İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Merkezi İngiltere'de bulunan telekomünikasyon şirketi BT, 2030 yılına kadar dijitalleşme ve yapay zekanın kullanımının artmasıyla 55 bin çalışanını işten çıkarmayı planladığını açıkladı. İngiltere’nin en büyük genişbant ve mobil sağlayıcısı olan BT Group, fiber dağıtımını tamamlayıp yapay zekaya uyum sağladıkça 2030 yılına kadar 55 bin çalışanını işten çıkarmayı planlıyor. ...Devamı.»
Türkiye’de resmi yıllık enflasyon mart ayında yüzde 51 oldu. Gıda fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 67. Dünyada gıda fiyatları ise son 12 aydır düşüyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıkladığı Küresel Gıda Fiyat Endeksi son bir yılda yüzde 21 düştü. Son iki yıla bakıldığında Türkiye’deki gıda enflasyonu yüzde 187. Aynı dönemde dünyadaki artış ise sadece yüzde 6’da kalırken Avrupa Birliği’nde de yüzde 26. Gıda enflasyonunun en yüksek olduğu ülkeler hangileri? Dünyada ve Avrupa’da gıda enflasyonu ne durumda? ...Devamı.»
Irak, Türkiye'ye karşı tahkim davasını kazanmasının ardından Kürt Bölgesel Yönetimi'nin petrol ihracatını durdururken Türkiye'nin Irak'a yaklaşık 1,5 milyar dolar ödeyeceği belirtildi. Ayrıca Iraklı heyet petrol sevkiyatını görüşmek için Türkiye'ye gelecek. Irak, Türkiye’ye karşı açtığı tahkim davasını kazanmasının ardından yarı özerk Kürt Bölgesel Yönetimi’nin petrol ihracatını durdurdu. ...Devamı.»
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, bankacılık sektörünün takipteki alacakları, 17 Mart itibarıyla bir önceki haftaya göre 239 milyon lira artarak, 159 milyar 390 milyon liraya çıktı. BDDK tarafından yayınlanan haftalık bültene göre, sektörün kredi hacmi 17 Mart itibarıyla 73 milyar 823 milyon lira arttı. Söz konusu dönemde toplam kredi hacmi 8 trilyon 172 milyar 867 milyon liradan 8 trilyon 246 milyar 690 milyon liraya çıktı. ...Devamı.»
Cari açıkta rekor ve enflasyon beklentilerinin kötüleşmesi, hükümetin ekonomide yeni yol haritası çizebileceği söylentilerini artırdı. Uzmanlar, DW Türkçe'ye seçime kadar ekonomideki muhtemel gelişmeleri değerlendirdi. Türkiye'de seçimlere 55 gün kala, ekonomide temel göstergeler giderek bozuluyor. Enflasyondaki beklenen düşüş sağlanamazken cari açık ve bütçe açığı tarihi rekorlar kırıyor. Ekonomide yakın vadedeki beklentilerin kötüleşmesi, hükümetin ekonomide yeni yol haritası çizebileceği söylentilerini artırdı. ...Devamı.»
Birleşmiş Milletler'in hesaplamalarına göre Türkiye'deki depremde yaşanan maddi hasarın en az 100 milyar doları bulacağı bildirildi. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Türkiye sorumlusu Louisa Vinton, Gaziantep’de video konferans aracılığıyla yaptığı açıklamada, “Tek başına maddi zararın 100 milyar doları aşacağı şimdiden belli oldu.” dedi. ...Devamı.»
Hükümet yetkilileri ve Milliyetçi Hareket Partisi, bu tür marketleri ürünlerine çok sık zam yapmakla eleştirirken şirketler yüksek enflasyon oranlarına işaret ediyor. Aslında tartışmalar yeni değil. Örneğin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Eylül 2021’deki ABD gezisinde, “Bu beş tane zincir marketin topladığı ürünle piyasalar alt üst oluyor” açıklamasını yapmıştı. Erdoğan, "Ticaret Bakanlığı’nın bu konuda her türlü tedbiri aldığını ve gerekli operasyonları yapacağını" söylemişti. ...Devamı.»
