Avrupa İşbirliği ve Kalkınma Örgütü OECD'nin Eğitime Bakış 2016 Raporu’na göre Türkiye'de kadınlar erkeklerden daha az istihdam ediliyor. Türkiye’nin eğitimdeki durumunu bir kez daha gözler önüne serdi. Raporda Türkiye’de imam hatip liselerinin de etkisiyle her üç gençten birinin (%34) meslek lisesi mezunu olduğu belirtildi.

Birgün'den Serbay Mansuroğlu'nun haberine göre, raporda, eğitimde kamu harcamalarının yetersizliğine dikkat çekilerek kaliteli eğitim için ‘sürdürülebilir fon’ gerekliliği ifade edildi. Raporda yer alan bulgulardan bir tanesi de 2015 verilerine ait 15-29 yaş arası kadınların yüzde 43’ünün ne okulda ne iş hayatında olmaması.


İşte raporda yer alan bulgulardan bir kısmı:

- Türkiye ilk okuldan yüksek öğrenime kadar olan tüm seviyelerde öğrenci başına yaptığı harcamalarda diğer OECD üyesi ülkeler arasında en düşük harcama oranına sahip ülkeler arasında.

- Mesleki lise programlarından mezun olma oranı 2005 ile 2014 yılları arasında ciddi bir şekilde artış gösterdi ve genel lise programlarından mezuniyet artışı da aynı şekilde yüksek bir oranda gerçekleşti. (%34). Bu artış 2005 (%17) ve 2010 (%22) verilerine göre oldukça yüksektir. (Yüksek artış imam hatiplerin meslek lisesi kategorisinde kabul edilmesinden kaynaklanıyor.)

- Türkiye’de meslek liselerinden mezuniyet yaşı ortalaması (18), OECD ülkeleri ortalamasına (23) göre daha düşük.

Türkiye’de kadınlar erkeklere oranla daha az istihdam edilmekte ve daha az kazanç sağlamaktadır. Yüksek öğrenim mezunu kadınların istihdam oranı %58 iken, aynı tahsil seviyesindeki erkeklerin istihdam oranı %76’dır. Ve cinsiyetler arasındaki bu %18’lik istihdam oranı farkı, OECD’deki ortalama oran farkının yaklaşık iki katıdır. Ayrıca, Türkiye’de yüksek öğrenim görmüş bir kadın, aynı tahsil seviyesindeki yetişkin bir erkeğin kazandığı gelirin %84’ünü kazanmaktadır.

- Halihazırda bir ‘iş, öğrenim ya da eğitim programına dahil olmayan’ 15-29 yaş arası kadınların Türkiye’deki oranı (%43) ortalama OECD oranından (%17) çok ciddi oranda fazladır.

Öğrenci başına harcamada sondan ikinci

“Yüksek kaliteli eğitim için sürdürülebilir fon gerekiyor” denilen raporda kamu harcamalarıyla ilgili şu bulgu yer alıyor: Türkiye, 2008 ile 2013 yılları arasında ilk, orta ve lise öğrenim için ayırdığı kamu giderini %63 oranında arttırdı. Aynı yıllar arasında, bu seviyelerdeki devlet okullarına kayıt olan öğrenci sayısı da yüzde 7 oranında arttı ve dolayısıyla öğrenci başına ayrılan gider de %52 oranında artış gösterdi. Ancak bu artışlara rağmen, Türkiye’nin ilk, orta ve lise seviyelerinde öğrenci başına yaptığı yıllık harcama (3327 ABD doları) OECD ülkeleri arasında sondan ikinci sırada yer aldı.

Üniversite payı ortalamanın altında

2013 yılında, yüksek öğrenim kurumlarında öğrenci başına ayrılan toplam bütçe (10 bin 637 ABD doları) ilk, orta ve lise öğrenim için harcanan giderin üç katı kadardı. Türkiye, 2008 ile 2013 yılları arasında, yüksek öğrenim kurumlarına ayırdığı yıllık kamu bütçesini iki katından fazla oranda arttırdı. Devlete bağlı yüksek öğrenim kurumlarına kaydolan öğrenci sayısı bu yıllar içerisinde %56 oranında artış gösterirken, yine bu seviyedeki kurumlarda öğrenci başına ayrılan yıllık gider de %32 oranında yükseldi. Ancak, yine tüm bu artışlara rağmen, Türkiye’de yüksek öğrenim kurumlarında tahsil gören öğrencilere ayrılan yıllık ortalama gider OECD ortalamalarının altında kaldı.

İnşaat ve imalat programları gözde

Mesleki lise programları arasında, mühendislik, imalat ve inşaat sektörlerine yönelik programlardan mezun olanların oranı en yüksek payı kapsamaktadır (%37) ve diğer OECD ülkelerindeki ortalama paydan (%33) daha fazladır.