A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

DOĞAL DİL İŞLEME - NLP NEDİR?

Kategori Kategori: Yapay Zeka | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Günal Hınçal | 14 Ocak 2024 12:29:25

NLP (Natural Language Processing) nedir diye başlayacak olursak, öncelikle Doğal Dil İşleme anlamına gelen bu soruya şu şekilde cevap vermek mümkündür. İnsan dilini, bilgisayarlar tarafından anlaşılabilir hale getirebilen bir yapay zeka alt dalıdır. Günümüzde birçok sektörde kullanılan NLP, doğal dilde yazılmış veya konuşulmuş verileri anlamlandırma, çeviri, sınıflandırma, özetleme, duygu analizi, konuşma tanıma gibi birçok alanda görevleri yerine getirebilmektedir.



Bu yazımda, NLP’ nin yapısı, yapay zeka alanındaki önemi ve uygulama alanları hakkında ayrıntılı bilgiler vereceğim.

NLP’nin Tanımı ve Yapısı

Doğal Dil İşleme, insan dilini bilgisayarlar tarafından anlaşılabilir hale getirme sürecidir. NLP, sentaks, morfoloji, semantik, pragmatik gibi dilbilgisi kurallarını ve çeşitli makine öğrenimi tekniklerini kullanarak doğal dildeki verileri işler.

NLP sistemi genellikle dört adımdan oluşur, bunlar
1.    Girdi verisinin ön işlemesi,
2.    Dil modelinin oluşturulması,
3.    Sonuçların değerlendirilmesi ve
4.    Sonuçların çıktısı
Ön işleme adımında, veriler temizlenir, normalleştirilir ve vektörleştirilir. Dil modeli oluşturma aşamasında, önceden eğitilmiş modeller veya veri setleri kullanılabilir. Sonuçların değerlendirilmesi aşamasında, doğru sonuçların elde edilmesi için modelin eğitimi ve ayarlaması yapılır. Son aşamada ise çıktılar işlenir ve son kullanıcılara sunulur.



NLP Nasıl Çalışır?

NLP teknolojisi, metinlerin veya sözlü verilerin anlamını çıkarmak için bilgisayar algoritmalarını kullanır. Bu algoritmalar, belirli kurallara ve modellere göre programlanır ve bu kurallar ve modeller, metinlerdeki sözcükleri, cümle yapılarını, dilbilgisini, anlamsal bağlantıları ve daha pek çok özelliği anlamak için kullanılır. Bu teknoloji, metinleri anlamak için birkaç farklı yaklaşım kullanabilir. İstatistiksel bir yaklaşım olan “doğal dil işleme”, büyük veri kümelerindeki metinleri analiz ederek, dil bilgisel kuralları hesaplamaktan ziyade veri örneklerine dayalı öngörüler yaparak, doğal dildeki anlamsal ve yapısal örüntüleri öğrenmek için kullanılır.

Başka bir yaklaşım ise makine öğrenmesidir. Bu yöntemde de bir bilgisayar programı, öğrenme için kullanılan verileri analiz ederek, belirli bir görevi yerine getirmek için modeller ve algoritmalar geliştirir. Bu yöntem, özellikle dil bilgisel kuralların bilinmediği veya sözcüklerin kullanımında esnekliğin gerektiği durumlarda kullanılır.

NLP teknolojisi, veri işleme, bilgisayar programlama, yapay zeka ve dilbilim alanlarının kesiştiği bir teknolojidir ve bu alanın birçok farklı disiplinle de iç içe olduğunu görmekteyiz. Bu disiplinler arasında yapay zeka, bilgisayar bilimi, istatistik, veri madenciliği, dilbilim, psikoloji, nöroloji ve hatta sosyoloji ve antropoloji gibi alanlar bulunmaktadır.



NLP’ nin temeli, doğal dilin bilgisayar tarafından işlenebilir hale getirilmesi ve anlaşılabilir olmasıdır. Bu nedenle, NLP, doğal dilin yapısı ve işleyişi hakkında dilbilim ve nöroloji alanlarından da bilgi edinmeyi gerektirir. Ayrıca, NLP için verilerin toplanması, saklanması, yönetilmesi ve işlenmesi için bilgisayar bilimi, veri madenciliği ve istatistik gibi disiplinlerden de faydalanılmaktadır.

