![]() |
|
![]() |
![]() |
![]() |
|
Algoritmaların Gölgesinde İşgal, Yapay Zeka ile Üretilen Yalanlar ve Rusya’nın Dijital Savaşı
Modern savaşlar artık yalnızca tanklarla, füzelerle ya da cephe hatlarıyla yürütülmüyor. Günümüzün en tehlikeli silahı, sessizce zihinlere sızan algoritmalar, yapay zeka ile üretilmiş görüntüler ve gerçekmiş gibi sunulan yalan anlatılardır. TikTok’ta yayılan ve milyonlarca kişiye ulaşan sahte “Ukrayna protestoları” videoları, bu yeni savaş biçiminin en çıplak örneklerinden biridir. ...Devamı.»İnsanın İçindeki Hakikat, Maskelerin Dünyasında Kaybolmayan İman
Dünya, parıltılı vitrinleriyle insanı büyüleyen bir sahneye dönüştürüldü. Emperyal bir düzen, insan ruhunu rakamlara, kimlikleri kategorilere, inancı ise pazarlanabilir bir aksesuar düzeyine indirgeyen bir mekanizma kurdu. Bu mekanizma, insanlara bir “kişilik kostümü” giydiriyor: Modernlik adı altında, tüketim etiketiyle, ideolojik kalıplarla süslenmiş maskeler… Her birey bir “çizmeli kediye” dönüşüyor eğitilmiş, biçimlendirilmiş, sisteme uyum sağlaması öğretilmiş. Ancak Rav Lugasi’nin hikayesinin özü burada yankılanır. Maskeler, tabiatı değiştirmez. Kimliğin üzerini yüzlerce kat boyayabilirsiniz, fakat ruhun çekirdeği silinemez. ...Devamı.»Türkiye’nin Yeraltı Haritası, Uluslararası Mafya Ağlarının Kavşağına Dönüşen Bir Ülkenin Hikayesi
Türkiye son yıllarda yalnızca bir geçiş ülkesi ya da coğrafi bir köprü olarak değil, aynı zamanda uluslararası organize suç ağlarının buluşma ve üslenme alanı olarak tartışılmaya başlandı. Balkanlardan Kafkaslara, Rusya’dan Latin Amerika’ya uzanan geniş suç hatlarının kesiştiği bu coğrafyada, yabancı mafya liderlerinin yerleşmesi, uyuşturucu rotalarının buradan işletilmesi, vatandaşlık sisteminin suistimali ve küresel suç baronlarının Türkiye merkezli operasyonlara yönelmesi yeni ve tehlikeli bir tabloyu ortaya koyuyor. ...Devamı.»QENDIL’in Çöküşü, Gölge Filonun Battaniyesi Altında Bir Felaket, Komplo ve Jeopolitik Oyun
QENDIL sıradan bir petrol tankeri gibi görünen, ancak derin ve karanlık küresel ilişkilerin tam ortasında beliren bir aktör. 2025 sonlarında Ukrayna’nın güvenlik servisi SBU tarafından Akdeniz’de drone saldırısıyla hedef alınarak ağır hasar alan bu gemi, kısa süre sonra Türkiye kıyılarında Bozcaada önlerinde karaya oturdu. Göründüğünden çok daha geniş, karmaşık ve rahatsız edici bir hikayenin merkezinde duruyor. QENDIL Nedir ve Neden Önemlidir? ...Devamı.»İşaretleme, Damgalama, Düşmanlaştırma, Barcelona’daki Irkçılık “Nefret Haritası” ve Olası Tehlikeler
Ocak 2026’da Barcelona’da yayılan ve kısa süre sonra hareketin baskılarla çevrimdışı bırakıldığı bir “antisemitik nefret haritası” tartışmanın merkezine yerleşti. Bu harita projesi, Catalonia bölgesinde özellikle Barcelona’da yaklaşık 150’den fazla Yahudi mensuplu, bağlantılı veya öyle gösterilen işletme, okul, dernek ve kurumun lokasyonlarını kamuya açık şekilde işaretledi ve kullanıcı katkısıyla genişletilebilecek bir liste oluşturdu. Eleştiriler haritanın Yahudi kimliğini ve inanç topluluklarını hedef alma, damgalama ve ayrımcılığı meşrulaştırma aracı olduğunu vurguladı. ...Devamı.»Konforlu Muhalefetin Sınırları Dünya Değişirken Türkiye’de Etkisiz Tepkiler
