A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri Ekitap Radyo

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

DİL DEMİŞKEN

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Gündoğdu Gencer | 09 Ağustos 2025 02:54:58

Genel tahminlere göre Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 10’unun ana dilinin Kürtçe olduğu belirtiliyor. Sonradan bir başka dil öğrense, konuşsa da herkesin ana dilinin gönlünde özel bir yeri vardır. Ne yazık ki Türkçe konuşan çoğunluğun büyük bir kısmı 300-500 sözcükle idare etmektedir. Sözcükler insanların kendilerini, düşündüklerini, hissettiklerini ifade aracı olsa da, aynı zamanda düşünmelerinin çapını da belirler. 300-500 sözcükle konuşan kişinin incelikleri, nüansları ne anlamasına, ne de ifade edebilmesine olanak vardır.




“Kar” kavramının İnuit (Eskimo) dilinde birçok karşılığı varken bunun sadece bir karşılığı olan bir dili konuşan kişinin İnuit dilinde konuşan kişiyle anlaşmasına olanak yoktur. Nüanslar yitirildiğinde, düşünce kalıpları siyah-beyaz olarak biçimlenir ve dil anlaşma değil “anlaşamama” aracı olur. Buna bir de ana dili farklı olan insanların nasıl iletişim kuracakları sorunu da eklendiğinde iş iyice çetrefilleşir. Bazıları Kürtçenin %22'sinin Farsça, %21'inin Arapça, %12'sinin Türkçe, %33'ünün Süryanice, Ermenice, Rusça, Rumca, Keldanice ve Gürcüce gibi diğer dillerden geldiğini belirterek Kürtçeyi yok saymaya ya da itibarsızlaştırmaya çalışıyorlar. Bunun çok basit bir yanıtı var elbette. Bugün dünyada Çince (Mandarin) ve İspanyolcadan sonra en çok konuşulan (ve ikinci dil olarak öğrenilen en yaygın) dili olan İngilizce sözcüklerin kökenlerine bakalım: Fransızca %29, Latince %29, Cermen Dilleri (Eski İngilizce, Eski Norsça vb.) %26, Grekçe %6, diğer diller %6, özel isimlerden türeyenler %4. Toplam %100. Türkçe sözcüklerin %6’sı Arapça, %5’i Fransızca, %1’i Farsça ve %1’i diğer dillerden (İngilizce, Rumca, Almanca, İtalyanca, Latince, Grekçe, Rusça). Yani İngilizce nasıl bir dilse, Türkçe nasıl bir dilse, Kürtçe de öyle.

