Kamuoyu oluşturmak ve halkı bilgilendirmek söz konusu olduğunda, medyanın değişen ve gelişen koşullarında bile televizyon yayıncılığı hala en yaygın ve etkili pozisyonda.

Ancak televizyon haberleri inanılırlığını ve güvenilirliğini giderek kaybediyor. Halkın gözünde 'sözüne güvenilir ve saygın' bir imaj sahibi olması gerektiğine inanılan 'anchorman'ler, giderek bir 'showman'a dönüşüyorlar. Aralarından bazılarının porno yıldızı olmaya soyunduğunu veya şarkı söyleyip CD yaptığını görmedik mi?

Tarafsız ve saygın bir şekilde izleyiciye iletilmesi gereken haberler, giderek 'dramatik' ve 'magazin' boyutlarıyla öne çıkarılıyor. Fondan verilen bir müzikle de izleyicinin 'duygusal tepkileri' manipüle edilmeye çalışılıyor.

"Anahaber bültenlerini ve anchorman'leri niçin artık eskisi gibi ciddiye almıyor ve onlara güvenmiyoruz?" sorusunun cevabı da buralarda bir yerlerde yatıyor olmalı.


Anchorman Kavramı Nereden Çıktı

1952 yılında Cumhuriyetçi Parti'nin Chicago'daki kongresinin televizyondan canlı yayınlanması gündeme geldiğinde, CBS kanalı Walter Cronkite adlı genç ama yetenekli bir gazetecisini görevlendirmişti. Bu yayını organize etmek içinse genç bir yapımcı Don Hewitt öne çıktı. Görevli bir çok muhabirin herbiri kısa aralıkla kendi izlenimlerini aktaracak ve konuşma sırasını bir sonraki muhabir arkadaşına devredecekti. Son sözü söylemek ise Cronkite'ın görevi olacaktı. Yani Cronkite bu organizasyon içinde "anchor leg" yani "çıpa ayağı" olacaktı. 'Anchorman' sözcüğü buradan türetildi.

Üç gün sonra Dwight D. Eisenhower Cumhuriyetçi Parti başkan adayı olurken, Cronkite da 'Amerika'nın en güvenilir adamı' olma yolundaydı artık. Ve yepyeni bir haber formatı bundan sonra yalnızca ABD'nin değil bütün dünyanın televizyon haber standardına dönüşecekti.


Bir devrin sonu mu geldi?

CBS kanalında 19 aydır akşam haberlerini sunmakta olan Katie Couric'in rating'leri hızlı bir inişte. 'Anchorman' tanımını ve pozisyonunu yaratan 85 yaşındaki Hewitt'e göre bunun anlamı açık: televizyon yayıncılığında artık bir dönemin sonu geldi. "Anchorman'ler hala çok iyiler ama artık eskisi gibi muhteşem değiller" diyor Hewitt.

Televizyon kanalıyla özdeşleşen ve seyircileri bir mıknatıs gibi kendine çeken anchorman kavramı tarihe karışıyor.


Türkiye'de haber yayıncılığı

Hele Türkiye gibi ülkelerde 'inanılırlık ve güvenilirlik' açısından hiç de iyi bir şöhrete sahip olmayan anchorman'lerin durumu daha da kötü. Objektif ve serinkanlı bir şekilde sunulması gereken haberleri duygusal ve titrek bir ses tonuyla sundukları yetmezmiş gibi, bizim anchorman'lerin sundukları haberlerin fonuna 'izleyicilerin duygusal tepkilerini manipüle edecek türden' müzik de yerleştiriyorlar.

Ortaya çıkan bu 'show' bazen komik bazen de 'dramatik' bir görüntü oluşturuyor. Ama asla 'inandırıcı ve güvenilir' olamıyor. Hele de sundukları haberlerle ilgisi olup olmadığı belirsiz ve eski bir video görüntüsünü tekrar tekrar döndürdüklerinde, haber programını hazırlayan ekibin 'rating kaygısı ve paniği' içinde ne büyük şaşkınlıklar ve aymazlıklar yaşadığını farkediyorsunuz.

Sağduyu sahibi bir seyirci kitlesi karşısında bu tür anchorman'lerin karizmalarını sarsmaları için porno film çevirmeleri veya türkü söylemelerine bile gerek kalmıyor artık.

Hakkını teslim etmek gerek: İzlenme oranları itibarıyla değerlendirildiğinde, akşam haberleri ve anchorman'ler hala en yüksek izleyici kitlesine sahip. Ama televizyonda futbol yorumu yapan bir kabzımaldan daha yüksek bir inandırıcılığa ve saygınlığa sahip olduklarını söylemek çok güç.