Amerikalı tarihçi Louis Fishman’dan Ceren Kenar’a çok sert yanıt: ‘Ferguson vs. Gezi’ yazınız hem intihal hem manipülasyon… AKP’ye yakın basın kuruluşları ABD’nin Ferguson kasabasında siyahi bir gencin beyaz bir polis tarafından öldürülmesi üzerine yaşanan gerilimi Gezi Parkı’ndaki polis şiddetini ‘haklı çıkarmak‘ için kullanırken, Türkiye gazetesi yazarlarından Ceren Kenar’a Amerikalı tarihçi Louis Fishman’dan çok sert bir cevap geldi.

Fishman, Kenar’ı ‘Ferguson vs. Gezi‘ başlıklı yazısının büyük kısmını Wikipedia’dan, ‘kendi istediği şekilde‘ alıntılamakla suçladı; ‘Elmalarla armutları karşılaştırmayın‘ tepkisini gösterdi.

‘Bunu bir öğrencim yazsaydı intihal soruşturması açtırırdım’

Ceren Kenar söz konusu yazısında, Ferguson’daki gerilimi uzun uzun anlatıp konuyu Gezi’ye bağlamış; hükümetin Gezi’de ‘kötü bir sınav verdiğini‘ belirtse de, Ferguson’a verilen tepkilere işaret ederek çifte standart imasında bulunmuş ve AKP’nin ‘darbe girişimi‘ tezini desteklemekten de geri durmamıştı.

Kenar, ”Sadece, Türkiye’de Gezi olaylarının demokratik bir gösteri olmaktan çıkıp, demokratik yollarla iktidara gelmiş bir iktidarı sokakta devirme stratejisi dahilinde gerçekleştiğini ve bu ülkenin entelektüellerinin Gezi hareketine vermeleri gerekenden daha çok kredi verdiklerini vurgulamak için yazıyorum” ifadelerini kullanmıştı.

Fishman işte bu yazıya kişisel blogundan verdiği yanıtta, söze Ceren Kenar’ın yazısının büyük bir kısmını Wikipedia’daki ‘2014 Ferguson olayları‘ maddesinden ‘alıntıladığını‘, hatta anlatım sırası ve verilen ayrıntıların içeriği itibarıyla ‘intihal yaptığını’ savunarak başladı. Fishman, intihal kararını okuyucuya bıraksa da, ‘Bunu bir öğrencim yazsaydı intihal soruşturması açtırırdım‘ diye yazıp, Kenar’ın bazı yerleri kasıtlı olarak alıntılamadığını belirtti.

‘Gezi’nin tek sebebi Erdoğan’dı, Ferguson’da sorumlu Obama değil’

Zira Fishman’a göre, Ceren Kenar Ferguson olayları hakkında Fransa Adalet Bakanı’nın veya BM Genel Sekreteri’nin tepkilerine yer verirken, söz konusu Wikipedia maddesinde bulunmasına rağmen, ABD’nin ilk siyahi Başkanı Barack Obama’nın uzlaştırıcı ifadelerine yer vermemişti. Amerikalı tarihçi, ”Bu, yanıltıcı bir durum. Çünkü Gezi Parkı ayaklanmasının tek sebebi Erdoğan’dı; tepkileri ve algıları büyük ölçüde o şekillendirdi” ifadelerini kullandı.


‘Obama aynısını yapsaydı, ona da katil denirdi’

Fishman, Ceren Kenar’ın ”Tüm bunlar olurken, Amerikalı entelektüeller Obama hükümetini gayrimeşru ilan etmedi. Amerikan ırkçıları açık açık Darren Wilson’ı desteklerken, Amerikan halkını ahlaksız ilan etmedi” sözlerine de çok sert bir yanıt verdi:

‘‘Peki sayın Kenar, polise protestocuları vurma emrini verdiğini söyleyenin bizzat Erdoğan’ın kendisi olduğunu unuttunuz mu? Sabah ekmek almaya giderken başından bir gaz fişeğiyle yaralandıktan sonra aylar boyu komada kalan 15 yaşındaki Berkin Elvan’ın cenazesinin kaldırıldığı gün annesini yuhalatanın Erdoğan olduğunu unuttunuz mu?

Türkiye’de bazılarının Erdoğan’ın hükümetini gayrımeşru bulmasının ve ona ‘katil’ demesinin sebebi bu olabilir mi? Ve, Obama böylesine sert bir tavır sergileseydi, ona da benzer tepkilerin verileceğini göremiyor musunuz?”

