.. Üst gelir grubu ile alt gelir grubu arasındaki fark artık sadece istatistikleri değil, vicdanları da sallayacak kadar açıldı. Son araştırmada "orta sınıfın" da artık "fakir" olduğu ortaya çıktı. İSMMMO raporuna göre en yoksul 3 milyon 761 bin aile yılda bir kez ayakkabı alırken, aynı sayıdaki zengin aile yedi ayakkabı alıyor ...Devamı.»
Bölgelere göre kadına şiddet haritasında en yüksek oranın yüzde 53 ile Kuzey Doğu Anadolu'da, en düşük oranın ise yüzde 25 ile Batı Marmara bölgesinde olduğu bildirildi. İstanbul'da ise bu oran yüzde 37. CHP Bursa Milletvekili Sena Kaleli'nin soru önergesine Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin'in verdiği yanıt, "Türkiye'de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması" sonuçlarını ortaya koydu. ...Devamı.»
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda dünyanın en mutlu ülkelerinin listesi açıklandı. New York'taki Columbia Üniversitesi Dünya Enstitüsü tarafından yayımlanan "Dünya Mutluluk Raporu"na göre dünyanın en mutlu ülkeleri Avrupa'nın kuzeyinde, en mutsuz ülkeleri ise Afrika'nın Sahra Altı bölgesinde yer alıyor. ...Devamı.»
İHD, 2011 yılı insan hakları ve ihlalleri raporunu açıkladı. 2011 yılında 12 bin 685 kişi gözaltına alındı. 2 bin 922 kişi tutuklandı. 3 bin 252 kişi işkence gördü. İHD, önceki yıllara göre oranlarda büyük bir artışın yaşandığını kaydetti. İHD, "Kurumsallaşan Polis Devleti: 2011 Yılı İnsan Hakları İhlalleri Raporu Üzerine Değerlendirmeler" başlığı altında 2011'de yaşanan hak ihlalleri raporunu açıkladı. ...Devamı.»