Hep böyle çıkıp gelmiştir

Sonbahar dağlarımıza

Bir elinde karanfil

Bir elinde yüreği

 

Ağacın Her Sabahki Duyduğu

Ah, nasıl sevindiğimi bilmezsiniz
İmkanı yok, her sabaha çıkışımda
Beni nasıl deliye döndürdüğünü
Havaya sürünüp geçen bir kırlangıcın
Bir gökyüzünün değişinin dallarıma
Her seferinde yeniden geliyorum dünyaya
Yeniden büyüyüp gelişiyorum
Anladınız ne demek istediğimi.

Sunu

Bir bize mahsus değil
Dünyayı vazgeçilmez bulmak.
Bir serçecik tanırdım ki ben
Yüreğini yarıp baksaydınız
Bir gökyüzü bulacaktınız eminim
Eminim İstanbul'dan.

 

 

Kurtulmuşum kıl çuvaldan

Değmiş ıslak toprağa vücudum

Kök salmışım bir gecede

Bir gündüzde değmişim maviliğe

Durmadan büyüyorum

 

Görür gibi oluyorum şimdi

Bütün ev halkını

Yedi kişi aç susuz kaldılar da

Beni aş etmediler

Koca kışta kıyamette

 

Aklımda işte bütün konuşulanlar

Bir gün bir toprağımız olur da

Kıl çuvaldan kurtarıp beni

Toprağın sıcaklığına

Tutup koyuveririz dedikleri

 

Sunu

 

Karşı yola güneş vurdu

Ver elini gökyüzü

Bundan böyle işim gücüm yaşamak

Kötüyü iyi kılmak

Ölüme gülüp geçmek

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(1918, Manisa / 28 Ağustos 2008, Bodrum)

 

Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu'ndan mezun olmuş, Espiye'de iki yıl ilkokul öğretmenliğinden sonra Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'ne girmiştir. Enstitünün Fransızca bölümünden mezun (1944) olan Berk, 1945-1955 yılları arasında Zonguldak, Samsun ve Kırşehir'de ortaokul ve liselerde Fransızca öğretmenliği yapmıştır. Ankara'da T.C. Ziraat Bankası'nın Yayın Bürosu'nda çevirmenlik yapmış (1956), on üç yıl sonra emekli olmuştur (1969).

 

 

İlhan Berk Bodrum'da yaşamaktaydı. İlhan Berk, kendini tümüyle yazmaya vermiş, bir anlatı kitabı dışında, yalnız şiir ve şiire ilişkin yazılar yazmıştır. Berk, modern dünya şiirinin iki büyük şairi sayılan Arthur Rimbaud ve Ezra Pound'un kimi şiirlerini de çevirerek kitaplaştırmıştır. Kül adlı kitabıyla 1979 yılında Türk Dil Kurumu ve İstanbul kitabı ile de 1980 yılında Behçet Necatigil Şiir Ödüllerini kazanmıştır. İlhan Berk 1983'te Deniz Eskisi adlı kitabıyla, Yedi Tepe şiir Armağını'nın 1988'de de Güzel Irmak adlı kitabıyla Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'nü (F. Edgü ile) almıştır. 28 ağustos 2008 tarihinde Bodrum'da 90 yaşında vefat etti.

 

 

İlhan, Berk, ilk şiirlerini Manisa Halkevi'nin dergisi Uyanış'ta yayımlamıştır (1935). Berk, 19 yaşındayken Güneşi Yakanların Selâmı adıyla kitaplaştırdığı bu şiirlerinde "hece vezni" kullanmakta ve o dönemin şiir anlayışına özgü birkaramsarlık taşımaktadır. "Sonsuzluk", "kızıl", "hulya", "ateş" en sevdiği sözcükler olarak görünmektedir. Sembolist şiirden esinlenilmiş izlenimi veren imgeler yapmayı sevmektedir: "Bir karanlık gecenin masmavi seherinde / Kızıl başörtünle gül yüzlü bahçede görün".

 

Dil anlayışı da henüz döneminden kopamamıştır ki, bunu da 19 yaşındaki bir şair adayı için doğal karşılamak gerekmektedir: "Kıpkızıl hulyalı bir renge yükselmeden gün / Bir devrin neşesini taşımakta yüzün". Berk'in ilk kitabına adını veren şiirinin son kıtası da şöyledir: "Neler, neler beklenmez nihayetsiz bir yerden / Güneşi içelim mor şafaklar gecesinden / Selâm! Sonsuzlukalra, hasret gönüllerden / Selâm, güneşe, göğü yakanlar bahçesinden!".

 

İlhan Berk, daha sonra 1940'lara doğru Yeni Edebiyat anlayışı içinde yer almış, Servet-i Fünun (Uyanış), Ses, Yığın, Yeryüzü, Kaynak gibi dergilerde yazmıştır. Türk şiirinin en deneyci şairlerinden biri olan İlhan Berk, durmadan yatak değiştirerek, ama bazı sorunsallara hep bağlı kalarak şiirini günümüze kadar eskitmeden getirmeyi başarmıştır.

 

 

Kül, 1979 TDK Şiir Ödülü.

İstanbul, 1980 Behçet Necatigil Şiir Ödülü.

Deniz Eskisi, 1983 Yedi Tepe Şiir Armağanı

Güzel Irmak, 1988 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü.

 

 

 

Güneşi Yakanların Selamı (1935) - İstanbul (1947) - Günaydın Yeryüzü (1952) -  Türkiye Şarkısı (1953) - Köroğlu (1955) - Galile Denizi (1958) - Çivi Yazısı (1960) - Otağ (1961) - Mısırkalyoniğne (1962) - Âşıkane (1968) - Taşbaskısı (1975) - Şenlikname (1976) - Atlas (1976) - Kül (1978) - İstanbul Kitabı (1980) - Kitaplar Kitabı (1981)

 

(Seçilmiş Şiirler)

Deniz Eskisi (1982) (Şiirin Gizli Tarihi'ni de içerir.) - Delta ve Çocuk (1984) - Galata (1985) - Güzel Irmak (1988) - Pera (1990) - Dün Dağlarda Dolaştım Evde Yoktum (1993) - Avluya Düşen Gölge (1996) - Şeyler Kitabı Ev (1997) - Çok Yaşasın Sayılar (1999)

 

 

Uzun Bir Adam (1982)

Tokat Niksar (1984)

 

A. Rimbaud : Seçme Şiirler (1962)

Dünya Edebiyatında Aşk Şiirleri (1968)

Dünya Şiiri (1969)

 

Başlangıcından Bugüne Beyit Mısra Antolojisi (1960)

Aşk Elçisi (1965)

 

Şifalı Otlar Kitabı (1982)

El Yazılarına Vuruyor Güneş (1983)

E. Pound : Seçme Kantolar (1983)

Şairin Toprağı (1992).