Dünyada ardı ardına yaşanan siyasi sarsıntılar, küresel jeopolitiğin kırılgan doğasını yeniden görünür kılıyor, ancak bu dalgalanmalar karşısında Türkiye’deki siyasetçilerin, gazetecilerin ve yazarların verdiği tepkiler çoğu zaman yüzeysel, tutarsız ve etkisiz kalıyor. Küresel ölçekte artan otoriterleşme eğilimleri, çatışmalar, göç krizleri, ekonomik kırılmalar ve bilgi savaşları, derin ve analitik bir değerlendirme gerektirirken, Türkiye’deki entelektüel ve siyasal aktörlerin önemli bir bölümü bu süreci yalnızca sloganlarla, refleksif yorumlarla ve dar ideolojik sınırlar içinde okumayı tercih ediyor. ...Devamı.»“Sen Kimsin Mamdani?” Hukuku Eğip Büken Belediyecilikten Küresel Faşizme
Zohran Mamdani, kendisini New York’un ilerici sesi, mazlumların savunucusu, uluslararası hukukun vicdanı olarak sunuyor. Maduro’nun yakalanmasını “savaş eylemi” ve “uluslararası hukuk ihlali” olarak nitelendirirken ağzından dökülen kelimeler ilk bakışta kulağa hoş geliyor. Ancak mesele yalnızca ne söylendiği değil, kimin söylediğidir. Ve burada sorulması gereken temel soru şudur. Sen kimsin Mamdani? ...Devamı.»Stranger Things ve Montauk’taki Gizli Deneyler İddiası Zihin Kontrolü, Çocuk Deneyleri ve Soğuk Savaşın Karanlık Mirası
Montauk Point Lighthouse, resmi kayıtlara göre Atlantik kıyısında denizcilere yol gösteren sade bir yapıdır. Taş duvarları, dönen ışığı ve yüzlerce yıllık sessizliğiyle Amerikan erken dönem mühendisliğinin bir simgesi olarak anlatılır. Ancak Montauk, sadece bir deniz feneri değildir. O, ışığın altında kalan gölgenin, modern devletin karanlık ihtimallerinin ve kolektif bilinçaltının projeksiyonudur. Montauk Kulesi’nin çevresinde şekillenen komplo teorileri, tekil iddialardan çok daha fazlasını ifade eder. Bunlar, 20. yüzyılın iktidar korkularının, bilimsel sınır ihlallerinin ve hafıza travmalarının anlatıya dönüşmüş halidir. ...Devamı.»Sömürünün Yeni Yüzleri, Eski Karanlıklar: Venezuela’da Otoriterliğin ve Çok Kutuplu Tahakkümün Anatomisi
Venezuela bugün yalnızca ekonomik çöküşün ya da siyasi krizin coğrafyası değildir, o, otoriterliğin kendisini “ulusal bağımsızlık söylemi”ne maskelenerek nasıl yeniden ürettiğinin en açık kanıtıdır. Yıllardır tekrarlanan propaganda, Venezuela’daki yıkımı tek bir failin, Amerikan müdahaleciliğinin sonucu gibi sunar. Oysa gerçeğin soğuk yüzü çok daha rahatsız edicidir. Venezuela, birden fazla güç merkezi tarafından eşzamanlı olarak sömürülürken, içerideki otoriter yapı bu sömürünün en etkin ortağına dönüşmüştür. ...Devamı.»Roma Yıkım Tabakası Altında Bulunan Mikve, Kudüs’te Dini Pratik, Mekansal Hafıza ve Arkeolojik Tanıklık
Batı Duvar Meydanı’nın alt katmanlarında ortaya çıkarılan mikve (ritüel arınma havuzu), yalnızca Geç İkinci Tapınak Dönemi’nin gündelik dindarlığını temsil eden bir yapı olmaktan öte, M.S. 70 yılı Roma kuşatmasının yıkıcı sonuçlarına ilişkin somut ve doğrudan bir arkeolojik veri seti sunmaktadır. Yapının, küllerle, kırık seramik parçalarıyla, taş kaplarla ve yıkım tabakasıyla birlikte korunmuş biçimde ele geçmiş olması, keşfi hem ritüel mimarlık hem de travmatik kent hafızası açısından özgün kılmaktadır. ...Devamı.»Upside Down Değil, Dünya Ters: Stranger Things 5’te Sınıf, İktidar ve Queer Direniş
