Burası Şili. Salvador Allende’nin ülkesi. 19 Aralık 2021’de ikinci turu yapılan Başkanlık seçimini 35 yaşındaki genç aday kazandı. Seçmenlerin, Şili için bir rekor olan, yüzde ellibeşinin katıldığı ikinci turda oyların yüzde 55,8’ini alarak. Emekçi kitlelerinin ve gençlerin, bilhasa öğrenci ve işçi gençlerin daha çok sayıda seçime katılmasıyla gençliğinde öğrenci lideri Gabriel Boriç ipi göğüsledi : Şili siyasi tarihinde ikinci turda bu kadar yüksek oy alarak seçilen en genç Başkan sıfatını kazandı. Allende’nin rövanşını aldı.

21 Aralık 2021’de yayınladığımız “Adios Dictadura” başlıklı makalemde bu seçim zaferinin örnek alınabileceğini şu satırlarda vurguladım :
“Pinoşe darbesiyle yıllar önce bir Eylül ayında bütün dünyayı üzüntüler içinde ağlatan Şili, 19 Aralık 2021’de daha dünkü çocuk, öğrenci lideri, 27 yaşında milletvekili, 35’inde Başkan seçilen Gabriel Boriç-Font’un yüzde elli altılık (kesin sonuçlarla yüzde 55,8) zaferiyle bütün SOLLARA UMUT AŞILADI. DARISI ORADA VE BURADA VE KADİM ÜLKEMİZDE BAŞIMIZA.

Kazanmak için Boriç örnek alınabilir. Deneyimi ve bilhassa merkezdeki hıristiyan demokratlardan komünistlere komünistlerden ihtilalcilere BÜTÜN İLERİCİLERİ, BÜTÜN DEMOKRATLARI BİRARAYA GETİREN ORTAKLIK, Frente Amplio (Türkçeye “Geniş Cephe” diye çevirebiliriz), örnek alınmalı.

Önceden belirlenmiş, anlaştıkları ve hep birlikte yapabilecekleri ORTAK PROGRAMLARININ TESBİTİ İÇİN gerçekleştirdikleri çalışmaları da örnek alınabilir. İşte o zaman ADIOS DİCTADURA, işte o zaman YAŞASIN BORİÇ! DİYEBİLECEĞİZ.

Anası katalan babası hırvat kökenli kendisi Şilili, eşitlikçi ve özgürlükçü Başkan Boriç’in aşırı sağ ve klasik sağ ortaklığın ırkçı adayına karşı zaferi hepimize umut veriyor. Tamam mı? Tamam! Daha yazılacaklar da var:  Mart 2022’de işbaşı yapıncaya kadar daha yakından tanımak için.”

Evet zamanı geldi ve 11 Mart 2022’de Boriç iş başı yaptı. Sözümü tutuyor ve yazıyorum :
Çoğunluğu kadın 24 kişilik hükümetiyle işlere dört elle sarılması şart : Önünde çünkü çözülmesi gereken dev dertler var :
Pinoşe diktatörlüğünün ve izleyicilerinin darmadağınık ettiği toplumsal politikayı hakikaten toplumsallaştırmak. Evet toplumsal adaleti yaratarak bu politikaya gerçek anlamını kazandırmak.

Ekonomide ultraliberal yaklaşımlarla, uygulamalarla yaratılan özel söktör tekelini kırmak, devletler üstü şirketlerin ve “yüksek burjuvazinin”/zenginlerin ve çok zenginlerin eğemenliğini azaltmak, kamu yatırımlarına öncelik vermek. Koruyucu, eşitlikçi, özgürlükçü devlete dönmek.

Pinoşe diktatörlüğünde özelleştirilen kamu hizmetlerinin tümü yeniden kamuya verilecek : Örneğin tamamen özel sektör eğemenliğine terkedilmiş olan emeklilik sigortası. Emeklilik ödentilerinin artırılması. Emeklilik sigortasının finansmanı için işverenlerin ödediği payın yükseltilmesi.
En zenginlerin ödediği vergi artırılacak.
Haftalık çalışma süresi 40 saate indirilecek.
Enaz ücret yükseltilecek.
Kadın hakları genişletilecek, yaygınlaştırılacak.
Genel sağlık sigortasına gidilecek.
Devlet yapısınde özerklik tercih edilecek : Merkezi devlet yerine gayri-merkezi/desantralize devlet. Amerikalı yerli halklara hakları tanınacak.

Yeşile önem verilecek : Doğayı koruyucu ciddi ve kalıcı önlemler alınacak...
Ezici çoğunluğu devletlerüstü şirketlerin ve yüksek burjuvazinin elindeki ekonomide, patronları ve servet sahiplerini korkutmamak için kamulaştırmadan/millileştirmeden söz edilmiyor ama kimi alanda millileştirmelere gidileceği tahmin ediliyor. Nitekim bunun da etkisiyle Boriç’in seçimini izleyen günlerden beri yurtdışına sermaya kaçırıldığı biliniyor.
Güvenlik güçlerinin, bilhassa polis teşkilatının, asli görevlerine dönmeleri için yeniden örgütlenmesi eski yapıların gözden geçirilmesi...

Toplumsal yapıda, ekonomide, devlet yapısında, devletlerarası ilişkilerde daha bir dizi “reform” yapmak, düzenlemek ve çeki düzen vermek programda...

Bir ilke imza atarak görev teslimi törenine kravatsız katılan, resmi fotoğrafında kravatsız Gabriel Boriç’in, feminist ve kararlı kadınların çoğunlukta bulunduğu, genç ve yetenekli takımının yapacaklarını yakından takip edelim derim. Belki bir gün bizim de işimize yarayabilir. Bilinmesinde yarar var : Ülkemiz ve yurttaşlarımız, çocuklarımız ve torunlarımız için.

NOT : Gabriel Boriç’in göreve başlaması vesilesiyle düzenlenen töreni “izlemek” için Yasna Mussa’nın 12 Mart 2022’de mediapart.fr sitesinde yayınladığı, burada kısaca sunduğum, makalesini tavsiye ederim :

“Chili : une nouvelle ère politique : Dès son premier jour de mandat, le nouveau président chilien bouscule le protocole.
Élu en décembre dernier avec plus de quatre millions de voix (4,6 millions), Gabriel Boriç est devenu, vendredi 11 mars, le plus jeune chef d’État de l’histoire chilienne. Près de 50 ans après la fin tragique du socialiste Salvador Allende, renversé par les militaires, l’ancien dirigeant étudiant, âgé de 36 ans, entend se débarrasser de l’héritage néolibéral de la dictature de Pinochet.”
Gabriel Boriç nutkunu şöyle bitiriyor :
“Comme l’avait prédit Salvador Allende il y a presque 50 ans, nous sommes à nouveau, mes compatriotes, en train d’ouvrir les grandes avenues où passent l’homme et la femme libres pour construire une société meilleure.”