A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

İşçiler, Tarih, Edebiyat

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: M. Şehmus Güzel | 14 Eylül 2020 08:48:00

Gerçeğin veya gerçeklerin ortaya çıkması, bilinmesi, okunması ve anlaşılması için genel olarak toplumsal tarihin, özel olarak ta işçi hareketi tarihinin resmi tarihle hesaplaşması zorunludur. Tarihi, RESMİ TARİHİ, “yapan”ın Devlet - Ulus olduğunu unutmamalıyız.(1) Bu tarihi aşmak, hakiki tarihi onu yaratanlarla birlikte yansıtabilmek için yeni bir tarih yazılmalı: Her açıdan gerçek, bütün yönleriyle anlatılan, merkezden kopuk, başkentlerden uzak, yerel, bölgesel, “patlamış” bir tarih.



Sesi duyulmayan kesimlerin, kategorilerin, sınıfların, işçi, “amele”, işsiz, yoksul, memur, kadın, çocuk, genç, şaki, “hayat kadını”, “seks emekçisi”, “keş” ve diğerlerinin sesini duyurmalıyız. Her biri tarih “sahnesindeki” yerini bulmalı ve hak ettiği biçimde tanıtılmalı. Herkes Tarih’tekini yerini almalı.

Herkesin hakkını vermeliyiz. Tarih’i yaratanlar es geçilemez artık.

Bu alanda sözlü tarih toplumsal tarihin birincil kaynaklarındandır. (2)

Toplumsal tarih içinde işçi hareketi tarihi özel bir yere sahiptir. İşçi hareketi tarihinde işkollarına göre, bölge ve kent düzeyinde, bir şirket, işletme veya işyeri düzeyinde araştırma yapmak bir zarurettir. Bir gerekliliktir.

Günümüzde pek çok bilim kadını ve adamı bu işe samimi bir biçimde sarıldı. Tutkuyla, özenle, yaratıcılıkla, çalışkanlıkla.

Geçmiş yıllarda bilim kadını ve adamlarının, değişik nedenlerle, yapamadığını, yapmaktan kaçındığını yazarlarımız, romancılarımız yaptılar. Böylece işçi hareketi tarihinin kimi unsurları unutulmaktan kurtarıldı, önce edebiyatta yer alarak :

Yaşar Kemal’in İnce Memed’i eşkıyalık, çetecilik, zenginden alıp yoksula dağıtmak, haksızlıklara başkaldırmak konularında yol gösterici oldu. Bu yönleriyle bu yapıt araştırmacıların baş kaynaklarından biridir.

Aynı bağlamda Orhan Kemal’in Grev’ini, Cemile’sini, Fahri Erdinç’in Grev Gözcüsü’nü, Aziz Nesin’in Büyük Grevi’ni, Erol Toy’un Gözbağı’nı, Hakkı Özkan’ın Grevden Sonrası’nı da hatırlamalıyız. Bu yapıtların her biri işçilerin, tek başlarına, ailesi içinde, sınıfı içinde, işyerinde, sendikasında, partisinde, kahvede, stadyumda, yolda, eylemde, bireysel veya toplu yaşama ve çalışma ve varolma koşularının anlatılmasıdır. Tanıtılmasılıdr. Dayanışmaya çağrıdır. (3)

Refik Halit Karay Hakkı Sükut’ta, Bursa’da ipek fabrikasında çalışan kız çocuklarını anlatır.

Sabahattin Ali, Kuyucaklı Yusuf’ta, zeytinliklerde çalışan kadın ve çocukları. Kamyon ve Kanal’da işçi sorunlarını dile getirir.

İkinci dünya savaşı yıllarında Zonguldak madencilerinin yaşam ve çalışma koşullarını kim İrfan Yalçın’ın Ölümün Ağzı’ndakisinden daha iyi anlattı ? “Kömür işçilerinin yazarı” Ahmet Naim’in Bir Yudum Soluk yada Kuduz Düğünü öyküleri döneminin “fotografları” değil midir? (4)

Hasan Hüseyin Kavel’in şiirini yazdı. Kavel Grevi işçi hareketi tarihinde bir dönemeçtir. Yola bir yeniden çıkıştır. Yola ve tarihe.

Necati Cumali’nin, Kerim Korcan’ın, Osman Şahin’in yapıtlarını da anmalıyız. (5)

Unuttuklarım, anımsayamadıklarım varsa bağışlasınlar. 

İşçilerin bizzat yazdığı romana örnek olarak Nejat Elibol’un Direnen Haliç’i akla geliyor...

İşte böylece Tarih’i yaratanlar eebiyatta da, öykü, roman şiirde de yerlerini alıyor. Bize onları tanımak, yakından tanımak olanağı da yetenekli yazarlarımız, şairlerimiz ve yaratıcılarımız tarafından böyle sunuluyor. Okumak, anlamak artık bize kalıyor. Haydi kitaplarımıza. Haydi dayanışmaya. İşçi tarihine bakmak. Tam zamanıdır.

