İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Gençlerin yüzde 76'sı yurt dışında yaşamak istiyor. 18-29 yaş grubu arasında yapılan bir araştırmaya göre, gençlerin yüzde 76'sı daha iyi bir gelecek için yurt dışında yaşamak istiyor. Her iki gençten biri mutlu olmadığını ifade ederken, yüzde 77'si torpilin yetenekten daha etkili olduğuna inanıyor. Yeditepe Üniversitesi ve MAK Danışmanlık iş birliği ile gerçekleştirilen en kapsamlı ‘Gençlik Araştırması'nda sonuçları açıklandı. ...Devamı.»
Z kuşağı olarak da bilinen, 1990'ların ortaları ve 2010'ların başları arasındaki dönemde doğanlar, dijital teknolojiyi çok iyi kullanıyor ve sosyal meselelere meraklılar. Güçleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın tartışmalı seçim mitingini, sosyal medya platformu TikTok'u kullanarak "trollemeleriyle" daha bir görünür oldu. Peki, bu kuşak hakkında başka neler biliyoruz? Donald Trump'ın koronavirüs salgını sebebiyle 3 ay verdikten sonra yaptığı ilk seçim mitingi, pek planlandığı gibi gitmedi. ...Devamı.»
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, uluslararası kuruluşun 2019 yılında dünya genelinde ‘çocuklara karşı 25 binden fazla ciddi ihlal’ kaydettiğini açıkladı. Konuyla ilgilenen özel temsilci Virginia Gamba, silahlı çatışmalarda sömürülen ve kullanılan gençlerin, ‘acı, vahşet ve korku’ ile dolu bir çocukluk yaşadıklarını belirtti. ...Devamı.»
İstanbul Kent Yoksulluğu Araştırması’na göre hanelerin yüzde 91,8’i haftada en az iki kere et, tavuk ya da balık içeren yemeği karşılayabilecek durumda değil. Yüzde 47,3’ünün düzenli geliri yok. Kredi kart sahiplerinin yüzde 57’sinin birikmiş borcu bulunuyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) İstanbul İstatistik Ofisi, İstanbul'daki kent yoksulluğunu araştırdı. İBB'ye Nisan 2020 döneminde sosyal yardım başvurusu yapan ve hane halkı aylık geliri 2.500 TL ve altında olan hanelerden, bin 228 haneyle bilgisayar destekli telefon anketi yöntemiyle, veri toplandı. ...Devamı.»
MMO, krizin sanayi alanına da sıçrayarak büyüdüğü, bunun en ürkütücü sonucunun ise sayıları 16 milyona ulaşan işsizler ordusu olduğunu vurguladı. TMMOB Makina Mühendisleri Odası tarafından hazırlanan, Sanayinin Sorunları ve Analizleri (59): "Pandemi sürüyor, kriz büyüyor" 20 Mayıs 2020 tarihinde yayımlandı. ...Devamı.»
‘Dönüşüm Endeksi’nde Türkiye ilk kez ‘otokrasiler’ sınıfında yer aldı. Alman Bertelsmann Vakfı'nın 'Dönüşüm Endeksi Araştırması'nda Türkiye, 137 ülke arasında 77'nci sırada yer aldı. Türkiye ilk kez, vakıf tarafından hazırlanan bir raporda, ‘otokrasi’ sınıfında değerlendirildi. Raporda ‘yeni dönemin’ başkanlık referandumuyla başladığına işaret edildi. ...Devamı.»
Ekonomi dergisi Forbes'in hazırladığı koronavirüse karşı en güvenli ülkeler listesinde Avustralya ve Türkiye 40 ülke arasına girdi. Türkiye 36'ıncı sırada yer alırken Avustralya 4'üncü sırada. Listenin en başındaki ülke ise İsrail oldu. Dünyaca ünlü ekonomi dergisi Forbes'in düşünce kuruluşu DVK Global, "koronavirüse karşı en güvenli ülkeler" listesi hazırladı. ...Devamı.»
ABD merkezli demokrasi, insan hakları ve siyasi özgürlüklerin teşvik edilmesini amaçlayan düşünce kuruluşu Freedom House (Özgürlük Evi) “Dünyada Özgürlükler 2020” raporunu açıkladı. Türkiye son 10 yılda dünya genelinde özgürlüklerin en çok gerilediği ikinci ülke oldu. “Demokrasi İçin Lideri Olmayan Bir Mücadele” başlıklı raporda 195 ülke ve 15 bölge değerlendirildi. ...Devamı.»
Markos Lemma, Etiyopya'nın hızla büyüyen başkenti Addis Ababa'da, IceAddis adlı bir teknoloji merkezinin kurucuları arasında yer alıyor. IceAddis'in ortak çalışma alanında sert kahvelerin de etkisiyle gözlerini dört açmış, büyük hayalleri olan yatırımcılar çalışıyor. Fakat internet kapatıldığında tüm faaliyetleri durmak zorunda kalıyor. Dijital haklar örgütü Access Now'ın BBC ile paylaştığı veriye göre 2019'da 33 ülkede 200'den fazla bilinçli internet kesintisi yapıldı. ...Devamı.»
Amerika Birleşik Devletleri (ABD), 137 ülkenin incelendiği 2019 Askeri Güç Sıralaması endeksinde ilk sırada yer alırken, Rusya ikinci, Çin üçüncü sırada bulunuyor. En güçlü 10 ordudan 5'i NATO üyesi. Global Firepower'ın 2019 yılı raporuna göre Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), ise dünyanın en güçlü 9'uncu ordusu konumunda iken Avustralya 19'uncu sırada. ...Devamı.»