Stranger Things 5, yalnızca doğaüstü bir tehdidin hikayesi değildir, aynı zamanda sınıf ilişkilerinin, iktidar mekanizmalarının ve kimlik siyasetinin görünmez düzeyde işlediği bir toplumsal gerçeklik sahnesidir. Dizi, “Upside Down”ı alternatif bir boyut olarak değil, kapitalist düzenin sembolik uzantısı olarak konumlandırır. Bastırılmış duygular, sömürülen sınıflar, dışlanan kimlikler ve marjinalleştirilen bireyler bu karanlık mekanda birikir. Böylece asıl ters olanın başka bir evren değil, bizzat içinde yaşadığımız dünya olduğu ima edilir. ...Devamı.»“El-Sett” ve Ümmü Gülsüm: Bir Efsanenin Özel Yaşamı Üzerine Yeniden Açılan Tartışma
Mısır’ın ve tüm Arap dünyasının yirminci yüzyıldaki en büyük kültür ikonu kabul edilen Ümmü Gülsüm, sadece sesiyle değil kolektif hafızadaki yeriyle de yaşayan bir efsanedir. O, sadece bir müzisyen değil, milyonlarca insanın ortak duygusunun, ulusal gururun ve kültürel kimliğin simgesidir. Ancak Arap sinema tarihinin en dikkat çekici biyografik filmi El-Sett (“The Lady”) ile birlikte, Ümmü Gülsüm’ün özel yaşamına dair uzun süre bastırılmış tartışmalar yeniden gündeme geldi. ...Devamı.»Balın Ruhu, Üst Galile’de Bir Distilatörün Eski Yahudi Geleneğini Koruma ve Balı Cine Dönüştürme Serüveni
Kuzey İsrail’in Üst Galile bölgesindeki kibbutzlardan birinde, sıradan bir hobi olarak başlayan işe “Simyacı” lakabıyla anılan bir adam, bugün geleneksel Yahudi damıtım geleneğini canlı tutan ve balı eşsiz bir şekilde bal şarabı, arak ve hatta cine dönüştüren bir zanaatkara dönüştü. Shalom Bringher’in hikayesi, bir yandan eski yöntemlerin modern üretimle buluştuğu bir tat serüvenini anlatırken, diğer yandan kültürel bellek ve gastronomik kimlik üzerine derin sorular da gündeme getiriyor. ...Devamı.»Mercedes-Benz Places by Binghatti Gökdelen Kapitalizmi ve Küresel Hegemonya
Mercedes-Benz Places gibi prestij projeleri, yalnızca kent ölçeğinde sınıfsal ve mekansal yeniden yapılanmanın değil, aynı zamanda küresel güç ilişkilerinin, sermaye hareketlerinin ve jeopolitik rekabetin somutlaşmış mekAnsal araçlarıdır. Bu tür projeler, uluslararası politik ekonomi bağlamında, sermaye akışlarının mekana yerleşme biçimini, devlet piyasa ilişkilerinin dönüşümünü ve küresel elitlerin kendilerine ait ayrıcalıklı yaşam alanları üretme stratejilerini görünür hale getirir. ...Devamı.»Tora, Stranger Things 5, Upside Down ve İnsan Ruhunun Metafiziği
Stranger Things 5. sezonu, yüzeyde doğaüstü bir tehditle mücadele anlatısı gibi görünse de, derin yapısında insan bilinci, kötülüğün mahiyeti, travmanın ruh üzerindeki izleri ve kolektif sorumluluk fikri etrafında gelişen metafizik bir sorgulama olarak okunabilir. Bu sezona Tora, Kabala ve Hasidut perspektifinden bakıldığında, dizinin dramatik yapısının ötesinde, insanın kendi iç karanlığıyla yüzleşme sürecine ilişkin güçlü bir alegori ortaya çıkar. Dizideki “Upside Down” evreni, Kabala’daki Tohu kavramıyla paralellik taşır, düzenin parçalandığı, anlamın dağınık ve yarım kaldığı bir bilinç alanı olarak, bireyin bastırdığı acıların ve çözümlenmemiş duygusal çatlakların sembolik mekanına dönüşür. ...Devamı.»Masumiyet Pazarlanıyor mu Baby Dove’un Türkiye’ye Girişi, Bebek Bakımında Güven Söylemi ve Kapitalizmin En Hassas Alanı
