A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Dünya vatandaşı olmak, tıpkı Diyojen gibi...

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Aynur Çağlı | 06 Ekim 2013 10:29:13

Televizyonda savaş haberlerini ya da Afrika’daki aç çocukları izlerken üzülüyoruz ama kendi mahallemizde işlenen bir cinayet bizi çok daha derinden sarsıyor. Dünyadaki yoksulluk, açlık ve haksızlıklar karşısında yüreğimiz sızlasa da, mal varlığımızdan ve bugüne dek elde ettiğimiz tüm kazanımlardan vaz geçerek kendimizi inandığımız davaya adayacak denli verici olamıyoruz. Sinoplu Diyojen bunu başaran ilk dünya vatandaşı olarak tarihe geçti.

Aslına bakacak olursanız çoğumuzun dünyası ailemizden, yakınlarımızdan ve tanıdıklarımızdan oluşuyor.  Anavatanımızda ya da yaşadığımız ülkede olup bitenler bizi yakından ilgilendiriyor ama başka ülkelerdeki gelişmeler karşısında aynı duyarlığı göstermiyor, aynı derecede etkilenmiyoruz.

Tüm dünya nimetlerini rededen Sinoplu Dijoyen’in (Doğumu M.Ö. 412, Sinop, ölümü M.Ö. 323, Korint) mal varlığı üzerindeki çul parçasıyla, içinde yaşadığı fıçıdan ve bir fenerden ibaretti. Para ve mal sahibi olmaya ilke olarak karşıydı. Bildiğimiz filozoflardan oldukça farklı, tuhaf bir adamdı. Her sözüyle iğneliyor, her davranışıyla ürkütüyordu. Yemeğini dileniyor, gelene geçene sürekli laf atıyordu. Sözlerinden daha çok seçtiği yaşam tarzıydı insanları rahatsız eden. Pislik içinde, dilenerek yaşaması ve her konudaki aykırılığı nedeniyle Diyojen’e, Yunanca’da köpek anlamına gelen “cynic” adını taktılar. İngilizce’de alaycı anlamına gelen bu sözcük ilk kez onun için kullanıldı.

Dijoyen, insanların yanlışlarını, yanılgılarını, çelişkilerini ve yalanlarını yüzlerine vurmaktan çekinmedi. Bu nedenle dostu yoktu, mahallenin delisi olarak görüldü, çocukların maskarasıydı. Yetişkinler onun garip davranışlarını anlamakta zorlandılar. Sözlerindeki ince alayın ve eleştirinin yanlızca Eflatun gibi filozoflar ayırımına vardı. Eflatun, Diyojen’e, “Deli Sokrates” adını verdi.

Dijoyen, düşüncelerini ve inançlarını, davranışları ve sözleriyle ifade etmeyi seçti. Her zaman savunduğu gibi yaşadı. Teorisiyle pratiği asla çelişmedi. Genç yaşta zorunlu olarak Sinop’tan ayrılarak Atina’ya gitti. Genç filozof güneşli bir günde fenerini yakarak pazardaki kalabalığa karıştı ve ‘Adam, adam” diye bağırmaya başladı. “Ne yapıyorsun?” diye soranlara “Adam arıyorum” dedi. Etrafına toplanan erkekleri tek tek inceleyen Diyojen sonunda, “ Ben adam aramıştım.” diyerek çekip gitti.

Diyojen nereli olduğunu soranlara, “Dünya vatandaşıyım.” diyordu. Yunanca “Kozmopolites” olarak ifade edilen bu sözcük sayesinde dünya yeni bir kavramla ve insan tipiyle tanıştı. Dünya vatandaşlığı günümüzde bilinen bir kavram olmasına karşın, insanların öncelikle yaşadıkları ülkeyle ve ait olduğu toplulukla tanımlandığı eski Yunan uygarlığına yabancı bir kavramdı.

Deli muamelesi görse de saygın biriydi Dijoyen. Ünü Atina sınırlarını aşmış, bilge sözleri dilden dile dolaşarak adını dahi bilmediği diyarlara ulaşmıştı. Atina’da iken onunla tanışmak isteyen Yunan İmparatoru Büyük İskender, filozofun yanına gitti. Kendisini tanıttıktan sonra Diyojen’e bir isteği olup olmadığını sordu. Önüne dikilmiş olan İskender’in güneşi engellediğini gören Diyojen usulca başını kaldırıp, “Gölge etme, başka ihsan istemem.” demekle yetindi. İskender, bu kıvrak zekalı filozofa duyduğu hayranlığı, “Eğer İskender olmasaydım Diyojen olmak isterdim.” sözleriyle ifade etti.