OECD'nin açıkladığı verilere göre, Türkiye ekim ayında OECD ülkeleri arasında en yüksek gıda enflasyonuna sahip ülke oldu. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ekim ayı enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre, OECD ülkelerindeki tüketici enflasyonu yüzde 10,7 olurken OECD ülkeleri arasında Türkiye gıda enflasyonunda başı çekti. OECD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile ölçülen yıllık enflasyon, Ekim 2022’de yüzde 10,7’ye yükseldi. Eylül ayında bu rakam 10,5 olarak belirlenmişti. 38 OECD ülkesinin 18’inde çift haneli enflasyon kaydedilirken, en yüksek oranlar Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya ve Türkiye’de gözlendi. ...Devamı.»
Avustralya Victoria’nın eyalet çapında yemek ve eğlence geri ödeme planı Pazartesi gününden itibaren geri döndü. Hak talebinde nasıl bulunacaksınız. Victoria’nın geri ödeme planı tüm eyalete çapında geri döndü. Akşam yemeği yiyenler ve eğlence severler faturalarından yüz dolardan fazlasını geri talep edebilecek. Yemek ve Eğlence Programı Pazartesi günü sabah saat 10.00’da başladı. Katılımcılar restoran, kafe ve bar faturalarında $125’a kadar yüzde 25’lik bir indirim talep edebilirler. ...Devamı.»
Enflasyon Avrupa’da aldı başını gidiyor. Aylardan beri akıl almaz yollarla fiyatlar neredeyse iki günde bir artırılıyor. Fransa’da yıllardan beri ilk kez enflasyon yüzde 5,8 ile 6,1 arasında dalgalanıyor. Bu enflasyonun ortalaması. Ücretlileri, emekçileri, emeklileri, işsizleri ve bütün dar gelirlileri birinci derecede ilgilendiren un, pirinç, makarna, zeytinyağı ve benzeri kimi temel gıda ürününün fiyatı yüzde 15 veya yüzde 20 artırıldı. ...Devamı.»
81 ilin borç haritası çıkarıldı: Yüksek enflasyon nedeniyle reel ücretlerde ve satın alma gücünde yaşanan düşüş yurttaşı daha fazla borçlanmaya itiyor. 81 ilde son 1 yılda kartlarda ortalama yüzde 85, ek hesaplarda ortalama yüzde 64 borç artışları görüldü. Kredi kartı harcamaları 12 ayda yüzde 70.5, kredili mevduat hesapları yüzde 62.3 artarken, ihtiyaç kredilerinde ise 28.6 oranında artış görüldü. ...Devamı.»
1 milyon doların üzerinde serveti olan on binlerce kişi Birleşik Arap Emirlikleri, Avustralya ve Singapur’a rotayı kırıyor. Dünyada 35'ten fazla ofisiyle yatırım yoluyla vatandaşlık ve oturum programları danışmanlığı hizmeti veren Henley & Partners, Henley Küresel Vatandaşlık Raporu'nu yayımladı. 1 milyon doların üzerinde serveti olan kişilerin göçlerine odaklanılan rapora göre; Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş, bu seneki göçün en önemli nedeni olarak öne çıkıyor. ...Devamı.»
İngiltere'de irili ufaklı 70 şirkette çalışan 3300'den fazla işçi, "dünyanın en büyük yeni çalışma düzeni denemesi" kapsamında bugünden itibaren ücret kaybı olmadan haftada 4 gün çalışmaya başlıyor. 6 ay sürecek pilot uygulama, haftada 4 gün çalışma yönünde kampanya yürüten 4 Day Week Global (4 Günlük Çalışma Haftası) ile Autonomy adlı düşünce kuruluşu, 4 Day Week İngiltere kampanya grubu ve Cambridge Üniversitesi, Oxford Üniversitesi ve Boston College'daki araştırmacılarla ortaklaşa düzenleniyor. ...Devamı.»