Baby Dove’un Türkiye pazarına girişi, ilk bakışta masum ve “ihtiyaca cevap veren” bir ürün genişlemesi gibi sunulsa da, daha yakından bakıldığında geç kapitalizmin en hassas alanlarından birine bebeklik ve ebeveynlik duygusuna yönelmiş stratejik bir hamle olarak okunmalıdır. Burada mesele yalnızca yeni bir ürün serisinin raflara girmesi değil, güven, bakım ve masumiyet gibi kavramların sistematik biçimde metalaştırılmasıdır. ...Devamı.»Litvanya Parlamentosu’nda Çerkes Soykırımı Tartışmaları: Tarih, Hafıza ve Uluslararası Sorumluluk
Aralık 2025’te Litvanya Parlamentosu (Seimas), Rus İmparatorluğu’nun Kuzey Kafkasya’da Çerkes halkına karşı yürüttüğü askeri işgal, zorunlu sürgün ve kitlesel imha politikalarının tarihsel ve çağdaş boyutlarını ele alan uluslararası bir konferansa ev sahipliği yaptı. “Tarih ve Çağdaş Siyaset Bağlamında Çerkes Soykırımı” başlıklı bu toplantı, yalnızca akademik bir tartışma değil, aynı zamanda tarihi hafızanın, insan haklarının ve siyasal etik sorumluluğun yeniden gündeme taşınması anlamına geliyordu. ...Devamı.»Rusya, Kuzey Kore ve Ukrayna’nın Çalınan Nesli
Bir medeniyetin değeri, en savunmasızını nasıl koruduğuyla ölçülür. Bugün Ukrayna’da yaşanan dehşet sadece tanksavar sesleri, yıkılmış şehirler veya göç yollarındaki ailelerle sınırlı değildir. Rusya’nın savaş alanında çocuklara yönelen sistematik stratejisi, insanlığın ortak hafızasında silinmesi imkansız bir yara açıyor. Sadece Avrupa’nın göbeğinde değil, dünyanın en uzak köşelerinde bile çocuklar bir savaş makinesinin dişlileri arasında öğütülüyor. ...Devamı.»Seul’den Pulpit’e, Rabi (Haham) Angela Buchdahl’in Olağanüstü Hikayesi — Kimlik, Dahil Etme ve Bölünmüş Dünyada Yahudi Liderliği
Angela Buchdahl’in hikayesi, basit bir biyografiden çok daha fazlasıdır. Budist bir anne ile Amerikalı bir Yahudi babanın kızı olarak Güney Kore’de doğan Buchdahl, bugün Amerika’nın en etkili Yahudi liderlerinden biri olarak kabul ediliyor. Yeni anı kitabı Heart of a Stranger: An Unlikely Rabbi’s Story of Faith, Identity, and Belonging (Yabancının Kalbi: İnanç, Kimlik ve Ait Olmanın Öyküsü), aidiyet, inanç ve toplum içindeki yer arayışını içten bir dille anlatıyor. Bu hikaye, çağımızın kimlik ve kapsayıcılık tartışmalarına güçlü bir ayna tutuyor. ...Devamı.»Düşen İHA’lar, Yükselen Gölge Savaş: Türkiye Semalarında Rus İstihbaratının Sessiz İşgali ve Egemenlik Krizi
Türkiye topraklarına peş peşe düşen Rus yapımı Orlan-10 insansız hava araçları, teknik bir kaza değil, jeopolitik bir müdahalenin ve sistematik bir istihbarat operasyonunun somut izleridir. Bu olay, Türkiye’nin hava sahasında gerçekleşen bir mekanik arıza değil, emperyal güçler arasındaki sessiz savaşın Türkiye coğrafyası üzerinde yürütülen bir taktik yoklama hamlesidir. Düşen İHA’lar, bir ülkenin egemenlik alanına bırakılmış sıradan metal parçaları değil, küresel güç hiyerarşisinin Türkiye’ye yönelttiği açık bir uyarı notudur. ...Devamı.»Avatar’ın Ormanları, Betonun Gölgesi: Kadıköy ve Bayrampaşa Arasında Hayatın Gerçekliği Üzerine