Niçin dilendiğini soranları, “İnsanlara cömertliği öğretmek için.” diye yanıtlardı. Birileri onu övdüğünde hemen kendisini tokatlayıp, “Yazıklar olsun! Çok kötü birşey yapmış olmalısın.” derdi. Diyojen’in özelliği, devlete, düzene, yasalara, kurallara ve evlilik başta olmak tüm kurumlara karşı olmasıydı.

Kimileri Diyojen’i gerçek bir dünya vatandaşı olarak tanımlarken, bazıları onun alaycı yanını öne çıkarıyor. Buradaki alaycılık ile karşıdakini incitmek ve yaralamak kastedilmiyor. Tam aksine iyilik diye sunulan iki yüzlülüğe, çıkarcılığa, kötülüğe ve sömürüye dikkat çekiliyor.

2300 yıl önce yaşayan Diyojen’in bugün hala saygıyla anılmasının nedeni, insanüstü bir özveride bulunarak herkese dürüstlük dersi vermesiydi. Bugün Diyojen gibi davranmak gerekmiyor ama dünya vatandaşı olmak hiç de sanıldığı kadar kolay değil. Günümüzde iyi bir dünya vatandaşı olmanın koşullarını kısaca özetleyecek olursak:

1. Dünya sizin yaşadığınız köyden, kasabadan, kentten ve ülkeden ibaret değildir. Küresel ısınma ve savaşlar gibi sizden çok uzakta gerçekleşen gelişmelerin dahi sizi doğrudan etkileyeceğini akıldan çıkarmayın.

2. Başka ülkeler ve kültürler hakkındaki bilginizi geliştirin. Dünya haberlerini yakından izleyin. Dünyanın neresinde olursa olsun insanların özgürlük, bağımsızlık ve insan hakları için yürüttüğü mücadelelere destek verin.

3. Dil öğrenmeye çalışın.

4. Diğer kültürlere saygı gösterin.

5. Hangi gerekçeyle olursa olsun yabancı düşmanlığına ve hoşgörüsüzlüğe şiddetle karşı çıkın ve müdahele edin.

6. Irkçılığa, bölgeciliğe, kabileciliğe, din ve mezhep ayrımcılığına, yabancılaştırmaya ve ötekileştirmeye asla izin vermeyin.

7. Her insanın yaşam hakkına en az kendinizinki kadar değer verin.

8. Hangi ülkeye giderseniz gidin oraya aitmişsiniz gibi davranın, öyle hissetmeye çalışın.

9. Farklı uluslar ve etnik toplumlar hakkındaki önyargılardan (Araba güvenilmez, Yahudiler cimridir, Fransızlar ukaladır gibi) kurtulun.

10. Birisi cahilce bir laf ettiğinde küçümsemeden ve yargılamadan doğrusunu anlatmaya çalışın.

11. İnsanlarla iletişimde ait olduğunuz politik görüşü, grubu, ulusu ve ülkeyi öne çıkarmayın. Hayat görüşünüzü başkalarına dayatmayın.

12. Haksızlık, zorbalık ve zülum karşısında duyarlı olun ve karşı koymak için elinizden gelen çabayı gösterin.

13. Her zaman aktif olun, çalışın ve hem insanlığa hem de yaşama katkıda bulunun.

14. Bilgili ve bilge insanlardan öğrenin ve öğrendiklerinizi çevrenizdekilerle paylaşın.

15. Tarihi ve geçmişte yaşananları bilmeden geleceği kurtaramazsınız. Resmi tarihleri sorgulayın, karşı tezleri ciddiye alın, her zaman azınlıkların sesine kulak verin.  


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 6.1 / 7 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış




Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

Gazze'de savaş hukukunu ihlal etmiş olabilecek 6 İsrail saldırısı.
MİLLİLER DE
YENİDEN UMUD IŞIĞI
"ALO NACİ, BURASI PARİS: HALK CEPHESİ KURULUYOR DUYDUN MU?"
Norveç, İrlanda ve İspanya Filistin'i tanıma kararı aldı.

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

Niyetime İlham
KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Otizmin arkasından Neandertaller çıktı.
Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.
Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !

Haberleri takip etmeyenlerin sayısı artıyor…
İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…
2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor

"RAHATI KAÇAN" ADAM
GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR

Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS
SAMSUN

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git