A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Işıltı

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Deniz Günal | 06 Ekim 2018 16:24:22

Bu hafta üçüncü kez bir bilim kadını Nobel Ödülü almaya layık görüldü. Donna Strickland’e Fizik alanında “yüksek yoğunluklu aşırı kısa atımlı ışık ışınlarının incelenmesi” alanında ödül verildi.

Strickland’in alanında öncü nitelikte olan çalışması henüz doktora öğrencisi iken, danışmanı Mourou ile birlikte 1985 yılında yayınlanmış. O günden bu yana  özellikle, laser ışıklarının kullanıldığı göz ameliyatlarında, son derece hassas kesimlere olanak sağladığı için, doktorların milyonlarca hastanın göz bozukluklarını başarı ile düzeltmelerine olanak sağlamış bu çalışma. Belli ki Strickland’e bu ödülü vermekte hiç acele etmemiş genellikle İsveç ve Norveçli beyaz erkeklerden oluşan Nobel komitesi.   

Strickland’in bu ödülü, kadınlar için özellikle değerli. Çünkü, Nobel Ödüllerinin 117 yıllık geçmişinde üçüncü kez bir kadın fizik dalında ödül alıyor. İlki herkesin çok iyi bildiği, Marie Curie. Diğeri ise, ödülü 1963 yılında alan neredeyse kimsenin bilmediği nükleer fizikçi Maria Goeppert Mayer.  

Nobel Fizik Ödülüne layık görülen 119 bilim insanından yalnızca üçünün kadın olması, kadınların uğradıkları cinsiyet ayrımcılığının boyutlarını gösteriyor.

UNESCO’nun 2018 yılı raporuna bir göz atarsak tüm dünyada bilim kadınlarının oranı yalnızca %28.8. Bu oran ülkeden ülkeye değişiyor elbette.

% 39.8 Arap ülkeleri
% 39.5% Orta ve Doğu Avrupa
% 48.1% Orta Asya
% 23.4 Uzak Doğu ve Pasifik
% 45.4 Latin Amerika ve Karayipler
% 32.3% Kuzey Amerika ve Batı Avrupa
%18.5% Güney ve Batı Asya
% 31.3% Sahra Altı Afrika

Bu araştırmacıların içinde, özellikle fizik, matematik dallarında kadınların oranının daha da düşük olması olası. Yine de dünya ortalamasını %28.8 olarak alırsak, fizik dalında kadınların Nobel kazanma oranı %2.5

TheConversation.comda yayınlanan bir makaleye göre, Kanadalı Strickland erkek meslektaşlarının kendisine eşit davrandığını söylese de, pek çok kadının deneyimi bu yönde değil. Kanada’nın Bilim Bakanı Kirsty Duncan için de cinsiyet ayrımcılığı hep bir sorun olagelmiş. Makalede değinilen bazı sorunlar şöyle:

•    Beyaz erkek öğrenciler, iletişim ağlarına katılmaları için daha çok çağrı alıyor.
•    Beyaz erkek öğrencilere verilen referanslar, onlardan daha başarılı kız öğrencilere verilen referanslardan daha etkileyici yazılıyor.
•    Kadınlar özellikle de beyaz olmayan ırktan ya da bir etnik gruptan geliyorsa çok daha az maaş alıyor ve araştırma için kendilerine daha az zaman veriliyor. Oysa, profesör olmak için gerekli birikim ancak çok çeşitli ve uzun soluklu araştırmalarla olası. Profesör olmak, üniversite içinde olanaklara ulaşmak için çok önemli.
•    Erkekler, erkek araştırmacıların çalışmalarının yayınlanmasına öncelik veriyor.
•    Üniversitelerin Nobele aday gösterdiği bilim insanlarının %95i erkek.

Bu yazımı bilim ile sınırlamak istiyorum. O yüzden Avustralya’da son aylarda “önde gelen deneyimli iki politikacı kadının (biri Dışişleri Bakanı!), kendi partileri olan Liberal Parti içinde uğradıkları cinsiyet ayrımcılığı ve bayalığa ulaşan kabalıklardan dolayı istifa etmiş olduklarına şöyle bir değinip geçeceğim.

Peki Türkiye’de neler oluyor? UNESCO raporuna göre Türkiye’mizdeki kadın araştırmacıların oranı %37.3. Pek çok Batı ülkesinden ileride olduğumuzu görüyoruz ama eğitimimizin gittikçe düşen niteliği, kız çocukları üzerindeki baskılar, kadın bedeni ve davranışlarının hem toplum hem devlet tarafından denetlenip, biçimlendirilmeye çalışılması bizi pek de umutlu yapmıyor.

