A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri Ekitap Radyo

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)

Kategori Kategori: Kültür/Sanat | Yorumlar 0 Yorum | 20 Mart 2024 17:26:25

Taş-kağıt-makas oyununu ilk kim buldu? Kim geliştirdi? Çin’de ken, “yumruk, kavrama, kuvvet” gibi anlamlara sahiptir. Öte yandan, oyuncuların ellerini tercih ettiği şekillere sokmalarına göre kazananı veya kaybedeni belli olan bir oyundur. Asırlar boyunca, birçok ken oyunu oynanmışsa da, japonya’ya yayılan “janken”in atasının “honken” (orijinal ken) öldüğü yaygın düşüncesi hakimdir. 1640 yıllarında Nagasaki’de ortaya çıkmış olduğu için bazen, “nagasakiken” veya “kıyouken” (Nagasaki’nin eski ismi Kıyou’dur) olarak da bilinir; buradan da "edo" bölgesine yayılmıştır, burası, günümüzdeki tokyo bölgesidir.

Honken, iki kişi arasında oynanır ve oyuncular, aynı anda 0 ila 5’e kadar bir sayıya karşılık gelen adette parmak uzatırlar ve aynı zamanda, toplam parmak sayısını tahmin etmeye çalışırlardı. Parmakların sayısını doğru olarak bilen kişi, oyunu kazanırdı.



Başlangıçta bu oyun, sadece içki içilen mekanlarda, randevu evlerinde ve sadece yetişkinler arasında oynanırdı. Bir içki oyunuydu ve kaybeden, içkileri ısmarlardı. Daha sonraları çeşitli kenler türedi; bunlar arasında, strip-ken’den, blindfold ken’e kadar, el hareketlerine bağlı birçok ken mevcuttu. Janken versiyonu, “sansukumi” düşüncesinden türemektedir: buna göre, yılan sülükten, sülük kurbağadan, kurbağa yılandan korkar. bu nedenle, üçünün de hareket edememesi için, üçü de gözünü bir diğerinden ayırmaz – bu ilişki, taş, kağıt ve makas arasındaki ilişkinin bir benzeridir. Bu fikir, honken’e ve diğer ken oyunlarına uygulanmaya başlandıktan sonra, janken benzeri başka oyunlar türemiştir. Edo döneminin ken oyunları arasında, “shouyaken” ve “mushiken” gibi oyunlar da yer almaktaydı.

Shouyaken versiyonundaki semboller, yaşlı adam, tüfek ve tilki idi. Yaşlı adam seçeneğini göstermek için, oyuncu dik oturuyor ve kollarını kavuşturuyordu. Tüfek seçeneğini göstermek için, oyuncu, iki eli ile tüfek tutma hareketi yapıyordu. Tilki için ise, her iki yumruk da, acılı olarak yukarıda tutuluyordu – yani, hareketler, tüm vücut ile yapılıyordu. Oyunun kurallarına göre, yaşlı adam tüfeği, tüfek tilkiyi ve tilki yaşlı adamı yeniyordu.

Mushiken de, yılan, kurbağa ve sülük ile oynanıyordu. Yılan (baş parmak) kurbağayı (işaret parmağı) yeniyor, kurbağa suluğu (yüzük parmağı), sülük de yılanı yeniyordu. Mushiken daha ziyade bir çocuk oyunu iken, shouyaken, akşamları dans ve şarkılardan sonra oynanan bir yetişkin oyunu idi. Bundan sonra da birçok janken ortaya çıktı, ama günümüz versiyonu, pek değişikliğe uğramadan kaldı. Diğer ülkelerde de farklı ya da benzer şekillerde oynanmaya devam etmektedir.

Örneğin kore’de 'kai bai bo' denir ki, “kai” makas, “bai” taş ve “bo” kumaş ya da kağıttır ve hareketler, japonya’daki ile aynıdır. hareketlerin aynı olduğu bir yer de Tayland’dır.