Avatar’da sunulan dünya, yalnızca fantastik bir gezegen tasviri değil, insanın doğayla, emekle ve birbirine olan bağıyla nasıl bir ilişki kurduğunu sorgulayan politik bir alegoridir. Pandora’da hayat, kapitalist üretim ilişkilerinin dışındaki bir bütünlüğe işaret eder. Toprak “kaynak” değil, yaşamdır, ağaç ticari meta değil, hafızadır, topluluk bireyin üstünde değil, onunla birlikte var olan kolektif bir özdür. Buna karşılık filmdeki sömürgeci şirket düzeni, modern kapitalizmin en çıplak biçimidir. Maden uğruna hayatı ve anlamı yok eden, karı kutsallaştıran, insanı kendi köklerinden koparan bir makine. ...Devamı.»Yağmurlu Bir Bayrampaşa Sabahında Orta Asya’dan Uzakdoğu’ya Uzanan Bir Hat
Yağmur Bayrampaşa’da her zamanki gibi ağır ağır yağıyordu. Asfalt, sabahın erken saatlerinde henüz uyanmamış dükkanların önünde koyu bir aynaya dönüşmüş, tramvay raylarının arasında biriken sular gri gökyüzünü yansıtıyordu. Bu semtte yağmur, yalnızca hava olayı değildir, geçmişle bugün arasında kurulan sessiz bir köprüdür. İnsan, burada sabah çayını içerken hem Osmanlı artığı bir işçiliği, hem Cumhuriyet’in göç hikayelerini, hem de küresel çağın sıkışmışlığını aynı anda hisseder. ...Devamı.»Timsahın Yerine Çığlık: Ekoloji, Moda ve Kapitalizmin Yeni Masalı
Bir sabah uyanıyoruz ve bir moda markasının logosu değişmiş oluyor. Yıllardır küresel tüketim kültürünün simgelerinden biri haline gelen Lacoste timsahı, bu kez yerini nesli tükenmekte olan on hayvana bırakıyor. Vaquita yunusu için yalnızca 30 tişört, Sumatra kaplanı için 350, Anegada leguanı için 450 adet üretiliyor. Her ürün, doğada kalan gerçek canlı sayısını temsil ediyor. Kampanya saatler içinde tükeniyor. Sosyal medya alkışlarla doluyor. “Ne kadar anlamlı”, “Ne kadar farkındalık yaratıcı” deniyor. ...Devamı.»Hasidut ve Marxizm, Kutsalın Diyalektiği
Bir sonbahar akşamıydı, Göztepe sokaklarında rüzgarın taşıdığı hüzünlü bir uğultu vardı. Simhat Tora’dan sonraki akşam, elimde eski bir kitapla sessizliğe sarıldım.Sararmış sayfalarda, madde ile ruh arasında salınan ince bir titreşim sezdim. O anda içimden şu soru geçti. Bu yazımda bahsettiğim bazı hareketler ve kişiler hakkında kısaca bilgilendirme yapmayı yazımın en başında uygun buldum. Hasidut, 18. yüzyılda Doğu Avrupa’da ortaya çıkan mistik bir Yahudi hareketidir. Kalpten gelen dua-tefila, neşe-Simha ve T-nrı’ya sevgiyle bağlanmayı vurgular. Kurucusu olarak genellikle Baal Şem Tov kabul edilir. ...Devamı.»Uzayda Yeni Sömürü Alanı: Yörüngesel Yakıt İstasyonları, Uzay Ekonomisi ve Türkiye’nin Küresel Uzay Kapitalizmine Eklemlenmesi
Uyduların tek kullanımlık nesneler olarak tasarlanması, yakıtı bittiğinde işlevsizleşip uzay çöplüğüne dönüşmesi, teknik bir zorunluluktan çok kapitalist üretim mantığının uzaya taşınmış halidir. Orbit Fab’in yörüngede “yakıt istasyonları” kurma fikri, ilk bakışta bu israf döngüsüne bir itiraz gibi sunulsa da, daha yakından bakıldığında sistemin kendisini sorgulamak yerine onu daha verimli, daha karlı ve daha sürdürülebilir görünen bir forma sokmayı amaçladığı görülür. Bu nedenle mesele yalnızca bir mühendislik çözümü değil, uzayın kimin için ve hangi amaçla kullanıldığına dair siyasal bir tercihtir. ...Devamı.»
|
| Tüm Yazarlar |
|
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |