ABD ve AB'de hükümetler, üretimi durduran ya da fabrika kapatan otomotiv şirketlerine, "yardım eli" uzatma kararı alırken, sektörün zor durumu bahane edilerek işten çıkarılan binlerce işçi, krizin ödenecek bedeli olarak görülüyor. İşte rakamlarla gerçekler...

Küresel ölçekte yaşanan ekonomik krizden en çok etkilenen sektörler içinde gösterilen otomotiv sektöründe, dünya tekelleri, hükümetlerin kanatları altına sığınma derdinde.


Ekonomik kriz nedeniyle satışları son 25 yıldaki en kötü seviyelerine gerileyen General Motors, Ford ve Chrysler şirketleri, ABD hükümetinden 25 milyar dolarlık yardım talebinde bulunurken, ABD Kongresi'nde Demokratlar ve Cumhuriyetçiler önceki gün ülkenin en büyük otomotiv şirketlerinin kurtarılması konusunu görüştü.

Sektörün dev şirketlerine kaynak sağlamak konusunda ilkesel olarak anlaşan Cumhuriyetçiler ve Demokratlar, bunun yöntemi üzerinde henüz fikir birliğine varamadı.      

Demokratlar, otomotiv şirketleri için 25 milyar dolarlık ek kaynağın 700 milyar dolarlık kurtarma planından karşılanmasını önerirken, Beyaz Saray ve Cumhuriyetçiler, eylül ayında Kongre'nin onayladığı 25 milyar dolarlık programdan sağlanmasını istedi.

Söz konusu şirketlerin kurtarma planından yararlandırılmaları durumunda, daha önce onaylanmış olan 25 milyar dolara ek olarak,  üç şirkete bir 25 milyar dolar daha kaynak transferi gerçekleşmiş olacak.

General Motors, Chrysler ve Ford, ABD'de 250 bin kişiye istihdam sağlarken, yan sanayi, bayiler, araç nakliye şirketleri ve araç kiralama şirketleri dahil edildiğinde, bu sayının 4 milyonu aştığı belirtiliyor.

Kanada hükümeti tarafından dün yapılan açıklamada da, otomotiv sektörüne daha fazla destek verileceği bildirildi. Hükümetin yaptığı açıklamada, "Kanada imalat sektörü, özellikle otomotiv ve havacılık endüstrileri, artan baskı altında. Hükümetimiz bu endüstrilere daha fazla destek verecek" denildi.

Kanada'da otomotiv ve otomotiv parçaları sektörü 120 binden fazla kişiye istihdam sağlıyor ve ülkenin imalat ihracatının dörtte birini karşılıyor.

Hafta başında bir açıklama yapan Fransa Ekonomi Bakanı Christine Lagarde, küresel mali krizle zor durumda kalan Avrupa'daki otomobil sektörüne ilk yardımın Avrupa Yatırım Bankası'ndan geleceğini söyledi.

Europe 1 radyo kanalının sorularını yanıtlayan Fransız bakan, Avrupa Yatırım Bankası'nın desteğinden sonra, ulusal seviyede, ülkelerin kendi otomobil fabrikalarına nasıl yardım edecekleri konusuna bakacaklarını bildirdi.

Geçtiğimiz salı, İtalya-Almanya zirvesi nedeniyle düzenlenen basın toplantısında konuya ilişkin açıklama yapan Almanya Başbakanı Angela Merkel, ABD yönetiminin otomotiv sektörüne yardımı amaçlayan herhangi bir önleminin, Avrupalı otomotiv üreticilerine zarar vermemesi gerektiğini söyledi.

Merkel, "ABD hükümetinin kendi otomotiv endüstrisiyle ilgili çalışmalarını çok yakından izleyeceğiz, çünkü Avrupa endüstrisi açısından baktığımızda, Amerikalıların bizim için sorun olabilecek önlemleri kabul etmesini istemiyoruz. Avrupa Komisyonu'ndan bir rapor sunmasını istedik ve biz de otomotiv endüstrimize el uzatabiliriz" dedi.

Önceki gün Avrupa Parlamentosu'nda konuşan Avrupa Birliği'nin sanayi işlerinden sorumlu temsilcisi Günter Verheugen de, Opel'in ve diğer Avrupalı otomobil üreticilerinin desteklenmesinin gerekli olduğunu savundu.

Verheugen, ABD'de zor durumdaki Generals Motors'un Avrupa'daki ortağı Opel'in zor duruma düşmesinin, ''domino etkisiyle'' Avrupa'daki diğer otomobil üreticilerini de ve dolayısıyla 12 milyona uluşan bir iş gücünü de zora sokacağını ifade etti.

Avrupalı otomobil üreticilerinin, kendilerine 40 milyar avro civarında kredi verilmesini talep ettikleri belirtiliyor.

Avrupa Otomotiv Üreticileri Derneği'ne (ACEA) göre, geçen ay yeni araç satışları yüzde 14,5 gerileyen Avrupa'daki otomobil pazarının gelecek yıl yüzde 20 daralması beklenirken, Renault, Citroen, BMW ve Mercedes gibi Avrupalı otomobil üreticileri, kriz yüzünden üretimi düşürme kararı aldılar.

Son olarak dün Fransız otomotiv şirketi Peugeot Citroen, kötüleşen ekonomik krizin Avrupa'da araç satışlarını düşürmesi nedeniyle 2,700 işçiyi çıkaracağını açıkladı. Avrupa'da araç satışlarının temmuz ayından bu yana önemli ölçüde düştüğünü, sadece dördüncü çeyrekte yüzde 17 gerileme beklediğini bildiren şirket, bu durgunluğun 2009 yılında devam edeceğini ve Avrupa çapında asgari yüzde 10'luk düşüş olacağını belirtti.

Şirket, ayrıca Fransa'da Rennes'deki fabrikada çalışan 900 kadar işçiyi de, bu fabrikada üretilen orta-üst sınıf Sedanl'ara talebin önemli ölçüde düşmesi yüzünden, başka fabrikalarda görevlendirecek.

Fransız-Romanya otomotiv şirketi Dacia da, finansal krizin araç satışlarını düşürmesi nedeniyle üretimine ara verdi. Bükreş'e 60 kilometre mesafedeki Mioveni bölgesinde bulunan fabrikada üretimin 7 Aralık'a kadar durdurulduğu, bu sürede 14.400 işçinin maaşlarının yüzde 85'ini alacakları açıklandı. Şirket, geçen hafta kriz nedeniyle, ekim ayında satışların bir yıl öncesine göre yüzde 30 azaldığını açıklamıştı.

Dacia'ya parça sağlayan Subansamble Auto şirketi de 3,500 çalışanından 800'ünü işten çıkaracağını bildirdi.

ABD'li otomotiv üreticisi General Motors, Tayland'daki fabrikasını geçici olarak kapatıyor. Dün yapılan açıklamada, fabrikanın düşen talep ve küresel ekonomik yavaşlama nedeniyle gelecek ay ortasından itibaren iki aylığına kapatılacağı, fabrikadaki 258 işçinin çıkarılmasının planlandığı ifade edildi.

Japon Isuzu şirketi, küresel talebin düşmesi nedeniyle geçici ve yarım gün çalışan işçileri işten çıkaracağını bildirdi. Sözcü Ai Ito, yılın son iki ayında 1400 işçiyi işten çıkaracaklarını açıkladı.  

İngiliz uçak motoru üreticisi Rolls-Royce da dün işçi çıkarmayı planladığını açıkladı. "Küresel finansal krizin ürünlerine olan talebi düşürmesi nedeniyle" gelecek yıl yaklaşık 2 bin işçinin çıkarılacağını belirten açıklamada, İngiltere'nin Derby kentindeki montaj ve test tesisinden 140 işçi çıkarılacağını, bunun 2009 yılında dünya çapında çıkarılması planlanan 1.500 ila 2 bin işçinin ilk bölümünü oluşturduğunu bildirdi.

Şirketin üst düzey yöneticisi John Rose, "Dünya ekonomisi zorlu bir sürece girerken maliyeti düşürmeye ve rekabet edebilirliğe odaklanmaya kararlıyız" derken, işsizlik ve açlıkla yüz yüze bırakılan emekçilerin rekabete dayalı serbest piyasaya kurban verildiğini de dile getirmiş oldu.

Boeing de ABD'nin Kansas eyaletindeki Wichita kentinde bulunan fabrikasında 800 kişinin işine son verecek. Şirket, bazı programların sona ermesi ve ABD Hava Kuvvetleri'nin tanker uçak yenileme programının ertelenmesi nedeniyle bu kararı aldıklarını, işten çıkarmalardan maaşlı ve saatlik çalışan işçilerin yanı sıra idarecilerin etkileneceğini açıkladı. Wichita'daki fabrikada 3 bin kadar kişinin çalıştığı bildiriliyor.

Krizle yaşanan daralmayı bahane edenlerin yanı sıra, krizden etkilenmeyen sektörlerde de kârlılığı artırmaya yönelik nedenlerle işçi çıkarmalar yaşanıyor. Eczacılık şirketi AstraZeneca tarafından dün yapılan açıklamada,  2013 yılına kadar İspanya, Belçika ve İsveç'teki üç fabrikanın kapatılacağı, 1.400 işçinin çıkarılacağı belirtildi.

Şirketten yapılan açıklamada, Asya'da büyüyen pazarın etkinliğini artırmak ve yatırımları genişletmek amacıyla Avrupa'daki fabrikaların kapatılacağı, Çin'deki Wuxi fabrikasına yapılacak yatırımlarla, fabrikanın Asya-Pasifik bölgesinin paketleme merkezine çevrileceği ifade edildi.

AstraZeneca, geçen ay, net kârını yüzde 29 artırarak 1,73 milyar dolara çıkardığını açıklamıştı. Şirketin sadece Çin'deki satışları geçen ay yüzde 35 artmıştı.