Hindistan, Endonezya ve Bali’de, janken, fil, insan ve karıncalarla oynanır ve fil insanı, insan da karıncayı yenmektedir. Çin’de, canton bölgesinde, bu oyunun daha farklı bir versiyonu vardır. Buradaki semboller, tanrı, tavuk, tabanca, tilki ve karıncadır. Tanrı baş parmak, tavuk işaret parmağı, tabanca orta parmak, tilki yüzük parmağı ve karınca serçe parmak ile gösterilir. Aralarındaki ilişki de şu şekildedir: tavuk, tanrıya kurban edildiği için kaybeder. Tabanca, ölümlere yol açtığı için kaybeder. Karınca, tanrı heykelini yediği için kazanır. Tabanca tavuğu yener. Tilki de tavuğu yener. Tavuk karıncayı yener. Tabanca tilkiyi yener. Öte yandan, tanrı ve tilki, tabanca ve karınca, tilki ile karınca birbirlerini dikkate almazlar, dolayısıyla berabere kalırlar. Bu kurallara göre, en güçlü olan tanrı ve tabanca, en zayıf olan da tavuktur.

Malezya versiyonunda da buna benzer bir durum vardır. Bu oyunda, tabanca, şu hariç her şeyi yener ve kuş da, şu hariç her şeye yenilir. Taş, kuşu ve tahtayı yener, tabanca ve suya yenilir. Tahta, kuşu ve suyu yener, taş ve tabancaya yenilir. Su, taşı ve tabancayı yener. Kuş, tahtaya yenilir. Her sembolün gücü aynı olmadığı için, bu oyunlar, diğer versiyonlara göre biraz daha farklıdır.

Bu oyunun asya ülkelerinde uygulamada kullanımı, Avrupa ve Amerika’da yazı tura atma ile eşdeğerdir, ancak, burada kullanılan prensip, alternatif seçenekler ihtiva etmez, ve/veya arasında ikilik düzene tabidir.

Kaynak : Ekşi Şeyler


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Nipah virüsü nedir, neden endişe yaratıyor?
Afganistan'da kölelik yasal oldu… 119 maddelik yeni anayasa
Davos’ta konuşan Larry Fink’ten itiraf: “Sistem 30 yıldır halka hiçbir şey vermedi”
Küresel Yardım Çöküşüyle Birlikte AB, Belirleyici Bir Sınavla Karşı Karşıya
QENDIL’in Çöküşü, Gölge Filonun Battaniyesi Altında Bir Felaket, Komplo ve Jeopolitik Oyun

Yıpratma Savaşı, Otoriter Kapitalizm ve Türkiye’de Egemen Blokun Sessizliği
Kolombiya’dan Ukrayna’ya Uzanan Sinif Savaşi Ve Türkiye’nin Ulusal Gerçeği
Trump'a öfke büyüyor : ABD'de yine bir sivil öldürüldü
Suriye'den Irak'a nakil: 9 bin IŞİD'liye ne olacak?
Avrupa'nın Stratejik Sessizliği ve Grönland Şoku

Altın Örümceğin Karanlık Ağı, Türkiye’de Altın Piyasası, Suç, Siyaset ve Kapitalist Çürüme
Türkiye’de konkordato alarmı: 2025’te başvurular tarihi zirveye gidiyor
Dijital Yuan Etki Aracı Olarak: Güneydoğu Asya'nın Para Egemenliği ve Stratejik Özerkliği
ABD-Avustralya Kritik Mineraller Anlaşması Pasifik Tedarik Zincirlerinin Geleceğini Nasıl Yeniden Şekillendiriyor?
Kalkınma Hakkında Yanlış Bildiğiniz Şaşırtıcı Gerçek

Zulüm Normalleştiğinde Merhamet Radikaldir…
Avrupa’da en fazla Türk’ün yaşadığı ülkeler hangileri?
"En ciddiyetsiz nesil": Z kuşağı neden kasten gülünç olmayı seçiyor?
Güney Karolina'nın Unutulmuş Osmanlıları: Sumter Türklerinin Şaşırtıcı Gerçeği
Köpek ve insanların bazı duyguları aynı genetik kökene sahip