Türkiye’de azımsanmayacak bir azınlığın ana dili olan Kürtçe yalnızca Kürtler tarafından değil, genel nüfus tarafından da öğrenilmesi, yaşatılması ülkenin kültürel zenginliğine katkı sağlayacaktır. Ancak bu noktada bazılarımızın bilinçsizce, bazılarının da kasıtlı olarak iki şeyi birbirine karıştırdığını görüyoruz. “Ana dil eğitimi” tartışmasız, yalnızca Kürtçe için değil, Türkiye’de konuşulan her dil için değerli ve gereklidir, saygı gösterilmelidir, ama “ana dilde eğitim” dendiğinde bir ülkede eğitimini iki ayrı dilde gören kişilerin anlaşmaları, birbirlerini anlamaları ve bir arada yaşama iradeleri tehlikeye girer. Dünyada dil çeşitliliği en fazla olan ve yaklaşık 10 milyon nüfuslu ülke Papua Yeni Gine’de tam 839 dil konuşulmaktadır. Her kabilenin kendi dili vardır ve bir kabile üyeleri komşu kabilenin dilinden anlamamakla kalmayıp onu düşman bellemektedir ve yakın geçmişe kadar iş yamyamlığa kadar varmaktaydı. Ve Papua Yeni Gine devleti bu günlerde eğer bir arada yaşayacaksak ortak tek bir dil olmasa da, en azından ortak birkaç dilimiz olsun diye uğraşmaktadır. Çünkü klişe bir deyimle “dil, toplumların çimentosudur”. Resmi dili tek olmayan ülkeler var mı? Var. Buna belki en iyi örnekler iki resmi dilli Kanada ve dört resmi dilli İsviçre olabilir. Bunları örnek gösterip “bakın, bunlar bölünmüyorlar, Türkiye’nin de iki resmi dili olursa biz de bölünmeyiz” diyenler gibi bir de “bölünmeye yol açacaksa açsın”, ya da (kuşkusuz kendini herkesten akıllı sanan Apo’nun düşündüğü gibi) “bu bölünmenin ilk adımıdır” diyenler de vardır ve olabilir. Bu noktada ister istemez uluslararası konjonktüre bakmamız gerekmektedir ve emperyalizmin yeni tanımı küreselleşme (globalisation) olgusunu göz ardı etmememiz, bu perspektifi yitirmememiz gerekir. Dünyanın gelmiş geçmiş en büyük sömürgeci emperyalist güçlerinden olan İngiltere’nin (öteki de İspanya) ve II. Dünya Savaşı sonrası bu mirasa sahip çıkan ABD’nin hiç eskimemiş ve geçerliliğini yitirmemiş doktrini “böl ve yönet” (“divide and conquer” aslında “böl ve fethet” anlamına gelse de) yönteminin sonuçlarını dünyanın birçok ülkesinde görmemek için kör olmak gerekir. “Emperyalizmin bir ülkeyi kontrol altına alıp sömürmesi için her zaman bölmesi mi gerekir, bir ulus devleti de kontrol edemez mi, etmiyor mu?” derseniz elbette haklısınız. Emperyalizm bunun da yollarını bulmuştur elbet ama emperyalist sömürüye direnilecekse bir ulusun bölünmeden direnç göstermesi olasılığı güç te olsa vardır ama bölündüğünde bu olasılık neredeyse sıfırdır. İngiltere Hindistan-Pakistan ayrışmasında nasıl Müslüman-Hindu aracını kullandıysa (bu iki ülke hala kaynaklarını birbirleriyle didişmeye harcamıyorlar mı?) bugün ABD de ırk, din, dil, mezhep, coğrafya farklılıklarını kullanmayı öğrenmiştir. Sovyetler dönemi sonrasında SSCB’den kaç ülke çıktığını ve o zamana kadar dünyada bir güç dengesi oluşturan (seversiniz, sevmezsiniz) SSCB yerine bugün nasıl tek kutuplu (ABD ve suç ortakları ile) bir dünya oluşturulduğunu unutmamamız gerekir. “Peki, bu neden Kanada veya İsviçre için tehlike oluşturmuyor da bizim için tehlike olsun?” diyebilirsiniz. Bunu derseniz bugün dünyanın çok uluslu şirketlerinin dünyayı nasıl yönettiklerini, bundan kimlerin ve hangi ülkelerin nemalandıklarını ve Kanada ve İsviçre gibi ülkelerin sömürülenler değil sömürenler safında yer aldıklarını göz ardı edersiniz.

Belki biraz kaba saba olacak ama “emperyalist sömürüye karşıysanız ulus devleti korumamız ve savunmamız gerekir. Bu ulus devlet bugün emperyalizmin baskısı altında olsa da, ulus devlet olmadan bununla mücadele edilemez. Ana dil eğitimine ve kültürel çeşitliliğe ve zenginliklere gönülden evet, ana dilde eğitime kesinlikle hayır”. Emperyalizme, Suriye’nin, Irak’ın, Kıbrıs’ın bölünmüşlüğüne haklı olarak itiraz edenler şimdi beni “ulusalcı” (ne demekse) ya da Kürt düşmanı diye mi yaftalayacaklar? 

Hadi canım!




Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Borsa Değil Soygun Sahası Bu Vurgunun Asıl Ortağı Kim
Baltık Hava Sahasında Alarm Rusya’dan Gelen Dronlar NATO Sınırlarını Test Ediyor
Teğmen Ebru Eroğlu’nun İadesi Reddedildi Hukuk, Vicdan ve Milletin Yitirdiği Adalet
Anarad Hiğutyun Okulu: Kadıköy’den Nazim Hikmet Kültür Merkezi’ne, Kapanan Bir Kökün Hikâyesi ve Bugüne Yansıması
Rus Ordusunda Ölümün Sonrası Kafalar Kesiliyor, İnsanlık Tükendi

Çin, tek bir kurşun bile atmadan Amerika'yı yeniyor.
Trump, Amerikan gücünü içini boşalttı.
Amerikan egemenliğinin ahlakı çöküşü: Yeni Bir Barbarlık Çağı
Trump'ın İran kumarı, yıkmayı hedeflediği rejimi daha da güçlendirdi.
Ülkelerin birbirini 'eğlence olsun diye' vurabildiği yeni dünya düzeni

İran savaşı küresel ticareti nasıl yeniden şekillendirecek?
Türkiye 2025'te kira artışlarında AB ülkelerini geride bıraktı.
Küresel Ticaretin Görünmez Altyapısı
SOFRAYA KONAN HER LOKMA, BU DÜZENDE BİR SINAVDIR!
İran savaşı, küresel tahvillerde 2,5 trilyon dolarlık bir kayba yol açtı