NLP’ nin yapay zeka ile ilişkisine gelecek olursak NLP teknolojisi, yapay zekanın insan benzeri anlamda doğal dili anlayabilmesi ve üretebilmesi için kullanılır. Ayrıca, chatbotlar, sanal asistanlar ve diğer yapay zeka sistemleri, NLP teknolojisi kullanarak insanlarla doğal bir şekilde aynı insan ile iletişim kurar gibi temel anlamda iletişim kurabilirler. Bunlara daha sonra değineceğim.

Sonuç olarak, NLP, çeşitli disiplinlerin bir araya gelerek doğal dilin bilgisayar tarafından anlaşılabilir hale getirilmesi için çalışılan bir teknolojidir. Bu disiplinlerin işbirliği NLP’ nin geliştirilmesine ve insanlara daha fazla fayda sağlamasına olanak tanır.


Yapay Zeka Alanındaki Önemi ve Yeri

NLP, yapay zeka alanında önemli bir yere sahiptir. Yapay zeka dediğimizde insan benzeri zekaya sahip makineler oluşturulma çabasını görmezden gelemeyiz. Bu amaçla, makinelerin doğal dildeki verileri anlamasını ve yorumlamasını sağlamak gerekmektedir ki NLP de bu amaca hizmet eden bir teknolojidir ve yapay zeka için temel bir bileşen olma özelliğini taşımaktadır. NLP’ nin günümüzde birçok alanda kullanıldığını görmekteyiz ve ayrıca bu teknoloji yapay zeka için de temel verileri sağlamaktadır.


NLP’ nin Uygulama Alanları

NLP çok yönlü bir teknoloji olup birçok sektörde kullanılmaktadır. Örnek olarak NLP’ nin kullanıldığı bazı alanlar hakkında bilgi verecek olursak

1.    Chatbotlar: NLP teknolojisi, insanlarla etkileşime geçen chatbotların geliştirilmesinde kullanılır. Chatbotlar, birçok sektörde müşteri hizmetleri ve satış faaliyetleri için kullanılır. Örnek verecek olursak büyük veya küçük demeden piyasadaki bir çok marka bu teknolojiden faydalanmaktadır. H&M, Trendyol, Sephora vb. mağazalarının kullandığı whatsapp destek hatları, soru-cevap ya da ürün iade aşamalarında muhattap olunanlar çoğunlukla aslında kişiler değil chatbotlardır.

2.    Duygu Analizi: NLP, bir yazının veya konuşmanın duygusal tonunu anlamak için kullanılabilir. Bu teknoloji, ürün veya hizmetlerin müşteri görüşleri, sosyal medya analizi, pazarlama stratejileri, vb. gibi birçok alanda kullanılır. Örneğin, bir şirket, müşterilerinin ürün veya hizmetlerine verdiği tepkileri ölçmek için duygu analizi kullanabilir. Şirket, sosyal medya, müşteri yorumları ve anketlerden gelen verileri kullanarak ürünlerinin veya hizmetlerinin ne kadar iyi veya kötü performans gösterdiğini ölçebilir. Bir başka örnek verecek olursak, duygu analizi(sentimet analysis), siyasi liderlerin kampanyaları veya konuşmaları hakkında kamuoyunun görüşlerini ölçmek için de kullanılabilir. Siyasi liderlerin söylemleri, yorumları ve sosyal medya paylaşımları duygu analizi kullanılarak incelenir ve bu da seçmenlerin eğilimlerini anlamak için kullanılabilmektedir.

3.    Konuşma Tanıma: Konuşma tanıma teknlojisi ses dosyalarından sözlü verileri metne dönüştürmek için NLP teknolojisini kullanır. Bu teknoloji, otomatik diktatörlerde, sanal asistanlarda, dil öğrenme uygulamalarında ve daha birçok alanda kullanılır. Sanal asistanlar verilebilecek en güzel örnekler arasındadır. Konuşma tanıma teknolojisine Siri, Amazon Alexa, Google Home gibi sanal asistanlar verilebilecek en güzel örnekler arasındadır. Kullanıcılar, sanal asistanlarına sesli komutlar vererek bir dizi görevi yerine getirebilirler, örneğin, müzik çalmak, bir takvim etkinliği eklemek veya bir hava durumu raporu almak gibi eylemleri sadece sesli komutlarla çok kısa bir süre içerisinde gerçekleştirebilmektedirler.