‘Gezici öğrencileri destekleyen akademisyenler ne kadar da haklı!’

Fishman, Kenar’ın ”Ferguson gösterilerine katılan öğrencileri final sınavlarına girmese de Harvard üniversitesi hocaları bu öğrencileri A+ ile geçirmedi” diyerek Türkiye’deki bazı akademisyenleri ‘jurnallemesi‘ne de sessiz kalamadı; Gezi’ye sempatiyle bakan bütün hocaların A+ verdiğinin ‘büyük bir abartı‘ olduğunu belirterek şöyle yazdı:

”Gezi eylemlerinde bazı öğretim üyelerinin eylemlere katılan öğrencilerine, tıpkı Amerikalı meslektaşlarının yapacağı gibi özel muamele gösterdiği doğru. Ne kadar da haklılar! Bir öğretim üyesi, öğrencilerinin kendi geleceklerini ele almalarından başka ne ister ki?”


Ceren Kenar’a beş soru

Fishman, Gezi’nin de Ferguson gibi ‘abartıdan ve aşırı tarafgirlikten uzak, soğukkanlı bir tavır içinde değerlendirilmesi gerektiğini‘ yazan Ceren Kenar’a şu beş soruyu yöneltti:

”1. Gezi eylemlerine katıldınız mı? Ben ilk günden itibaren oradaydım ve kimse hükümetin devrilmesi çağrısı yapmıyordu. Daha ziyade, yüzlerce kişi hep birlikte, ‘Erdoğan, istifa‘ diye bağırıyordu. Ve barışçıl protestocular saldıran değil, saldırıya uğrayandı. Ve siz, hükümet tarafından darbe girişimi olarak algılandığı müddetçe, polis şiddetini destekliyor musunuz? Eğer öyleyse, Mısır Cumhurbaşkanı Sisi analizinizi takdir edecektir.

2. Farkındalığı artırmak için barışçıl gösteriler düzenlemeyi destekliyorsunuz. O zaman Berkin Elvan’ın cenazesindeki eylemciler niçin saldırıya uğradı?

Polis şiddetinin boyutu bu görüntülerde açık. Böylesi bir polis şiddetine herhangi bir demokraside müsamaha gösterilebilir mi? Tabii ki sadece bu görüntüler bir devletin demokrasi olmadığını göstermez ama çok büyük bir endişeye yol açmaları gerektiği de ortada!

3. Gezi eylemlerinde yaralanan ve öldürülenlerin hükümete tazminat davası açma hakkı var mı? Eylemlerin ilk gününde, masum ve barışçıl Lobna Allami yakın mesafeden bir gaz fişeğiyle vuruldu, komaya girdi ve hala tedavi görüyor. Yasal başvuru hakkı var mı?

4. Türkiye-Suriye sınırında barışçıl protesto gösterisi düzenlerken vurulan ve öldürülen Kader Ortakaya’nınki gibi vakalar hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizin katı protesto anlayışınızda onun ölümü nereye denk düşüyor? 46 kişinin öldürülmesi (6-7 Ekim 2014) ve bu olayları araştırmak için devletin önayak olduğu bağımsız bir soruşturma açılmaması bir demokraside normal midir?

5. Bir gazeteci, hakkında Wikipedia’da yazandan daha fazlasını bilmediği (ya da bundan daha ileriye götüremediği) bir konu hakkında yazmalı mıdır?”

Elmalar vs. armutlar…

Fishman bu soruların ardından, açık insan hakları ihlalleri nedeniyle Gezi kadar Ferguson’a da dikkat gösterilmesi gerektiğini vurguladı ancak Kenar’ı uyarmayı da ihmal etmedi:

”Bununla birlikte, iki olayı karşılaştırmak, elmalarla armutları karşılaştırmak gibi. Amerika, yerel polise ve eyalet polisine geniş otonomi verilen federal bir sistem. Gezi vakasındaysa, İstanbul valisi Erdoğan tarafından atanan, emirlerini şüphesiz biçimde yukarıdan alan bir kişi.”

‘Manipülasyon yapılıyor’

Amerikalı akademisyen yazısının sonunda, Ferguson olaylarının ülkesinin kölelik ve ırkçılık geçmişi ışığında incelenmesi gerektiğini vurgulayıp, Gezi karşılaştırması hakkında son noktayı şöyle koydu:

”Şu açık ki, ABD’de yaşananlar, tümüyle alakasız bir alanda, birilerinin siyasi gündemine uydurulmak için manipüle edilmemeli. Ne yazık ki, burada yaşanan tam da bu.”