DSÖ’den korkutan uyarı: Cinsel organlara yerleşen 'melez' parazit kıta değiştiriyor!
Zulüm Normalleştiğinde Merhamet Radikaldir…
Avrupa’da en fazla Türk’ün yaşadığı ülkeler hangileri?
"En ciddiyetsiz nesil": Z kuşağı neden kasten gülünç olmayı seçiyor?
Güney Karolina'nın Unutulmuş Osmanlıları: Sumter Türklerinin Şaşırtıcı Gerçeği

İnsan neden yazar? İçimizdeki toplumsal sorumluluğu aramak
Tora, Stranger Things 5, Upside Down ve İnsan Ruhunun Metafiziği
2025'in Türkiye’deki en önemli 10 arkeolojik keşfi
Osmanlı İmparatorluğu'nda Kahvehaneler: Bir Sosyo-Politik Etki
Osman Hamdi Bey’i bilmeyen varsa bile herhalde Kaplumbağa Terbiyecisi’ni bilmeyen yoktur ya “Mihrap” tablosu...

Einstein'ın hayran kaldığı filozof: Spinoza'nın aklınızı başınızdan alacak radikal fikri
Adalet Kavramına Filozofların Gözünden Bir Yolculuk
KE.KE.ME. (KKM)
Yapay Zeka Felsefesi
Tutunarak kalmak mı? Bulanmadan donmadan akmak mı?

Yeryüzünü fırına çeviren atmosfer olayı: Isı kubbesi
Dünyanın hareket halindeki en eski buzdağlarından biri yaban hayatı cenneti ile çarpışabilir
Yarasaların azalmasıyla bebek ölümlerinin ilişkili olduğu ortaya çıktı.
AB İklim İzleme Servisi: 2024 yazı kaydedilen en sıcak yaz oldu.
Akdeniz'deki yaşam yok oluşun eşiğine gelmiş.

Aynı Ürün Türkiye’de Neden Katbekat Daha Pahalı? % 3,279’luk Fark Gündem Oldu…
Otomotiv devi, 2028'den itibaren insansı robotlarla üretim yapacak.
Avustralyalı teorik fizikçiler: 'Paradoks olmadan zaman yolculuğu yapmak mümkün'
Axiom Raporu: Siber Güvenlik ve Çin-ABD İlişkilerine Etkisi
WhoFi: Wi-Fi sinyaliyle kimlik tespiti dönemi başlıyor.

En eski evcil köpekler Anadolu'dan çıktı: Tüm bitki ve hayvanlardan önce evcilleştiler
Roma Yıkım Tabakası Altında Bulunan Mikve, Kudüs’te Dini Pratik, Mekansal Hafıza ve Arkeolojik Tanıklık
Bilim insanları beynin beş farklı yaşam evresinden geçtiğini açıkladı: Kritik dönüm noktaları 9, 32, 66 ve 83 yaş…
Amerika kıtasında 'olmaması gereken' yeni bir insan türü keşfedildi: Checua nedir? Türkler ile bağlantıları var mı?
NASA'nın en kuvvetli teleskobu, evrendeki beklenmedik gelişmeyi ortaya koydu.

Türkiye otokratik rejimler arasında
Turist sayısını en çok artıran ülkeler açıklandı.
Bugünün dünyasını şekillendiren, Batı tarihinin unutulan isyan yılı: 1911
Türkiye’de üniversite mezunlarının geliri Avrupa’nın en düşük seviyesinde…
Gerçek işsizlik yüzde 29,6!

Korkunun Muhalefeti Halkın Öfkesini Bastıranlar, İktidarın Gölgesinde Yaşayanlar
İnkârın Duvarı Devlet Susuyor, Çerkeslerin Tarihi Haykırıyor
Büyük güçlerin açtığı savaşların etkileri en çok yoksul ülkeleri etkiler.
Barış İddiası, Savaş Açmak: Yeni Küresel Çatışma Çağında ABD Politikası
Saraçhane’de Halk Var, Liderler Nerede Cesaretin Yerine Sessizliği Seçenlere Açık İsyan!

ÜST GEÇİŞ
40 HARAMİLER
YURDUM İNSANI
ÖZGÜRLÜK
OKKALI YALAN

Paranın, Lidya Sikkesinden Dijital Cüzdanlara Uzanan 5000 Yıllık Hikayesi
Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git