4.    Makine Çevirisi: NLP, makine çevirisi için de kullanılır. Bu teknoloji, farklı dillerdeki metinleri birbirine çevirmek için kullanılır. Aynı zamanda yabancı dil öğreniminde de kullanılmaktadır. Örneğin Google Translate. Google Translate, farklı dillerdeki metinleri birbirine çevirmek için NLP teknolojisini kullanan bir çeviri aracıdır. Kullanıcılar, Google Translate aracılığıyla web sitelerini, belgeleri, metin mesajlarını ve diğer metinleri hızlı bir şekilde farklı dillere çevirebilirler.

5.    Özetleme: NLP teknolojisi, büyük metinleri özetlemek ve anahtar kelimeleri veya cümleleri çıkarmak için kullanılabilir. Bu teknoloji, gazete ve dergi makalelerinde kullanılan özetleme teknikleri için de kullanılır. Buna da örnek verecek olursak, SummarizeBot, IBM Watson ve OpenAI firmasının kullanıma sunduğu Chat GPT-3 ve GPT-4 versiyonları örnek olarak verilebilir. Bu araçlar ise kısaca NLP teknolojisini kullanarak e-postalar, web sayfaları ve diğer metinler gibi farklı türlerdeki belgeleri özetlemek için ve daha geniş kapsamda işlemler yapmak için tasarlanmış ve kullanıcıların hizmetine sunulmuşlarıdr.

NLP’nin İnsanlığa Katkıları

NLP teknolojisi, insanlığa birçok fayda sağlamayarak aynı zamanda da insanlarla makineler arasındaki iletişimi kolaylaştırmakta ve işlerin daha hızlı ve daha verimli bir şekilde yapılmasını sağlamaktadır. Bu teknoloji, insanların doğal dildeki verileri daha iyi anlamasına ve bunları kullanmasına yardımcı olur. NLP otomatik çeviri ve dil öğrenme uygulamaları gibi küresel çapta birçok araca da bir perspektif sağlamaktadır.

NLP teknolojisi, birçok sektörde kullanıldığı için insanlar için de birçok faydası gözlemlenmektedir. Bu teknoloji, işletmelerin müşteri ilişkilerini yönetmesinde, pazarlama stratejilerini oluşturmasında, sosyal medya analizlerinde, sağlık sektöründe tıbbi raporların analizinde ve daha birçok alanda kullanılır. Örneğin, birçok şirket, NLP teknolojisini müşteri hizmetleri için kullanarak, müşterilerinin sorularını daha hızlı ve daha etkili bir şekilde cevaplamakta ve müşteri memnuniyetini artırmaktadır. Ayrıca, NLP teknolojisi, sağlık sektöründe, hastaların tıbbi raporlarının analiz edilmesinde de kullanılarak, teşhislerin daha doğru ve hızlı bir şekilde yapılmasına yardımcı olmaktadır. Kısaca bu teknolojinin, insanların hayatını kolaylaştırdığı çok rahat bir şekilde görülmektedir.

Sonuç olarak NLP teknolojisi, insanların hayatını kolaylaştıran ve geliştiren bir teknolojidir. Birçok sektörde kullanılması ve insanlar için birçok fayda sağlamasının yanında bu teknoloji ile ilgili şeffaflık, veri gizliliği, önyargı ve toplumsal etkiler gibi bazı etik konuların da dikkate alınması gerektiği unutulmamalıdır. Her teknoloji gibi bu teknoloji de doğru kullanıldığında NLP teknolojisi, insanlarla makineler arasındaki iletişimin daha da gelişmesini sağlayacak ve gelecekte yapay zeka alanındaki gelişmelerde önemli bir rol oynayacaktır.

Kaynaklar: Miuul NLP Eğitimi – Google – Chat GPT


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

"ALO NACİ, BURASI PARİS: HALK CEPHESİ KURULUYOR DUYDUN MU?"
Norveç, İrlanda ve İspanya Filistin'i tanıma kararı aldı.
AFP'den SADAT iddiası: Nijer'e bin paralı asker gönderildi.
Yeni Kaledonya'da neler oluyor?
Rusya: İngiltere'ye ait hedefleri vurabiliriz

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.
Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !
Tüm canlılar için en ideal sıcak

İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…
2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor
BM Raporu: İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısında soykırım suçu iddiası

GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR
“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA

Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS
SAMSUN

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git