Avrupa Parlamentosu, 26 Kasım’da aldığı kararla sosyal medya kullanımında asgari yaş sınırının 16 olması yönünde tavsiyede bulundu. Karar bağlayıcı olmasa da 13 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişiminin tamamen yasaklanması ve video paylaşım platformları ile “yapay zekâ arkadaşları” için de 13 yaş sınırı getirilmesi önerildi. TikTok, Facebook ve Snapchat gibi büyük sosyal medya platformları, kullanıcıların en az 13 yaşında olmasını şart koşuyor. Ancak çocuk koruma uzmanları, bu kuralların etkin biçimde uygulanmadığını ve pek çok ülkede 13 yaş altı çocukların sosyal medya hesabı bulunduğunu vurguluyor.


BELÇİKA : Belçika’da 2018’den bu yana 13 yaş üstü çocuklar ebeveyn izni olmadan sosyal medya hesabı açabiliyor. 13 yaş altı için ebeveyn onayı şart.

İNGİLTERE : İngiltere, 2023’te kabul edilen Online Safety Act ile platformlara daha sıkı kurallar getirdi. Ancak sosyal medya kullanımına yönelik net bir yaş sınırı belirlenmiş değil. Yasa 2025’ten bu yana uygulanıyor.

FRANSA : Fransa, 2023’te 15 yaş altı çocukların sosyal medya hesabı açması için ebeveyn izni zorunluluğu getirdi ancak teknik nedenlerle uygulama hayata geçmedi. 2024’te Macron’un görevlendirdiği uzman komisyonu, 11 yaş altına telefon yasağı ve 13 yaş altına internet erişimli telefon yasağı önerdi.

ALMANYA : Almanya’da 13-16 yaş arası çocuklar sosyal medyayı sadece ebeveyn izniyle kullanabiliyor. Çocuk koruma kuruluşları ise kuralların zayıf denetlendiğini ve daha sıkı uygulama gerektiğini savunuyor.

İTALYA : İtalya’da 14 yaş altı çocukların sosyal medya hesabı açabilmesi için ebeveyn onayı şart. 14 yaş üstü izin gerekmiyor.

HOLLANDA : Hollanda’da sosyal medyaya yönelik yaş sınırı bulunmuyor. Ancak 2024’ten itibaren dikkat dağınıklığını azaltmak için okullarda cep telefonu kullanımı yasaklandı.

NORVEÇ : Norveç hükümeti, sosyal medya kullanımını kabul edebilme yaşını 13’ten 15’e çıkarmayı önerdi. Ebeveynlerin 15 yaş altındaki çocukları adına onay vermesi ise mümkün olacak. Ayrıca sosyal medya için 15 yaş yasal alt sınır belirleyen bir yasa üzerinde çalışma yapılıyor. Ülkede dokuz yaşındaki çocukların yarısının sosyal medya kullandığı belirtiliyor.

TÜRKİYE'DE DURUM NE?

Türkiye, çocukları sosyal medyanın olumsuz etkilerinden korumak amacıyla kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlığı içinde. Ulaştırma ve Altyapı, Aile ve Sosyal Hizmetler ile Adalet Bakanlıkları başta olmak üzere ilgili kurumlar ve TBMM Çocuk Hakları Komisyonu, uluslararası standartlara uygun, Türkiye'ye özgü bir model oluşturmak için çalışmalarını sürdürüyor.

Çalışmaların temel hedefi, siber zorbalık, zararlı içeriklere maruz kalma ve akran baskısı gibi dijital tehditleri en aza indirmek. Bu kapsamda iki ana senaryo üzerinde duruluyor:

13 Yaş Altı Tam Yasak: Bazı yetkililer, 13 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişiminin tamamen yasaklanması gerektiğini savunuyor.

Kademeli ve Ebeveyn Kontrolü Modeli: En güçlü ihtimal olarak görülen model ise, 13-16 yaş arasındaki gençlerin sosyal medya hesabı açabilmesi için zorunlu ebeveyn onayı getirilmesi. Bu model, Avrupa Birliği'ndeki (AB) bazı yaklaşımlarla da paralellik taşıyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ise önerisini 16 yaş altı için bir düzenleme getirilmesi yönünde yoğunlaştırdığı belirtiliyor.