A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

CAMIŞ

Kategori Kategori: Nalına Mıhına | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Metin Atamer | 30 Mart 2022 08:51:09

Anadolu’da birçok konuda yöresel tanımlama vardır. Biz ekmek deriz Anadolu insanı somun olarak tanımlar. Hayvanların barındığı yerlere biz genelde ahır deriz, Anadolu insanı DAM der. Biz hükümlü insanların konulduğu yerlere hapishane deriz, Anadolu insanı burayı da DAM olarak tanımlar. Her iki yerin aynı adla anılması ilginçtir. Sürü sahipleri hayvanlarını MAL olarak adlandırır. Büyükbaş ve küçükbaş olarak olarak biz iki ayrı cüssede tanımlarız. Fakat Anadolu insanı bunların hepsine MAL demekle yetinir.



Çok evvelde Anadolu inek ve boğa olarak KARA ırk diye adlandırılan bir ırka sahipti. Bu ırkın özelliği pek fazla değildi. Bu hayvanların az saman ve su ihtiyacı olurdu. Süt verimleri ise 700-900 kilogram olurdu. Sütteki yağ oranı ise düşük olurdu, yaklaşık %4 civarında bulunurdu. Bu nedenle yıllar içinde Jersey ve Holstein ırkı ineklerin Türkiye’ye getirilip, süt verimini artırma projesi başlatıldı. Kara ırkı koruma adına BOZ sığır türü olan orta Anadolu ırkını da korumaya aldılar. BOZ ırk sığırların süt verimi KARA  ırkına nazaran daha fazladır. Ancak yine de Hollanda’ dan getirilen ırklardan daha az verimlidir. BOZ ırk  inekler 1000 ila 2000 litre yıllık süt verirler. Kara ırkın karkas et verimliliği de diğer BOZ ırkına nazaran daha az olurlar.
 
Anadolu’da bir başka büyükbaş hayvan vardır ki kimi yerde bunlara Manda derler, kimi yerde ise Camış diye tanımlanır. Bu hayvanlarda süt verimliliği, diğer büyük başhayvanlara göre daha azdır. Ancak sütleri %8den daha fazla yağ içerir. Mandaların yaşam alanlarının da mutlaka sulak yerler olması gerekir. Mandaların merada otlatılması çok kolaydır, ne bulursa yerler.  Ancak mutlaka sulak bir alanda, sıcaktan korunmak için suya yatarlar.
 
Manda eti sığır etine nazaran daha fazla protein içerir ve daha az yağlıdır. Manda yavrusuna malak denir. Malaklar doğduktan sonra manda sütü ile beslendiğinden, yağlı olan sütün etkisi ciddi şekilde anlaşılır. Bir malak içtiği süte bağlı olarak, günde yarım kilo alabilir. Manda diğer sığırlara nazaran hastalıklara daha dayanıklıdır. Gurme insanlar manda etinin sığır etinden daha lezzetli olduğunu kabul ederler. Benim fikrim de aynı yönde, manda eti iyi marine edilmişse, dana etinden daha lezzetlidir.
 
Mandaların cüsseleri ve derileri kalındır. Hatta kemikleri de sığırlardan daha ağır olduğundan ülkemizdeki yerli ırk mandalar, beslenmesine bağlı olarak, 300-500 kilo arasına kadar semizlenir.  Aslında mandalar yerli ırk değil, Asya kökenli olan bu mandalar, Anadolu’ya bir şekilde getirilmiş. Ülkemin sulak bölgelerine yerleştirilmişler. Türk köylüsünün, eğer yerleşim yerlerine yakın meralarda sulak bölgeler varsa, büyükbaş hayvanları arasında mutlaka manda bulunur.  
 
Bu hayvanlar ağır hareket eden hayvanlardır.  Bunların bir başka türü de Afrika’da yaşar.  Afrika mandaları sürüler halinde yaşar. Ne ilginçtir yılda birkaç kez yer değiştirip meşhur Mara nehrini geçerler. Burada bekleyen vahşi hayvanlarla olan mücadelelerinde, kimi zaman aslanlara karşı boynuz darbeleri ile  galebe çalarlar. Ama aslanlar kalabalık guruplar halinde  iseler, her zaman galip gelirler. Ancak Afrika’da yaşayan mandaların ağırlıkları 900-1000 kilo civarında olur. Bu hayvanlar sürü halinde koştuklarında, önlerine ne gelirse ezip geçerler. Bu hayvanların yaşamlarını konu eden birçok film çekilip topluma sunan çeşitli kurumlar bulunur. National Geographic kanalından bu hayvanların davranışlarını inceleyebilirsiniz. Bu hayvanlar diğer hayvanlar gibi değildirler. Bir saldırıya karşı dönüp birlikte hareket etme iç güdüleri de bulunur.
 