NOTLAR
(1)   Devlet-Ulus varlığını “ulus yaratmaya” adadığı için tarih yazımını ve kurguladığı tarihi bu amaçla kullanmaktan kaçınmaz. Hatta tarihi sadece bu amaca yöneltilmiştir bile denebilir. Bu konuda şu kitabıma bakılabilir : Devlet-Ulus, Alan Yayıncılık, İstanbul, 1995.
(2)   Sözlü tarih ve toplumsal tarihe katkıları konusunda ekitap.ayorum sitemizce birkaç hafta önce sunulan Söz, Söyleşi, Yöntem isimli çalışmamda daha geniş bilgi bulabilirsiniz.
(3)   “Öykü ve romanda grev” başlıklı yazıma bakılabilir : Süreç, Yıl : 1981/1, Cilt : 2, Sayı : 5, sayfa 51-55. Bu makale Grev başlıklı kitabımda yer alıyor : Sosyalist Yayınlar, İstanbul, 1993, s. 125-133.
(4)   İrfan Yalçın : Ölümün Ağzı, 1979 ; Kaynak Yayınları 2014’te dördüncü baskısını sundu. Ahmet Naim konusunda 19Mayıs 2016’da ayorum.com’da yayınlanan “Emeğin sanatı e-dergi” başlıklı makaleme bakılabilir
(5)   Osman Şahin’in yaşamı ve yapıtları üzerine şu kitabıma bakılabilir : Öykücülüğümüzün Toros Zirvesi Osman Şahin, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2013.

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türkiye’de maskelerin %95'inde filtre yok!
Potansiyel aşının ilk dozlarını ocak ayında alacağız!!!
Korona aşısına ilk tescil Rusya'dan
Yalnızlık meselesi üzerine
Avrupa'da Covid-19dan ölümler aslında 200 bini aşıyor

İngiltere hükümeti Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden geri adım atmaya hazırlanıyor
Charlie Hebdo davası bugün başlıyor…
Fransa, 28 Haziran 2020 : Belediye seçimleri: Yeşilim Yeşil Yemyeşil
Yeni Zelanda sömürgeciliği hatırlatan heykelleri yıkmaya başladı
Hep bahsettiğimiz sınıf savaşı şu anda oluyor

Türkiye’de faiz arttırıldığı halde neden döviz kurları hızla yükselmeye devam ediyor?
Pandeminin İspanya ekonomisine etkileri
Salgın küresel ekonomiyi nasıl etkiledi?
Türkiye’de gerçek işsizlik %21.8
10 yıl sürecek buhrana hazır olun

Mutluluk Müzesi açıldı
Koronavirüs sonrası dünyada uçaklar nasıl görünecek?
Bir hikayem olmasın - 2019’a veda ederken
Avustralya’nın ilk sualtı oteli Büyük Set Resifi’nde açıldı
Lila, Lenu, Sisifos

Frida Kahlo Müzesi sanal ziyarete açıldı
Kaçırmamanız gereken bir gösteri : ‘Marx’ın Dönüşü’ ücretsiz erişime açıldı
Leonardo da Vinci Hazar Türkü olabilir
Ay çöreği
Tarih Sizi Bekliyor! Toledo'nun Hayali!

Değerler Rabbi
“KAOTİKA”
İnsan, Kıyısı olmayan derya - Kuşkularımı gider
Tarihsel olan nesnel olmaya kapalı mı?
Algı çok tanık tek

Elektrikle şarj edilebilen hibrit araçlar “kuzu postuna bürünmüş kurt”
Çatalca ve Arnavutköy talana açıldı
Anadolu Talan Ediliyor
Yaşam alanları yok olan 100'den fazla türün "acil yardıma" ihtiyacı var!!!
Avrupa kentleri, sıcak hava dalgalarına uyum sağlamanın yollarını arıyor

İnsan beynini bilgisayara bağlayan Neuralink tanıtıldı.
İnternet hızı rekoru kırıldı
Uçan elektrikli otomobil yarışları yakında başlıyor.
5G teknolojisi, radyasyon ve güvenlik açığı
Akıllı Kontakt Lensler Bakış Açınızı Değiştirecek

Venüs'te yaşam belirtisinin en önemli bulgularından olan 'fosfin gazı' bulundu
Dünyanın ilk kendini temizleyen, şeffaf, akıllı maskesi, FDA onayı aldı
İsrail bir dakikalık koronavirüs nefes testine başladı
Avustralyalı bilim insanları Covid 19'u 48 saatte yok ediyor
Avustralyalı bilim insanları Koronavirüs aşısı denemelerine başladı

Türkiye’de her iki gençten biri mutlu değil…
Z kuşağı kimlerden oluşuyor?
BM, dünyada çocuklara karşı işlenen binlerce ihlali belgeledi.
İmparatorlukların başkenti İstanbul’un yoksulluk tablosu içler acısı
Türkiye’de işsizlik rakamı 16 milyonu buldu

İşçiler, Tarih, Edebiyat
Kerim Rota Yazdı: “Barış ve Sinem’in orta direk olma hayali..”
Barışmak / Barış-bak
Barışı Kazanmak Mümkün
Tarihten bir yaprak : SİVAS’TA KADINLAR

NOBEL
Gelibolu - Gallipoli
Cumhuriyet’in 80 Yılı
ARŞİMET
Ama Biz Unutmadık

Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git