İnsan doğası gereği her türlü dayatmaya karşı tepki verir. Çünkü onun varlık sınırlarına, bağımsızlığına ve özgürlüğüne bir saldırıdır. Bu, bir anlamda onu değersizleştirme biçimidir. Her bireyin bir değeri olduğunun, onanmasının ve ona saygı duyulmasının içten gelen bu eğilim kişisel bir kapris değil insani-tinsel beklentidir. Ancak onanma, varlığının bir değeri olduğunu deneyimlemek pasif bir taleple değil aktif ve yaratıcı eylemlerle sağlanır. Yaratıcılık bireyin verili yetilerini eylemeli olarak ortaya koymasına bağlı. Bu sağlanamazsa taklit kişilikler, yapay davranışlar, dokunmatik ilişkiler yaşanır.
  ...Devamı.»

---

Yaşamın bütününe baktığımızda ilgi alanlarımızın ve onların doyum bulma yollarının çeşitliliğini görürüz: Yaşamsal gereksinimlerimizi karşılamak için çalışmak zorunluluğu, toplumsal yaşamda uymamız gereken hukuksal kuralların sınırlamaları, ayrıca hiçbir zorunluğun ve kuralın belirlemediği gönüllü bireyselliğe dayalı arkadaş, eş-dost, komşuluk, vd. alanlar. Bunlar birbirinden bağımsız, kendi içine kapalı alanlar değil; tersine birbirini besleyen hem de bireyselliğimizin o alanlarda da deneyimlenebileceği zeminleridir.  ...Devamı.»

---

İlişki alanı ve düzeyi ne olursa olsun söz omurgadır. İlişkiler ve onun örüntüsü olan iletişim her zaman ‘Söz’le olur. Her iletişim ve ilişki pratik olarak bir biçimsellik taşır. Bu biçimsellik ise “Sunum”dur. Sunum biçimi özneler arası ilişkide salt bir düşünceyi, bilgiyi, deneyimi iletme işlevini aşan güce sahiptir. Amaç iletiyi muhataba boca etmek değil, muhatabın onuruna saygının, onun talebine gösterilen özenin ifadesidir de. Sunum sırasında biçim içerikten daha önemli olmamakla beraber içeriğe önseldir. Hukuksal yargılamalarda “usul esastan önce gelir”, ilkesi bunun bir ifadesidir.  ...Devamı.»

---

İnsanın sözle eğitilen bir varlık olduğu söylenir. Bizler için söz söylemeden, söz duymadan, söz üretmeden yaşamak mümkün olur muydu? Buradan, söz kullanımı varoluşsal bir zorunluluk mu, yoksa kendiliğinden oluşan anlamsız bir ses mi? Yanıt net; bir zorunluk olduğu açık. Sözü sesten ayırmak gerekir; her söz bir sestir, ama her ses bir söz değildir. Ses üç form altında gerçekleşir; doğa kaynaklı ses, hayvan kaynaklı ve insan kaynaklı sesler; en azından algılama sınırlarımız içinde fark ettiklerimiz kadarıyla.  ...Devamı.»

---