A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

ÖZLÜ SÖZLER, ÖZDEYİŞLER

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: M. Şehmus Güzel | 10 Ekim 2022 19:42:46

Önce Türk dili ve edebiyatı, Türkedebiyatı.org, Özdeyişler (Vecizeler, Özlü Sözler) ve benzeri siteler gibi değişik kaynaklardan kimi tanımları aktarayım : Özdeyiş: Bir düşünceyi en kısa, en özlü biçimde, kimi kez vurucu bir şekilde aktaran, anlatan genellikle bir, bazen bir-iki veya birkaç cümleden oluşan bilgece söz. Eş anlamlısı: Vecize, veciz söz, özsöz, özlü söz, aforizma; osmanlıcada cümle-i hikemiye, kelam-ı kibar. Vecizeler, bağımsız bir eser halinde yazılabildikleri gibi, bir yazarın eserlerinde dağınık olarak da, serpiştirilmiş biçimde de bulunabilir.

Vecizeler de tıpkı atasözleri gibi yaşanan olaylardan, gözlemlerden ve deneyimlerden çıkarılan sonuçlara, derslere dayanır. Bir kıssadan hisse. Kimi zaman kısadan daha kısa.



Geçmiş dönemlerde “cümle-i hikemiye” ve “kelam-ı kibar” adı altında toplanmış olanları vardır. Kimi kaynaklara göre, Tanzimat’tan sonraki Türk edebiyatında doğrudan doğruya vecize türünde yazan ilk sanatçı, Cenap Şahabettin’dir. Veciz sözleri, “Tiryaki Sözleri” adı altında bir kitapta bir araya getirilmiştir. İşte çok bilinen bir örnek :
“Akıl yaşta değil baştadır. Doğru bir söz, fakat aklı da başa yaş getirir.”
Geçmiş yıllardaki yazı ve notlarımın bulunduğu birkaç defteri tararken kimi özdeyişleri alıp buraya not ettim; birkaçı günümüze, olan-bitenlere, çevre koşullarına epey uyuyor, o nedenle yayınlıyorum/paylaşıyorum, belki bir işe yararlar. İşte seçmece minik bir deste:
“Akıllı biri, uyuyor olsa bile kaplanın kuyruğunu çekmez/kuyruğuna basmaz.” Nijerya’dan. 14 Ekim 2005’te not etmişim. Fransa’da “Uyuyan polis uyandırılmaz.” denir.
“Dostluk insanı ihtiyarladığında gençleştirir.” Korsika’dayken kulağıma çarpmış, hemen küçük cep defterine yazmışım. 14 Ekim 2005.
“Horana giren sallanır.” Laz’dan al haberi. 8 Kasım 2007.
“Beyaz adamın mutlaka bir saati vardır ama hiç zamanı yokur.” Afrika kökenli. 16 Aralık 2003.
“Kuş tuzağı unuttu, tuzak kuşu unutmadı.” Afrika’dan. 29 Mart 1986.
“Hiç haber almamak kötü haber almaktan iyidir.” ABD özdeyişi. 24 Ocak 2006.
“Sağır işine geleni duyar.” 12 Eylül 2003.
Ünlü yazar, şair ve düşünürlerden birkaç özlü söz:
“Ben bilmediğimi bildiğim için, öteki insanlardan akıllıyım.” Sokrates.
“Bir milletin büyüklüğü, nüfusunun çokluğu ile değil, akıllı ve fazilet sahibi adamlarının sayısı ile belli olur.” Victor Hugo.
“Susmayı bilmek söylemeyi bilmekten daha nadir bir meziyettir.” Ambroise.
“Cahil birinin yanında kitap gibi sessiz ol.” Mevlana.
“Gazetecinin izleyeceği tek yol demiryoludur.” Albert Londres.
“Dişçi değiştirilmez.” Fahri Petek. 2008.
“Hamamdan yeni çıkanın başında bit aranmaz.” Meçhul ama yerinde.
“Bakkaldan aldım bir. Eve geldim bin. Bil bakalım ben neyim.” Nar ülkesinden gelen bilmece/soru, kıssadan hisesi ne ola ?
“Öyle horlama ne olur bitlerimi uyandıracaksın.” Fritz Lang’dan. M. Le Maudit’de (M – Eine Stadt sucht einen Mörder)
“Bulaşıcı hastalıklar yerine bulaşıcı kahkahalar gerek bize.” Paris’ten. 1 Eylül 2022.
“Bak yürüyen toprak ahmak.”
“Bu vatana nasıl kıydılar ?” Nâzım Hikmet.
“Kan konuşmaz şuurlar konuşur.» “Beşeri alçaklıklar karşısında feryatları kanlar değil, şuurlar koparır.” Nâzım Hikmet.
“Külü yok belleğin.” Charles Dobzynski.
“Güzel günler zorlu duraklardan geçer.” Yılmaz Güney.
Kimi köşe yazarımızın düzenli olarak bir bazen iki özlü söze yer verdiklerini de geçerken anımsatayım. Bunlardan biri, en düzenlisi, seçmece deyişleri “Söz” başlığıyla “Açık Pencere”sinde sunan, iyi gazeteci ve kadim dostumuz Melih Aşık’tır : İşte iki örnek :
“SÖZ : Emeklilik keyifli iştir. Yeter ki en az parayla en uzun vakit geçirmenin yolunu bir bulun.” Fransız sözü. Milliyet, 17 Eylül 2022.
“SÖZ : Dünyada Araplar kadar güzel masal uyduran, Farslar kadar masalı güzel anlatan, Türkler kadar bu masala inanan ikinci bir millet yoktur.” Mirza Fetali Ahundov, Azerbaycanlı yazar. Milliyet, 8 Ekim 2022.
“Çizgi beyinsel, renk sezgiseldir.” Rasin, 29 Aralık 2006.
“Sahip olduklarınız size sahip olmasın sakın.”
“Yaşayan görür.”
“Uyanın çok geç olmadan.”  

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

Gazze'de savaş hukukunu ihlal etmiş olabilecek 6 İsrail saldırısı.
MİLLİLER DE
YENİDEN UMUD IŞIĞI
"ALO NACİ, BURASI PARİS: HALK CEPHESİ KURULUYOR DUYDUN MU?"
Norveç, İrlanda ve İspanya Filistin'i tanıma kararı aldı.

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Otizmin arkasından Neandertaller çıktı.
Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.
Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !

Haberleri takip etmeyenlerin sayısı artıyor…
İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…
2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor

GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR
“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA

Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS
SAMSUN

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git