3 Eylül 1976 - Uzay aracı Viking 2, Mars’a indi. Geceyle boyanmış göğe bakıyorum, birkaç saat sonra belki kızıl dalgalarla ağaracak gün. Gökyüzünü izlerken, evrenin sonsuzluğunu, bizim gelip geçiciliğimizi duyumsamak çok kolay. İçinde yaşadığımız bu kocaman Boşluk, bize hem yeni olasılıklar sunuyor, hem de ne denli küçük ve kayda alınmaya değmez olduğumuzu (yansız olarak bakarsak) anımsatıyor.

Mars’ta koloni kurma tasarısıyla araştırmaların yapıldığı zamanlardayız. Mars hayallerinin (en azından şimdilik hayal, uzun süre daha da öyle olacağa benziyor) etik olmayan bir yanı da yok mu? Mars’ta, savaşılacak, toprakları elinden alınacak, hor görülecek bir yerli halk yoksa da, gelişmelerden kimlerin yararlanacağı konusu düşündürücü. Tarihteki Keşifler Çağı sonrasında yeni ulaşılan topraklar nasıl paylaşılmışsa, tasarının başarılı olması halinde, güçlü olanlar yine sahiplenecekler, paylaşacaklar gezegeni. Mars için yatırım yapmış olan özel şirketlerin sözünün geçeceği belli. Bilgi ve parasal olarak üstün olan her zaman olduğu gibi, yeni durumdan da en çok yararlanan olacak. Irk ve din çatışmasının büyük olasılıkla Uzay’a taşınacağını da düşünebiliriz. Mars’la ilgili bilmediğimizi bile bilmediğimiz kim bilir neler var. “İnsan”ın kişiliğini ise çok iyi biliyoruz. Çatışmalar, baskılar, sahiplenmeler, ölümler…  Mars tasarısının gerçekleşmesi, belki gidenlerin, belki de Dünya’dakilerin zararı pahasına olabilir.
Elbette insanlık vaz geçemez Uzay’ı araştırmaktan, fakat sanırım bilginin yanı sıra bilgelik de gerekiyor bu yolda yürürken.

Her şeye karşın, belki biraz da o yüzden, Endonezya gençliği, Beatles’ı hep sevmiş; aralarından benzer rock grupları çıkmış. En ünlüleri olan Koes Plus’ın üyelerini, bir bahane bulup tutuklatmış Sukarno. Hapisteki günlerini iyi değerlendiren Koes Plus, Hapishane’de Yaşam diye bir albüm yayınlamış daha sonra.

Bir kimseyi bibliyofil yapan tam olarak nedir? Kitapları seven, okuyan, biriktiren, özellikle de eski ve değerli baskılarını toplayan kişi olarak tanımlanıyor bibliyofil. Ölçütü var mı? Sahip olunan kitap sayısı mı? Bunların türleri mi? Belli bir sürede okunan kitapların sayısı ve onların türleri mi? Bulanık bir tanım gibi geliyor bana bibliyofil tanımı. Bir dergide okumuştum, “Bilim kurgu kitapları bibliyofiliyim ben” diyordu yazan kişi. Bibliyofil olduğunu iddia etmekle bibliyofil olunur mu?
Bir sahafa ya da kütüphaneye girince heyecan duymak. Kitapla geçirilecek bir günü insanlarla geçirilecek bir güne yeğlemek. Başkaları hakkında, okudukları kitaplara dayanarak yargıya varmak. Ödünç verdiğiniz kitap geri gelmediği zaman, aynısından kendiniz için de bir tane satın almak. Kütüphaneden ödünç alarak okuduğunuz kitabı çok sevdiğinizde evde, kitaplığınızda bulunması için de bir tane satın almak. Az bulunan, eski kitaplar için bazen yüklüce rakamlar ödemek. Bütün bunlar kitap tutkunu olmakla eş anlamlı fakat gerçek bir bibliyofil, okumayı sevdiği için okuyan herhangi bir kitap severden çok farklı olsa gerek. Kitaplara dair derin bir bilgi de eşlik etmeli bence bu okumaya ve bilgiye erişme çabası.  

İtalya’da Alacakaranlık, gezi kitabı olarak yayımlanmış olsa da, her bir bölüm, İtalya’yla birlikte D.H. Lawrence’ı tanımamızı sağlayan birer öykü gibi.

Kaçma, uzaklaşma isteğini ne güzel anlatıyor bu şiirinde Bedri Rahmi.

Gönül lambam pembeye boyar ayaklarını / acı şarabım senin dudağınla tatlanır / ah benim günbatımı şarkımın biçicisi / seni ıssız düşlerim hep yanlarında sanır. (Alacakaranlıkta’dan)

İnsanlığın, gerekliliği en kolay anlaşılır, en kendiliğinden öğrenilecek, en akla yakın eylemler için bile özel “farkındalık” eğitimine gereksinim duyduğunu gösteren gün, bence bugün.   

Bu işe yarar cin, ranunculus asiaticus ya da Türkçe adıyla düğün çiçeği bitkisinden başka bir şey değilmiş.