Ama umuttan daha önemlisi var. Vazgeçmemek! Öğrenmekten, kendimize güvenmekten, aklımıza sahip çıkmaktan vazgeçmemek.

Fizikle başladım. Carlo Rovelli’nin ‘Fizik Üzerine Yedi Kısa Ders’ adlı kitabını önermek istiyorum. Rahat ve zevkle okunan kısa bir kitap bu.

Diyor ki Rovelli  “Bildiğimizin kıyısında, bilinmeyenin okyanusuna değerken,  dünyanın güzelliği ve gizemi ışıldıyor. Ve  bu nefes kesici.”

Bize bu ışıltıları getiren, Nobelli ya da Nobelsiz, tüm kadın ver erkek bilim insanlarına selam olsun mu?

Işıltısız ve kitapsız olmayın.




UNESCO 2018 yılı Bilimde Kadın raporu:
http://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/fs51-women-in-science-2018-en.pdf

TheConversation.com'daki makale
http://theconversation.com/why-im-not-surprised-nobel-laureate-donna-strickland-isnt-a-full-professor-104459


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







'Dijital fişleme'
'Gezi Kuşağı' Türkiye'yi terk ediyor
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığında akşam pazarı...
Ders kitabına göre Gezi 'dış mihrakların işi'
#BeniBulAnne

Üçlü zirvede onaylanan 12 maddelik Tahran bildirisi
Suriye’de ölen isyancıların ailesine Türkiye’de ev sözü
ABD'nin İran'a yaptırımlarının Türkiye'ye etkisi ne olur?
Türkiye'de son seçim anketi açıklandı.
Gel de bu başkanın sözüne inan!

Bıçak kemiğe dayanmış!
Fitch'ten uyarı üstüne uyarı!!!
TL, değer kaybında Arjantin’le yarışıyor
Hayali düşmanla savaşan Türk ekonomisi
Erdoğan'ın ABD'nin elektronik ürünlerine boykot çağrısı dış basında…

ÇOCUK
Tek kullanımlık naylon poşetleri tüm mağazalarından kaldırıyor
Kadınlık hallerı, yaşanmışlıklar : Oğlum ölüyor galiba
Dünyanın en eski şişe mesajı Avustralya'daki kumsalda bulundu
Çocuk gelin sayısında utandıran birincilik

Umutsuz ve kitapsız olmayın
Türk Mitolojisinde Erlik Hanın Yeri Tasviri ve Kökeni
Nebil Özgentürk’ün gözünden: 11 dakikalik Aydin Boysan belgeseli
Robert kolej’de
İnsanlığın Karanlık Yüzü

Bir Süreç Olarak İnsan
Ütopya: Ayakları yerde, başı gökte
Atatürk ve Hegel : İki aklın buluşma noktaları
Mutluluk mu dedi biri…
Umut: Canlanan ve Canlandıran Yaşam Enerjisi

Yağma ve talanın süresi 49 yıla çıktı
Mercan kayalıkları için 400 milyon dolar
Dünya’nın 6.kitlesel yokoluş olayının eşiğinde
Bu banklar havadaki kiri küçük bir ormandan daha fazla çekiyor
20 yıl sonra Türkiye …!

Kripto para üretiyor olabilirsiniz!
Milyonlarca kişi cep telefonu ile tehlikede!
'Milyonlarca insanın kişisel verileri, ticari ve siyasi amaçla kullanıldı'
Güneş küresi icat edildi!
Robotlar işinizi elinizden alacak mı?

Yedi Neşeli Ahtapot
Bir şehri 2000 yıl sonra ortaya çıkardı
'Son Troyalı'nın iskeleti bulundu
Büyük Set Resifi'ni robotlar koruyacak
Annesi Neanderthal, babası Denisovan bir melez

Avustralya’da Z kuşağının dünya görüşü…
Türkiye’den göç %42 arttı.
Viyana yedi yılın birincisi Melbourne kentini geride bıraktı.
15 yılda 20.447 işçi “iş kazalarında” can verdi
Türkiye basın özgürlüğünde 180 ülke arasında 157. sıraya geriledi

Işıltı
Yalnız mıyım değil miyim?
Aziz Sancar: Ülkeye küsüm
Gemi adamı cüzdanlı bir kadın!!!
Firavunlar ölür firavunluk kalır

YALAN
Edebiyat Notları, Temmuz - Ağustos
Edebiyat Notları, Mayıs - Haziran
STRUMA
Futbol

Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan
Osman Hamdi Bey.
Ahilik
Nogay Türklerinden Atasözleri


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar









Basa git