Reuters, Türkiye'de yeni bir kur krizi yaşanma ihtimaline dair bir analiz yayımladı. Analizde yaz aylarında kur korumalı mevduatta ortaya çıkacak 30 milyar dolarlık riske ve seçim tartışmalarına değinildi. TL’de bu ay yaşanan yüzde 9 değer kaybı ve döviz borçlanma maliyetlerinin çift haneye yaklaşarak 2008 krizi zirvelerini aşması, yatırımcılarda ülkenin bir kez daha kur krizine doğru ilerleyip ilerlemediğine yönelik soru işaretlerini beraberinde getirdi. ...Devamı.»
AB, ABD ve müttefikleri, belirlenmiş Rus bankaları uluslararası ödeme sistemi SWIFT'ten çıkarmak konusunda anlaştı. Alman hükümet sözcüsü yaptığı açıklamada, hamlenin söz konusu kurumları uluslararası finansal sistemden çıkarmayı ve küresel operasyonlarını da büyük ölçüde kısıtlamayı amaçladığını belirtti. Rusya, petrol ve doğal gaz ihracatı için büyük ölçüde SWIFT sistemine bağlı. ...Devamı.»
Eski Dünya Bankası baş ekonomisti ve Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) eski başkan yardımcısı Anne Krueger, Türk ekonomisini değerlendirdiği bir yazı kaleme aldı. Krueger, Erdoğan’ın ve onun emrindeki ekonomistlerin (Erdonomistler) siyasi varlıklarını sürdürmek için Türk halkının geleceğini kararttıklarını belirtiyor. Ünlü ekonomist Türkiye’nin dünyada yeteri kadar ilgi görmediğini ve özellikle ekonomik durumuyla yakından ilgilenilmesi gerektiğini savunuyor. ...Devamı.»
Çin'in açıkladığı yeni 'robotlaşma' planı, 2025'te iç imalat sanayinin yüzde 70'nin operasyonlarını dijital yürütmesini öngörüyor. ABD ile Çin arasındaki yüksek teknoloji rekabeti kızışırken, Çin'de Sanayi ve Enformasyon Teknolojisi Bakanlığı dahil bir dizi hükümet kurumu, robot devrimine öncülük etmeye yönelik ortak plan açıkladı. ...Devamı.»
Açıklanan "Global Gateway" adlı projeye 300 milyar euro akıtılması planlanıyor. Avrupa Birliği (AB), 300 milyar euro hacmindeki yatırım programıyla Çin'in yeni İpek Yolu projesine rakip olmayı hedefliyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'ın Çarşamba günü Brüksel'de kamuoyuna tanıttığı proje çerçevesinde, 2027 yılına kadar kamu ve özel kaynaklar kullanılarak dünya çapında yol, demiryolu gibi trafik bağlantıları ile deniz altından geçen fiber optik internet kabloları, elektrik şebekeleri gibi altyapı projelerine ve sağlık sistemine yatırım yapılacak. ...Devamı.»
Uzun süredir üzerinde çalışılan Dijital Türk Lirası'nın akıbeti, 2022 yılı Cumhurbaşkanlığı yıllık programında belli oldu. Buna göre, 2022 için programda "Blok zincir tabanlı dijital merkez bankası parası uygulamaya konulacaktır" ifadeleri yer aldı. Dünyadaki pek çok ülke dijital ödeme sistemlerine ve Merkez Bankası Dijital Para Birimi’ne (CBDC) dönük çalışmalarını sürdürürken Türkiye’de bu alanda daha önce çeşitli testlere başladığını duyurmuştu. ...Devamı.»
Türkiye, kara para aklama ve terörizmin finansmanı ile mücadele konusunda 'Gri Liste'ye alındı. Fransa'nın başkenti Paris'te üç günlük toplantılarının ardından bir açıklamada bulunan Uluslararası Mali Eylem Görev Gücü, Türkiye'yi kara para aklama ve terörizmin finansmanı ile mücadele konusunda 'yeterince çaba göstermeyen' ülkelerin bulunduğu 'gri liste'ye aldı. ...Devamı.»