A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

GREV HAKKI TARTIŞILIYOR, TANINIYOR

Kategori Kategori: Kültür/Sanat | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: M. Şehmus Güzel | 29 Nisan 2023 01:11:49

1936 tarihli İş Kanunu’nun grevi yasakladığını, 1947 tarihli Sendikalar Kanunu’nun (SK) “greve teşvik ve greve teşebbüs” gibi yeni bir suç getirip grev ya¬sağını sürdürdüğünü, Sendikalar kanunu tasarısının Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Hükümetinçe görüşülmesi sırasında Çalışma Bakanı Sadi Irmak ile Başbakan Recep Peker arasında “greve teşvik ve greve teşebbüs suçu” nedeniyle tartışma çıktığı biliniyor.

SK’nın TBMM’de görüşülmesi sırasında yapılan tartışmalarda kurulalı iki yıl kadar olan Demokrat Parti (DP) CHP’ye karşı tavır takındı ve sı¬nırları yasayla belirtilmek koşuluyla grev hakkının tanınmasından yana olduğunu belirtti.

CHP ise “devletçilik” anlayışı sonucu grevi yadsıdığını, grev hakkının tanınmasından yana olmadığını bir kez daha vurguladı.

1947-1950 döneminde ve sonrasında grev hakkının tanınıp tanınmaması tartışması yeni boyutlar kazanarak sürdü. 14 mayıs 1950 seçimleri yaklaşırken daha yoğun bir biçim aldı.

Tartışmaya sendikacılar da katıldı. Hatta sendikacılar DP ile CHP tarafından tartışmada taraf olmaları için kışkırtıldı. Onlar da uydu. İşçi hareketi tarihinde hiç görülmemiş garipliklere yol açıldı.

DP grev hakkını savunmasın¬da, sınırları yasayla çizilmiş bir biçimde tanınması yönünde çabalamasında, çabalıyor gibi görünmesinde samimi değildi, yaklaşan genel seçimlerde oy kaygusu ağır basmaktaydı. Nitekim grevi sürekli savunmasına karşın, bu konuda bir kanun teklifi hazırlamamış, grev hakkını programına ancak 1949’da kerhen almış ve büyük bir zaferle kazandığı 14 Mayıs 1950 seçimleri sonrasında iktidara geçince bir “Grev ve Lokavt Yasa Tasarısı Taslağı” hazırlamış, ama son derece mahir bir biçimde bu tasarıyı 1951’in sonunda unutturmuştur. Bu konuya bir daha değinmemiştir.  

Daha ilginci, 1953’e varıldığında, grevin tanınması konusunda DP ile CHP’nin rol¬leri tam anlamıyla  değişmiştir: 1953’te DP’nin Çalışma Bakanı ”Grev hak¬kının bütün kapıları açacak bir anahtar olduğuna kani değiliz” derken, aynı yıl CHP, programına “grev ve lokavt haklarını” almıştır.

Bu arada, Temmuz 1957’de Hürriyet Partisi’nin Grev ve Lokavt Kanun teklifi de söz konusu olmuştur. Sonuçsuz kalarak.

CHP’nin grev konusundaki yeni tavır alışı 1960’ların başına kadar giderek daha ciddi boyutlar kazanmıştır: İsmet İnönü, 18 Kasım 1958’de yap¬tığı basın toplantısında “grev hakkı (...) gibi medeni dünyaca kabul edilmiş insan hakları Türk vatandaşlarına sağlanmalıdır.” demiştir.  

CHP “grevsiz sendika kötürümdür” savını ileri sürmüş, ve nihayet 1959’da hazırladığı “İşçi ve İşveren Mesleki Teşekkülleri Kanun Projesi”nde, “Kanun hükümlerine göre grev ve lokavt ilân ve idare etmek ve benzeri yetkileri kullanmak” bir faaliyet olarak tanınmıştır.

Grev hakkı 27 Mayıs 1960 askeri darbesi sonrasında Çalışma Bakanlığı’na atanan Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi rahmetli Prof. Dr. Cahit Talas’ın öncülüğünde başlatılan çalışmalarla hazırlanan ve 1961’de yerine geçen yeni Çalışma Bakanı Bülent Ecevit’in özel gayretiyle 24 Temmuz 1963’te nihayet yasayla düzenlenmiştir.

Bu gelişmeleri ayrıntılı bir biçimde “Grev Hakkı Tartışılıyor, Tanınıyor” başlıklı ekitabımda anlatıyorum. Umarım ekitap.oyurum.com sitesinde hediye olarak sunduğumuz bu çalışma ilginizi çeker.

1940’lar ve 1950’lerdeki grev tartışmalarını dönemin gazetelerini tarayarak seçtiğim makaleler ve haberlerle aktardıktan sonra; 1963’teki özel yasaya ve kabülüne ilişkin gelişmeleri Bülent Ecevit’le 10 Mayıs 1989’da, Paris’e geldiğinde gerçekleştirdiğim söyleşiden bir parçayla sunuyorum.



Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

Gazze'de savaş hukukunu ihlal etmiş olabilecek 6 İsrail saldırısı.
MİLLİLER DE
YENİDEN UMUD IŞIĞI
"ALO NACİ, BURASI PARİS: HALK CEPHESİ KURULUYOR DUYDUN MU?"
Norveç, İrlanda ve İspanya Filistin'i tanıma kararı aldı.

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

Niyetime İlham
KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Otizmin arkasından Neandertaller çıktı.
Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.
Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !

Haberleri takip etmeyenlerin sayısı artıyor…
İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…
2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor

"RAHATI KAÇAN" ADAM
GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR

Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS
SAMSUN

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git