A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Yahudiler ve Anadolu

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | 16 Şubat 2016 05:34:11

Anadolu’da Yahudilerin ne zamandan beri yaşadıklarına dair kesin bir bilgi olmamakla birlikte, tarihçi Josephus anlatımlarında M.Ö. 4. yüzyılda Ege’de yaşamış Yahudilerden bahseder. Ege Bölgesi kazılarında M.S. 3-4. yüzyıla ait Yahudi yerleşme merkezleri ve sinagog kalıntılarına rastlanmaktadır.

Orhan Bey Bursa’yı fethettiğinde (1326) Bizans yönetiminde baskı altında bulunan Yahudiler Osmanlılar’a kurtarıcı gözüyle baktılar. Orhan Bey’in izniyle açılan Etz ha-Hayim sinagogu 1940’lı yıllara kadar aralıksız hizmet verdi.



Sultan Murat Hüdavendigar Edirne’yi fethettiğinde kent Yahudileri kendisini coşkuyla karşıladılar ve birçok Avrupa Yahudisi Edirne’ye gelip yerleştiler.

Fatih Sultan Mehmet 1453’te İstanbul’u fethettiğinde Romanyot Yahudileri kendisini coşkuyla karşıladılar. Fatih Anadolu Yahudi cemaatlerine gönderdiği bir mektupta “…aranızda kim Tanrı’nın yardımıyla başkente gelip yerleşmeyi, incirin ve bağın gölgesinde huzur içinde yaşamayı, serbest ticaret yapıp mal mülk sahibi olmayı arzular..” diyerek onları İstanbul’a yerleşmeye davet etti.

Edirne Hahamı İzak Sarfati, Avrupa Yahudi cemaatlerine gönderdiği ünlü mektupta  “…Türkiye’nin yolu hayat yoludur…Burada herkes kendi bağının ve incir ağacının gölgesinde rahat ve sulh içinde yaşar…” diye seslenerek Avrupa zulmünden kaçıp Osmanlı ülkesine gelmelerini teşvik etmiştir. (1464/1469 İspanya’da Yahudi baskıları esnasında)

1492’de İspanya’yı ve 1496’da Portekizi terke zorlanan Sefarad Yahudilerine Bayazıd II kucak açarak ülkesine kabul etti.

Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk matbaa 1493 yılında İspanyol göçmeni David ve Samuel ibn Nahmias kardeşler tarafından kuruldu.

1881, 1891, 1897, 1902 pogromlarından (dinsel, etnik veya siyasi nedenlerle bir gruba karşı yapılan şiddet hareketleri) ve 1917 Bolşevik İhtilalinden kaçan Rus Yahudileri de Türkiye’ye sığındılar.



Atatürk 1933 yılında Nazi Almanya’sının tehdit altındaki çoğu Yahudi ünlü bilim insanlarını Türkiye’ye sığınmaya ve bilim hayatlarına Türk Üniversitelerinde devam etmeye davet etti.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi işgali altındaki ülkelerde görev yapan Türk Diplomatları binlerce Yahudiyi ölümden kurtardılar. Rodos Konsolosu (1943-1944) Selahattin Ülkümen, 1960 yılında Yad Vashem (Kudüs) tarafından “Uluslararası Dürüst” ünvanıyla onurlandırıldı ve anısına pul basıldı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye, Nazi dehşetinden kaçabilenler için emin bir geçiş yolu oldu.

Görüldüğü üzere Anadolu, Yahudiler için Osmanlı döneminde defalarca zulüm ve baskıdan kurtulup rahat nefes aldıkları yer olmuş. Cumhuriyet döneminde de özellikle İkinci Dünya Savaşı esnasında yeryüzündeki en güvenli topraklarmış kendileri için. Osmanlı sosyal yaşantısında ve devlet yönetimlerinde etkin roller üstlenmişler ve elbette yaklaşık 700 yıl süren Osmanlı hakimiyetinde katkı ve pay sahibi olmuşlar.

