Sosyal medyada geçen haftalarda Ankara metrosunda çekilmiş bir fotoğraf gördüm. Tüm yürüme yolun Cuma namazı kılanlar tarafından kapatılmış… Yolu kullanmak isteyenler de merdivenlerde namaz kılanları bekliyor. Bekleyenlere sevap yazılır mı bilmiyorum ama aklıma bir sürü soru takıldı. Cuma namazına gitmeyen biri olarak ‘sana ne’ diyebilirsiniz. Beni namaz kılma hakkı olduğu gibi o yolu kullanmak isteyenlerin hakkı da ilgilendiriyor.


Sokaklarda, istasyonlarda olur olmadık her yerde Cuma namazı kılanları görmeyeniniz yoktur. Peki, ne oluyor neden bu sokaklar namaz kılanlarla ki özellikle Cuma namazı kılanlarla dolup taşıyor.

Şöyle bir şartlara bakalım.

Cuma namazının farz olabilmesi için iki şart var.

1- Vücub şartları,
2- Eda (yerine getirme)  şartları.

Vücub şartları:

Cuma namazının Vücub şartları 9 adet:

1- Mukim (ikamet eden)olmak, seferi olmamak.
2- Sağlam olmak, hasta olmamak.
3- Hür olmak.
4- Mahpus olmamak. Düşmanın yakalama korkusu olmamak.
5- Âkıl ve bâliğ (yaşlı) olmak.
6- Kör olmamak.
7- Yürüyebilmek. Arabası olsa bile felçliye, ayaksıza farz değildir.
8- Erkek olmak.
9- Çok yağmur, kar, fırtına, çamur, çok soğuk olmamak.

Eda şartları da yediymiş

1- Namazı şehirde kılmak. Bugün muhtarı veya jandarması bulunan köyler şehir hükmündedir.
2- İzinli olarak kılmak. [Gayrimüslim ülkelerde, cemaatin seçeceği imam, Cuma namazını kıldırır. Cumanın kabul olması şüpheli olan yerlerde, Cuma namazının son sünneti ile vaktin sünneti arasında dört rekat zuhr-i ahir [son öğle] namazı kılmalıdır.]
3- Öğle namazının vaktinde kılmak.
4- Vakit içinde hutbe okumak.
5- Hutbeyi namazdan önce okumak.
6- Cuma namazını cemaat ile kılmaktır. İmamdan başka, Hanefi’de 3, Maliki’de 12, Şafii ve Hanbeli’de 40 erkek gerekir.
7- Cami herkese açık olmalı. Kapıyı kilitleyip içerde kılmak caiz olmaz.

Eda şartlarından biri yoksa, namaz geçerli olmazmış ama vücub şartları yoksa, geçerli olumuş.

Cuma namazının şartları bunlar.
Peki ortam şartları ne? Yani ne kadar cami var.
Diyanet İşleri Başkanlığı istatistiklerine göre, Türkiye'de 84 684 cami bulunuyor.

Varsayalım Türkiye’de tüm erkekler müslüman, sağlıklı, genç, özürlü değil  seyahat etmiyor ve Cuma namazı kılma şartlarına uygun…

Türkiyenin erkek nüfusu ne kadar 38 473 360 (TÜİK 2013)
Bunların yaklaşık 9 milyonu 14 yaş altı.
Anlayacağınız en fazla namaz kılabilecek nüfus 28 823 360 sağlıklı erkek

84 684 cami ortalama 1 000 kişi alsa ki bunların avluları da var. Büyük camiler için komik bir öngörü.

Namaz kılınabilecek yerde 84 684 000 kişi için uygun.

Sonuç olarak, yaklaşık 29 milyon insan 85 milyonluk cami kapasitesine neden sığmıyor?

Organizasyon bozukluğu mu?
Yoksa Türkiye nüfusu 170 milyon da bize mi söylemiyorlar?

Sokakta namaz kılanları görünce bir düşünün bu konuyu derim. Başka bir amaç olabilir mi?

Neyse Allah kabul etsin!

Bir de ramazanda teravi  namazında, bayramda bayram namazında camiye sığanların Cuma namazında sığamamaları çok şaşırtıcı değil mi?


İlgilenenler için illere göre cami  sayıları (Çoktan aza doğru sıralanmıştır.)

İstanbul : 3 190,
Konya : 3 087,
Ankara : 2 875,
Samsun : 2 639,
Kastamonu : 2 577,
Antalya : 2 130,
Ordu : 2 045,
Trabzon : 1 952,
Diyarbakır : 1 945,
İzmir : 1 823,
Şanlıurfa : 1 755,
Manisa : 1 686,
Bursa : 1 660,
Balıkesir : 1 654,
Erzurum : 1 547,
Giresun : 1 490,
Mersin : 1 486,
Zonguldak : 1 464,
Adana : 1 362,     
Van : 1 350,
Sivas : 1 327,
Çorum : 1 306,
Kahramanmaraş : 1 301,
Kayseri : 1 289,
Sakarya : 1 278,
Bolu : 1 232,
Kütahya : 1 190,
Denizli : 1 187,
Tokat : 1 151,
Kocaeli : 1 142,
Afyonkarahisar : 1 124,
Aydın : 1 114,
Sinop : 1 083,
Muğla : 1 082,
Mardin : 1 079,
Rize : 1 050,
Hatay : 982,
Elazığ : 965,
Yozgat : 961,
Karabük : 935,
Gaziantep : 935,
Malatya : 934,
Ağrı : 871,
Çanakkale : 808,
Bartın : 775,
Eskişehir : 769,
Adıyaman : 730,
Çankırı : 716,
Isparta : 711,
Amasya : 682,
Artvin : 681,
Düzce : 664,
Bitlis : 656,
Siirt : 624,
Batman : 619,
Muş : 602,
Aksaray : 581,
Erzincan : 565,
Bingöl : 564,
Osmaniye : 551,
Uşak : 544,
Burdur : 522,
Gümüşhane : 521,
Kars : 503,
Şırnak : 503,
Hakkari : 498,
Karaman : 497,
Tekirdağ : 495,
Nevşehir : 486,
Kırşehir : 485,
Niğde : 411,
Bilecik : 408,
Edirne : 392,
Kırıkkale : 353,
Kırklareli : 288,
Ardahan : 273,
Bayburt : 244,
Iğdır : 240,
Kilis : 213,
Yalova 155,
Tunceli 120.