Dünya ülkelerini tartıya çıkaran kamuoyu araştırmalarına bir yenisi daha eklendi: “The Global Soft Power Index” yani “Küresel Yumuşak Güç Endeksi.” Brand Finance adlı uluslararası danışmanlık şirketinin hazırladığı anket, 87 ülkede bin uzman ve halktan 50 binden fazla kişiyle görüşülerek yapıldı ve “diplomatik açıdan en etkili ülkeler” belirlendi. Buna göre 60 ülke arasında dünyanın “yumuşak güç” olarak 1 numaralı ülkesi, “Trump’ın verdiği hasara rağmen” ABD olarak ilan edildi. ...Devamı.»
Türkiye'de mutlu olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 52,4 ile bu verinin hesaplanmaya başlandığı 2003'ten bu yana en düşük seviyesinde. "Mutsuzum" diyenlerin oranı ise küresel krizin yaşandığı 2008 dönemine yaklaşmış durumda… Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre mutlu olduğunu beyan eden 18 ve üzeri yaştaki bireylerin oranı, 2018 yılında yüzde 53,4 iken 2019 yılında yüzde 52,4 oldu. ...Devamı.»
Aşı karşıtlarının sıklıkla öne sürdüğü iddiaları tek tek ele aldığımız ve kaynakları ile incelediğimiz bu yazı dizimize yazı aşıların içeriği ve hazırlanma süreçleri ile ilgili iddiaları kapsayan ikinci bölüm ile devam ediyoruz. Elbette aşılar da her ilaç gibi az da olsa istenmeyen yan etkilere neden olabilirler. Gene her ilaç gibi kullanma kararı kişiye ve topluma sağlayacağı fayda ve vereceği zarar gözetilerek karar verilmeli. ...Devamı.»
Aşı karşıtlarının sıklıkla öne sürdüğü iddiaları tek tek ele aldığımız ve kaynakları ile incelediğimiz bu yazı dizimize yazı aşıların içeriği ve hazırlanma süreçleri ile ilgili iddiaları kapsayan ikinci bölüm ile devam ediyoruz. Aşıların içeriği ve hazırlanma sürecine ilişkin iddialar ...Devamı.»
Uzun zamandır okurlarımızdan gelen talepler doğrultusunda herkese rehber olabilecek nitelikte yeni bir yazı dizisine başlıyoruz. Toplam üç bölüm olacak bu yazı dizisinde, aşı karşıtlarının sıklıkla öne sürdüğü iddiaları tek tek ele alacak ve kaynakları ile inceleyeceğiz. İlk bölümde konumuz aşıların lüzum ve etkinliğine ilişkin iddialar. ...Devamı.»
Save The Children yardım kuruluşunun raporuna göre dünyada çocukların altıda biri savaş ya da çatışma bölgesinde yaşıyor. 2018'de çatışmalarda ölen ya da yaralanan çocukların sayısı 12 bin 125 olarak kaydedildi. Save the Children yardım kuruluşunun hazırladığı "Çocuklara Karşı Savaş" başlıklı rapora göre dünyada her altı çocuktan biri savaş ve çatışma bölgelerinde yaşıyor. Raporda 2018 yılında dünya genelinde toplam 415 milyon çocuğun savaş ve çatışmalardan doğrudan etkilendiğine dikkat çekildi. ...Devamı.»
Çin'de ortaya çıkan korona virüsü dünya gündeminde ilk sıradaki yerini korumaya devam ediyor. İnsanlık tarih boyunca çok farklı salgın hastalıkla mücadele etmek zorunda kaldı. Tıptaki gelişmeler ve önleyici sağlık hizmetleri önemli bir ilerleme sağlasa da son örnekte de görüldüğü üzere bugün de salgın hastalıklarla karşı karşıya kalmaya devam ediyoruz. Mikro organizmalar bizden çok daha uzun süredir dünyada yaşıyor ve dayanıklı olup soylarını devam ettirmek konusunda da kararlı görünüyorlar. ...Devamı.»
Britanya merkezli uluslararası yardım kuruluşu Oxfam’ın raporuna göre 2019 yılında dünya genelindeki en zengin 2 bin 153 kişinin serveti, en yoksul 4.6 milyar kişinin servetini geçti. Bu, milyarderlerin dünya nüfusunun yüzde 60’ından daha zengin olduğu anlamına geliyor. Son 10 yılda milyarder sayısının iki katına çıktığı belirtilen raporda, Oxfam’ın Hindistan CEO’su Amitabh Behar, “Zengin ve fakir arasındaki uçurum eşitsizlik yaratan politikalar giderilmeden çözülemez ve bu konuyla ilgili çok az sayıda hükümet bunu taahhüt ediyor” dedi. ...Devamı.»
İktidarın tüm gayretlerine rağmen suni ayrıştırmalar tutmuyor: Gerçek kutuplaşma zengin-fakir ayrımı… Kadir Has Üniversitesi’nin yaptığı ‘Türkiye Eğilimleri’ araştırmasına göre yüzde 46,1’le ekonomiye dair konular en büyük sorun olarak görülüyor. İktidarın “suni” meseleler üzerinden kutuplaştırma çabaları tutmuyor. Hemen her alanda kutuplaşma algısı düşerken ‘zengin-fakir’ kutuplaşması algısı ise artıyor ...Devamı.»
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Giresun Milletvekili Necati Tığlı, “Türkiye’de Kadın Cinayetleri, Cinsel Saldırılar ve Çocuk İstismarı Raporu”nu yayımladı. TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) üyesi Necati Tığlı tarafından hazırlanan “Türkiye’de Kadın Cinayetleri, Cinsel Saldırılar ve Çocuk İstismarı Raporu”nda 1 Ocak 2016 ile 31 Aralık 2019 tarihleri arasında kadına yönelik şiddet, tecavüz, cinayet ve çocuk istismarları mercek altına alındı. ...Devamı.»