Ancak o zor dönemlerde yaşayan Yahudilerin torunlarının Anadolu’da bugün yaşayan insanlar için aynı iyi duyguları beslediklerini söylemek çok kolay değil…

Tarihi Veriler Türk Musevileri Müzesi kitapçığından alıntılanmıştır.

Deniz KARTAL

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Araç plakalarında emoji kullanma dönemi başlıyor
Avustralya’ya bir Ödül Daha!
Almanya'ya iltica başvurularında Türkler Kürtleri geçti
Victoria Edebiyat Ödülününü Manus Adası’ndan bir mülteci kazandı!
UNICEF çocuklar için yardım çağrısında bulundu

Yolsuzluk, baskı, hak ihlalleri: Türkiye- AB üyelik müzakereleri askıya alınsın raporu
Beşşar el Esad "Erdoğan ABD’nin Uşağıdır".
ABD'nin kalbinde sosyalistlerin zaferi
Trump’in yapay zeka atağı
Avustralya’da hükümet seçimlerden galip çıkarsa 1.25 milyon iş sözü verdi

Erdoğan'ın Harcamaları 25 Kat Arttı!
Kripto para kartı çıktı.
Bile bile lades : Üçüncü havalimanı battı
Türkiye’de son 5 yılda 516 bin esnaf iflas etti
Açlık sınırı 2 bin lirayı geçti!

2050'de, 60 yaşın üzerinde 2,1 milyar insan var olacak
Neden bazı ülkelerde 'çay' bazı ülkelerde 'tea'?
Kız kıza muhabbet, haftada en az iki kez!
Avrupa'da neden sokak hayvanı yok?
ÇOCUK

Sansüre karşı ‘Yollara Düştük’ belgeseli erişime açıldı!
Türkiye’de 2018’in en çok okunan kitaplar
'3'üncü Boyutta Turhan Selçuk Çizgi Kahramanları'
Dede Korkut UNESCO listesine girdi
Umutsuz ve kitapsız olmayın

Algı çok tanık tek
Bir Süreç Olarak İnsan
Ütopya: Ayakları yerde, başı gökte
Atatürk ve Hegel : İki aklın buluşma noktaları
Mutluluk mu dedi biri…

‘Uyurgezer’ adımlarla felakete doğru
Dünyanın turnusol kâğıdı
2018 İklim Raporu: Dünya'yı kurtarabilecek son nesil biziz
Avustralya’da öğrencile gelecekleri için sokaktaydı…
Küresel ısınma için belirlenen hedeften uzaklaşılıyor

Pasaport yerine geçecek yüz tanıma yazılımı geliyor
En yüksek radyasyon seviyesine sahip akıllı telefonlar açıklandı
Dışkıdan Tuğlaya
Dünya futbol tarihinde bir ilk!
Facebook #10YearsChallenge masum olmayabilir.

Düşünceleri okuyan teknoloji bulundu
İlk defa genetiği değiştirilmiş bir primat klonladı
İnsan organizmasında bilinmeyen bir kan damarı tipi bulundu
Kemikte bir yol var
Sivrisineklere ‘doğum kontrol’!

Türkiye, Rusya, Brezilya ve Endonezya ile aynı kategoride
Türkiye ekonomik özgürlükte sınıfta kaldık
Yeni döneme ABD, Rusya ve Çin'in silahlanma yarışı mı damga vuracak?
Dünyanın en güçlü dili İngilizce
Türkiye'nin "Bağımlılık Risk Profili Haritası" açıklandı

Umudum yok İnadım var!
Göbeklitepe’yi Yapanlar Kimdi?
Hızlı moda ,ucuz giysi, ağır bedel
'Sarı yelekliler herkesi şaşırttı ama sol örgütleri daha çok şaşırttı'
“Sarı Yelekliler” / Rüzgar Dolu Sarı Yeleklerinde

ALGI...
Eko...
Teminat
2019 RAKAMLAR
Mihriban

Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan
Osman Hamdi Bey.
Ahilik


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar









Basa git