"Yalnızlığım yollarıma pusu kurmuş beklemekte.." "Yalnızım dostlarım, yalnızım yalnız.." ve "Yüz Yıllık Yalnızlık". Yalnızlık üzerine yüzlerce şiir ve roman yazılmış, şarkı bestelenmiş. Yalnızlık deyince ilk akla gelen terkedilmenin ve ayrılığın yolaçtığı yalnızlık olsa da, insanlar çok çeşitli nedenlerle yalnızlığa kapılıyorlar. Kronik yalnızlık ise ölmeye yatmak gibi birşey, çünkü araştırmalara göre, yalnız insanlar alkoliklerden, günde 15 sigara içenlerden ve obezlerden daha çabuk ölüyorlar.

Toplam 300 bin kişinin 7 yıl süreyle izlendiği araştırma sonucu yalnızlığın öldürücü olduğu belirlendi. 5 bin kişinin katılımıyla 10 yılda gerçekleştirilen araştırma ise, yalnız insanların çevreye saçtıkları negatif enerjinin, karamsarlık ve umutsuzluğun “bulaşıcı” bir etkisi olduğunu ortaya çıkardı. Kişinin medeni hali, yaşam tarzı, sosyal ilişkilerinin boyutu ve iletişim yeteneği o insanın ortalama ömrünün göstergesi oluyor. Öyle ki, insanların sosyal yaşamına ilişkin birkaç soru ile 7.5 yıl içerisinde ölüp ölmeyeceklerini tahmin etmek mümkün.

ABD’de, birbirinden bağımsız 148 araştırma sonucunda, sosyal ilişkilerle ölüm arasındaki bağlantı çok daha iyi anlaşıldı. Sosyal bağları, ilişkileri ve iletişimi kuvvetli insanların daha uzun ömürlü oldukları belirlendi. Yalnızlığın ise, sigara, içki ve aşırı şişmanlık gibi kesinlikle insan ömrünü kısaltan faktörlerden de etkili olduğu anlaşıldı. Yalnızlık insanları, kalp yetmezliği gibi ciddi hastalıklara genetik yatkınlığı olanlarla, sigara içenlerin ve alkoliklerin dahil olduğu yüksek risk grubuna sokuyor. Yalnızlık insanlar için obeziteden iki kat daha zararlı, hayatında hiç egzersiz yapmayanlar bile daha avantajlı.

Şikago Üniversitesi’nden Psikolog John Cacioppo’ya göre, yalnızlık insanı sosyal ağların ve ortamların dışına itiyor. Giderek çevresinden tümüyle kopan insanların akrabaları, yakın arkadaşları ve komşuları da dolaylı olarak yalnızlığa itiliyor. Bu kaçınılmaz etkileşim sonucu yalnızlıktan giderek daha fazla insan etkileniyor. Tıpkı grip gibi bulaşıcı bir özelliği var yalnızlığın.

Tıp uzmanları, hastaların genel sağlık durumunu incelerken sosyal etkenleri de gözden geçiriyorlar. Özellikle batı toplumunda ailesinden ve yakın çevresinden giderek uzaklaşıp kedisiyle, köpeğiyle yalnızlığını gidermeye çalışan çok sayıda insan var. Oysa ailesi ve dostlarıyla yakın, sosyal aktiviteleri yoğun insanlar hastalık ve sıkıntıları, yalnız ve soyutlanmış bir hayat sürdürenlerden çok daha kolay göğüslüyorlar. Daha güçlü, daha dayanıklı, daha mutlu, daha huzurlu ve hasılı daha sağlıklı oluyorlar.

Kalabalıkların içinde, eş dost arasında da yalnızlık hissedilebilir. Yanlız insanların dışarıdan bakıldığında normal bir işi ve aile yaşamı olabilir. Bu insanların yalnızlığa sürüklenmesinde mutlu, neşeli, sıcak, içten ve yakın aile ilişkilerinden ve dostluklardan yoksun olması belirleyici bir rol oynuyor. Bir başka önemli faktör ise, hobilerini ve zevklerini başkalarıyla paylaşma ve iletişim becerisinden yoksun olmaları. Yaşamlarını, anne-baba, kardeş ve hatta eş gibi “garanti” gördükleri sınırlı sayıda ilişkiye endeksleyen insanlar kendilerini zenginleştirecek sosyal ortamlardan kaçıyorlar. Varolan ilişkiler derinlikten uzak, karşılıklı iletişim ve etkileşimden yoksun olduğu için yanlızlık kronikleşiyor ve insanın yaşama sevincini yokediyor.

Bütün insanlar, hayatın belli bir döneminde kendilerini yalnız hissedebilir, inzivaya çekilebilirler. Bu  duruma sevdiğinden ayrılmak, terkedilmek, ihanete uğramak, ölüm, hastalık, kaza, başarısızlık, doğal çevreden uzaklaşmak, göç ve çaresizlik gibi insanın kendi denetimindeki ya da kontrolü dışındaki değişik etkenler yolaçabilir. Bazen çabuk atlatılır bu içine kapanma ve küskünlük süreci, bazen çok uzun sürer ve kronik hale gelir. Toplum yalnızları içinde barındırmak istemiyor ve dışlıyor. Bu da yalnızların kendine olan güvenini sarsıyor ve yeniden sosyal gruplara dahil olmalarını, arkadaş edinmelerini zorlaştırıyor.

Araştırmalar internet benzeri sanal dünyanın yalnızlığı gidermediği gibi, daha da arttırdığını gösteriyor. Teknoloji yoluyla kazanılan dostluklar gerçek değil, duygusal açlığı hiçbir şekilde gidermiyor. Ekrandaki arkadaşın elinizi tutması, sizi sevgiyle kucaklaması mümkün değil. Sizin toplumdaki yerinizi, çalışma arkadaşlarınızın, ailenizin ve yakınlarınızın sizi niçin sevdiğini bilmesi, tanıması imkansız. İnternet arkadaşlığı, hayatın sınavından geçmiş ve pekişmiş arkadaşlığın yerini asla tutmuyor.

Tek çare sosyal iletişim. İnsanın en iyi ilacı yine insan. Araştırmacılar, “Sosyal iletişim hayatın kalitesini öylesine yükseltiyor ki, aynı etkiyi yapabilecek bir ilaç bulunsa yok satardı.” diyorlar. Sosyal inzivaya çekilmiş 655 kişi üzerinde bir araştırma yapan İngiliz Psikolog Alex  Haslam, bu gruptakilerin beş yıl içerisinde felç geçirme olasılığının yüzde 40 daha fazla olduğunu ortaya çıkarmış. Yüksek tansiyon hastası, ailesinde damar tıkanıklığı olan ve egzersiz yapmayanlarda bile bu oranın yüzde 10 ila 30 arasında olması, yalnızlığın ne denli öldürücü olduğunu gösteriyor. Toplumsal yaşama aktif olarak katılmak bireysel bir sorumluluk olmasının yanısıra mutlu ve sağlıklı bir hayat için de birinci koşul.