A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Cumhuriyet’in 80 Yılı

Kategori Kategori: Nalına Mıhına | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Metin Atamer | 25 Eylül 2020 11:12:06

Arşivlerimi karıştırırken Cumhuriyet’in 80 yılı adlı bir belgesel doküman elime geçti. 2003’de Cumhuriyetin 80. yılında Cumhuriyet Gazetesi’nin yayınladığı bir dergi koleksiyonu. Neler yok ki bu belgede! Aralayıp bakıyorum, 70 yıl önce 15 Temmuz 1950’de Nazım Hikmet’in Af Kanunu kapsamında hapisten çıktığını yazmakta. Kuzey komşumuz SSCB‘ye karşı güvence kapsamında, Birleşmiş Milletler ve Nato’ya üyeliğimizin gerçekleşmesi için, 25 Temmuz 1950’de Kore‘ye 5000 Türk askeri gönderdiğimiz kayıtta. 2147 yaralı ve 721 şehitle KORE savaşında en fazla asker kaybeden ülke olmuştuk.

Bedeli asker kanıyla ödenen NATO üyeliğimiz, 1952’de 18 Şubat’ta onaylandı. 10 Ağustos 1950’de Bulgaristan’dan göçmen olarak 154,393 Türk asıllı Bulgar vatandaşı Türkiye’ye geldi.  Çeşitli şehirlere ve bilhassa Bursa’ya yerleştirildiler.

Önemli bir gelişme, 22 Ekim 1950’de nüfus sayımı gerçekleştirildi. Bu sayımda Türkiye’de 70 yıl evvel 20.947.188 vatandaşın yaşadığı ilan olundu. İstanbul , Ankara, Bursa ve Adana’nın en fazla göç alan şehirler olduğu ilan edildi.  Aynı sene bir başka edebiyat ustasının haberi vardı gazetede.  Orhan Veli Kanık, 14 Kasım 1950 de, bir çukura düşmesi sonrası geçirdiği beyin kanamasından hayata veda etti.

1951 senesi ise mevcut iktidarın ‘Halk Evleri’ni kapatma girişimi ile çalkalanır.  Devrin Başbakanı, halk evleri için ‘Bunlar, içtimai ve siyasi bünyemiz içinde tamamıyla abes, beyhude, geri ve yabancı uzuv halindedirler’.  Ancak  bu konuşmaya İsmet İnönü’nün Meclis kürsüsünden yaptığı konuşma şöyle başlar : ‘Halkevlerinin lağvı yersiz, haksız bir yıkımdır,’ diye başlayan ibret verici tarihi konuşmasını yapar. İktidar partisinin meclisteki oy çokluğunun, her istediği kanunu çıkarabilir anlamına gelmediğini ifade eden İsmet İnönü, ‘Böyle bir kanun teklifinin, adaletle ilgisi var denemez’ diye kürsüden haykırmıştır. Ancak kanun 8 Ağustosta kabul edilip Halkevleri defteri kapanmış olur.

1951 senesi bir çok olayların cereyan ettiği yıl oldu. Demokrat Parti iktidara geldikten sonra Atatürk’ün manevi varlığına saldırılar başladı, ve TİCANİ tarikatı tarafından düzenlenen bu saldırılarda, tarikat üyeleri bazı şehirlerde Atatürk büstlerini tahrip ettiler. Ticani tarikatı gibi Nakşibendi tarikatı da bazı şehirlerde benzer eylemlerde bulunmuştur.

26 Temmuz 1951 de, neden olduğu tam olarak kayda alınmayan bir sebepten dolayı Nazım Hikmet RAN, Türk  vatandaşlığından çıkarıldı.

22 Ekim 1952 tarihinde Londra’da,  Türkiye’nin Nato üyeliği antlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya sıcak bakmayan SSCB merkezi Kremlin, Türkiye’ye bir nota vermişti. Bu arada Nato üyeliği kapsamında Türkiye’ye söz verilen 100 savaş uçağının ilk 30 luk partisi, 30 Eylül 1952 ‘de Türkiye’ye geldi.

Çok önemli bir veri 8 Mart 1952’de açıklandı. 1951 yılında kişi başına düşen milli gelirin bir önceki yıla göre 57 lira artarak 450 liraya çıkmış. 

26 Nisan 1952’de dönemin Başbakanı Adnan Menderes, Atina’ya resmi bir ziyarette bulundu. Aynı yıl Yunan Kraliyet ailesi 8 Haziran’da Türkiye’ye geldi. Tarihin Cumhurbaşkanı Celal Bayar tarafından karşılandı. Çok hareketli geçen 1952  senesinde Nato başkomutanı General İke Eisenhower Türkiye’ye geldi. Bu ziyareti Nato nun diğer kuvvet komutanlarının ziyaretleri takip etti.

1953 senesi, benim yatılı olarak Kayseri Talas’ta ortaokula başladığım sene. O sene, 10 Kasım’da Türk ocağında bulunan Atatürk’ün naaşının Ankara Anıtkabir’de  inşa olunan ebedi istirahatgahına defnedilmesi için düzenlenen töreni izlemeye, Ankara’ya geldik. Mustafa Kemal Atatürk 10 Kasım 1953’de, iki Türk Mimarı, Emin Onat ve Orhan Arda’ın projesini çizdiği muhteşem anıt mezarda toprağa verilecekti. Bu son yolculuğun yapılması sırasında ben de bir ağacın tepesinden töreni izledim. Tören için gelen insan seli, görülmeye değerdi.

Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın Türk milletine yönelik o gün yaptığı konuşma, tarihi özetleyen bir nitelikteydi. Son paragrafta Milli Mücadelenin ‘GALİP HOCA‘sı, yani Celal Bayar, şu cümleleri dile getirdi:

‘’ Atatürk, Sen bizdendin, Seni halife yapmak, padişah yapmak isteyenler oldu. İltifat etmedin. Milli İrade yolunu seçtin. Hayat ve şahsiyetini milletin hizmetine vakfettin.  Türk’ün gıpta ettiği, minnetle andığı, övdüğü ve övündüğü vasıflara maliktin. Bütün bu meziyetlerinle TÜRK’ün ta kendisiydin. Şimdi seni kurtardığın vatanın her köşesinden gönderilen mukaddes topraklara veriyoruz.
Bil ki hakiki yerin daima inandığın ve bağlandığın Türk milletinin minnet dolu sinesidir.
Nur İçinde yat.’’


İsmet İnönü’nün 18 Nisan 1960’da baskı rejimi kapsamında çıkan Tahkikat Komisyonu kanunu konusunda, Meclis kürsüsünden yaptığı konuşmaya dikkat edilmesi gerekir. ‘Tahkikat Komisyonu, bu demokratik rejim istikametinden ayrılıp onu baskı rejimi haline götürmek tehlikeli bir şeydir. Bu yolda devam ederseniz ben bile sizi kurtaramam.’ 5 kişinin bir araya gelerek dolaşma yasağına karşı yapılan 555 K gösterisi ikaz niteliğindeydi. 

Cumhuriyet gazetesinin 2003 yılında yayınladığı, resimlerle Cumhuriyeti’n 80 yılı dergisisin okunacak çok değerli bir koleksiyon olduğuna inanmaktayım. Hani derler ya tarih tekerrürden ibarettir, ders alınması gerekir diye bir sözüm geldi söyledim hem nalına hem mıhına.

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türkiye’de maskelerin %95'inde filtre yok!
Potansiyel aşının ilk dozlarını ocak ayında alacağız!!!
Korona aşısına ilk tescil Rusya'dan
Yalnızlık meselesi üzerine
Avrupa'da Covid-19dan ölümler aslında 200 bini aşıyor

Hollanda'da cinsiyet eşitliği kapsamında kadınlara da zorunlu askerlik yükümlülüğü getirildi
Yeni Zelanda genel seçimi: Başbakan Ardern yüzde 50,5 ile zafer ilan etti
İngiltere hükümeti Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden geri adım atmaya hazırlanıyor
Charlie Hebdo davası bugün başlıyor…
Fransa, 28 Haziran 2020 : Belediye seçimleri: Yeşilim Yeşil Yemyeşil

Türkiye’de faiz arttırıldığı halde neden döviz kurları hızla yükselmeye devam ediyor?
Pandeminin İspanya ekonomisine etkileri
Salgın küresel ekonomiyi nasıl etkiledi?
Türkiye’de gerçek işsizlik %21.8
10 yıl sürecek buhrana hazır olun

Mutluluk Müzesi açıldı
Koronavirüs sonrası dünyada uçaklar nasıl görünecek?
Bir hikayem olmasın - 2019’a veda ederken
Avustralya’nın ilk sualtı oteli Büyük Set Resifi’nde açıldı
Lila, Lenu, Sisifos

Stefanos Yerasimos ile
Frida Kahlo Müzesi sanal ziyarete açıldı
Kaçırmamanız gereken bir gösteri : ‘Marx’ın Dönüşü’ ücretsiz erişime açıldı
Leonardo da Vinci Hazar Türkü olabilir
Ay çöreği

Hikayemize özdeşleşmeden sahip çıkmak
Değerler Rabbi
“KAOTİKA”
İnsan, Kıyısı olmayan derya - Kuşkularımı gider
Tarihsel olan nesnel olmaya kapalı mı?

Muğla'da doğa katliamı... İktidar talan kapısını açtı!!!
Anadolu’da 60 yılda 70'e yakın göl kurudu.
Elektrikle şarj edilebilen hibrit araçlar “kuzu postuna bürünmüş kurt”
Çatalca ve Arnavutköy talana açıldı
Anadolu Talan Ediliyor

İnsan beynini bilgisayara bağlayan Neuralink tanıtıldı.
İnternet hızı rekoru kırıldı
Uçan elektrikli otomobil yarışları yakında başlıyor.
5G teknolojisi, radyasyon ve güvenlik açığı
Akıllı Kontakt Lensler Bakış Açınızı Değiştirecek

Venüs'te yaşam belirtisinin en önemli bulgularından olan 'fosfin gazı' bulundu
Dünyanın ilk kendini temizleyen, şeffaf, akıllı maskesi, FDA onayı aldı
İsrail bir dakikalık koronavirüs nefes testine başladı
Avustralyalı bilim insanları Covid 19'u 48 saatte yok ediyor
Avustralyalı bilim insanları Koronavirüs aşısı denemelerine başladı

150 milyon kişi Covid-19 nedeniyle aşırı yoksullaşabilir.
Pandemi zorla evlilikleri tetikliyor
Türkiye’de her iki gençten biri mutlu değil…
Z kuşağı kimlerden oluşuyor?
BM, dünyada çocuklara karşı işlenen binlerce ihlali belgeledi.

Kalbura dönen Anayasa….
İşçiler, Tarih, Edebiyat
Kerim Rota Yazdı: “Barış ve Sinem’in orta direk olma hayali..”
Barışmak / Barış-bak
Barışı Kazanmak Mümkün

BEKİR COŞKUN Sonrası
DEVE...
Ben Bilirim
Açmam Açamam
NOBEL

Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git