Ülkemizdeki besiciler CAMIŞ da beslerler. Bu hayvanların sütleri, diğer tür ineklerin sütlerinde daha fazla fiyatla satılmaktadır. Çünkü sütteki yağ oranı, inek sütünün 2 katından fazla  olduğu için, 4.5 liraya satılan çiğ inek sütüne nazaran CAMIŞ  sütünün litresi 21 liraya kadar alıcı bulur. Camış sütünden yapılan yoğurt da diğer yoğurtlara nazaran kalın bir kaymağı olduğundan, bunun fiyatı da çok daha pahalıdır.
 
Beştepe’de oturan zatı muhterem akşamları Mekke hurmasını -ki en pahalısı-  karıştırılmış az üretilen pahalı kestane ballı CAMIŞ yoğurdunu, yulafla kaşıklamasını ekranlardan vicdansızca anlatırken, dinleyen yoksul yurdum insanlarının, ağzına dolan salyaları yutup, aç karnına başlarını yastığa koyarak uyumaya çalıştıklarını tahayyül edebiliyorum, diye bir sözüm geldi söyledim hem nalına hem mıhına.

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







İkisi de Hataylı
YUSUF DA GİTTİ...
Bir ülke çocuklarının üstünü açık bırakırsa...
Türkiye çocuk asker kullanan ülkeler listesinde
Truva Kalkanı: Suç örgütlerine yönelik küresel operasyonda 800'den fazla kişi gözaltına alındı

FRANSA : AH (V)AH SEÇİMİ
Pegasus yazılımının kullanımını araştıracak
SEÇİME DOĞRU FRANSA: MACRON’UN SONU (MU) GELDİ
Çin’in yeni güvenlik anlaşması taslağı Avustralya’da endişe yarattı
SEÇİME DOĞRU FRANSA

Batılı ülkeler, bazı Rus bankalarını SWIFT sisteminden çıkarıyor
Anne Krueger: “Erdonomistler” Türk ekonomisini batırdı!
Çin'den imalat sanayinde robot devrimi
AB'den Çin'in
Dijital TL 2022’de uygulamaya geçecek

Ötenazi makinesi “Sarco” İsviçre’de yasal oldu
Yananlar
Zorbalık Nedir? Zorba Kimlere Denir?
Kendisini ahşap kutuda Avustralya’dan Britanya’ya postalayan arkadaşlarını arıyor.
LOSC’TA FUT-ŞENLİK

Sevdakeş – Şiire Dönüşen Şair
Abidin Dino’yu anmak
HAYDİ KALKIN TİYATROYA GİDİYORUZ.
Goya: Ya Sanat Ya Ölüm (Akıl Uyuyunca)
Artvee isimli arama motoru, müzelerde sergilenen eserleri ücretsiz indirme imkânı sunuyor

Sandık Lekesi
Seni Kaldır Beni Kaldır…
Yenilenmek
Injured
Kaygıda hüzün, hüzünde kaygı.

Dünya 2,4 derecelik bir sıcaklık artışına doğru gidiyor
Türkiye iki yıl içinde susuz kalacak.
2020'de küresel ısınmanın bedeli çok ağır oldu
İklim Değişikliği ve Küresel Isınma
Muğla'da doğa katliamı... İktidar talan kapısını açtı!!!

Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?
Apple'dan iPhone Uygulamalarına Dev Zam: 1 Dolarlık Uygulama 17 TL Oldu
Yapay Et Şirketi Üretime Hazırlanıyor

Gelecek nesiller için dünyanın kara kutusunu yapıyorlar
Avustralyalı matematikçi, dünyanın en eski uygulamalı geometri örneğini ortaya çıkardı.
Avustralya'da, ejderha tasvirlerine çok benzeyen uçan sürüngen keşfedildi.
İklim şartları, insanın beden ve beyin büyüklüğü üzerinde etkili
İlk ve ikinci dozda farklı Covid aşıları olmak 'iyi bir koruma sağlıyor'

Dünyanın en mutlu ülkesi Finlandiya
Dünyanın en mutlu ülkeleri belli oldu: Avustralya 12 Türkiye 112 inci sırada
Pandora Belgelerinden çıkan yeni isimler!!!
En çok erişim engeli yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarını konu edinen haberlere getirildi.
Türkiye gülmeyi unutmuş!!!

Rusya, “uluslararası hukuku” ihlal mi ediyor yoksa inşa mı ediyor?
Paris’te habercilikte 45 yıl
"Ölüm, sınavın sonu: Dirimsiz hayata diriliş"
Tuncer Bulutay’ı unutma
PARİS GÜVERCİNLERİ

ÜÇ VEZİR
SEVAP
VALİ ve BELEDİYE BAŞKANI
ÂYAN...
Küçük Adamlar Büyük Lokmalar

Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi
Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git