İnsan neden yazar? İçimizdeki toplumsal sorumluluğu aramak
Tora, Stranger Things 5, Upside Down ve İnsan Ruhunun Metafiziği
2025'in Türkiye’deki en önemli 10 arkeolojik keşfi
Osmanlı İmparatorluğu'nda Kahvehaneler: Bir Sosyo-Politik Etki
Osman Hamdi Bey’i bilmeyen varsa bile herhalde Kaplumbağa Terbiyecisi’ni bilmeyen yoktur ya “Mihrap” tablosu...

Einstein'ın hayran kaldığı filozof: Spinoza'nın aklınızı başınızdan alacak radikal fikri
Adalet Kavramına Filozofların Gözünden Bir Yolculuk
KE.KE.ME. (KKM)
Yapay Zeka Felsefesi
Tutunarak kalmak mı? Bulanmadan donmadan akmak mı?

Yeryüzünü fırına çeviren atmosfer olayı: Isı kubbesi
Dünyanın hareket halindeki en eski buzdağlarından biri yaban hayatı cenneti ile çarpışabilir
Yarasaların azalmasıyla bebek ölümlerinin ilişkili olduğu ortaya çıktı.
AB İklim İzleme Servisi: 2024 yazı kaydedilen en sıcak yaz oldu.
Akdeniz'deki yaşam yok oluşun eşiğine gelmiş.

Otomotiv devi, 2028'den itibaren insansı robotlarla üretim yapacak.
Avustralyalı teorik fizikçiler: 'Paradoks olmadan zaman yolculuğu yapmak mümkün'
Axiom Raporu: Siber Güvenlik ve Çin-ABD İlişkilerine Etkisi
WhoFi: Wi-Fi sinyaliyle kimlik tespiti dönemi başlıyor.
500 yıllık Da Vinci çizimi sessiz drone teknolojisine ilham verdi.

Roma Yıkım Tabakası Altında Bulunan Mikve, Kudüs’te Dini Pratik, Mekansal Hafıza ve Arkeolojik Tanıklık
Bilim insanları beynin beş farklı yaşam evresinden geçtiğini açıkladı: Kritik dönüm noktaları 9, 32, 66 ve 83 yaş…
Amerika kıtasında 'olmaması gereken' yeni bir insan türü keşfedildi: Checua nedir? Türkler ile bağlantıları var mı?
NASA'nın en kuvvetli teleskobu, evrendeki beklenmedik gelişmeyi ortaya koydu.
İncil'de sözü edilen mistik ağaç 1000 yıllık tohumla yeniden yetiştirildi.

Bugünün dünyasını şekillendiren, Batı tarihinin unutulan isyan yılı: 1911
Türkiye’de üniversite mezunlarının geliri Avrupa’nın en düşük seviyesinde…
Gerçek işsizlik yüzde 29,6!
Türkiye’de tek kişilik
UNICEF raporunda Türkiye'deki çocuklar son sıralarda

Amerikada Saklı Karanlık Bir Ailenin Nazi Casusluk Gizemi
Bir Gençlik Çağrısı: Yosef’in Son Akşamı
ABD’deki Korku Duvarını Yıkan Yahudi Kadın, Amerikan Konsantrasyon Kampının İnanılmaz Hikayesi
İnsanın İçindeki Hakikat, Maskelerin Dünyasında Kaybolmayan İman
Türkiye’nin Yeraltı Haritası, Uluslararası Mafya Ağlarının Kavşağına Dönüşen Bir Ülkenin Hikayesi

Hasan Tahsin
SERVET
ŞAKİ...
İCMAL
PALAVRA

Paranın, Lidya Sikkesinden Dijital Cüzdanlara Uzanan 5000 Yıllık Hikayesi
Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git