Kadının özgürlük savaşımı, insanın aydınlanma savaşımı kadar eski. İkisi hep bir arada gidiyor. Birini tanımadan, desteklemeden diğerinin başarılı olmasını beklemek neredeyse olanaksız.

Bahriye Üçok… 1919 yılında Trabzon'da doğar. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi, tarihçi ve siyasetbilimcisidir. Yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Ortaçağ Türk-İslam Tarihi Bölümü'nden yapar, aynı zamanda Devlet Konservatuarı Opera Bölümü'ne devam eder ve bu bölümü de bitirir.

1953 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde öğretim üyesi olur. Bu fakültenin ilk kadın öğretim üyesidir. Bahriye Üçok, 1964 yılında "İslam Devletlerinde Kadın Hükümdarlar" adlı çalışmasıyla doçent olur.

Fransızca yanında Farsça ve Arapça bilen Üçok, Kur'an-ı Kerim'e bağlı kalarak İslam dinini çağdaş, gerçekçi ve dinin özünde bulunan hoşgörüyle yorumlar. Ve… 1960'lı yıllardan başlayarak tehditler alır. Güvende olmadığı için akademik çalışmalarına ara vermek zorunda kalır. 1971 yılında Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından kontenjan senatörü seçilir ve böylelikle aktif siyasi yaşama atılarak beş yıl boyunca Cumhuriyet Senatosu divan üyeliği yapar.

Kasım 1988'de televizyonda yapılan bir açık oturumda, "İslam'da örtünmenin ve oruç tutmanın zorunlu olmadığını" açıklamasından sonra, "İslami Hareket" adlı bir örgütün yoğun tehditlerini almaya başlar.

Üçok, katıldığı toplantılarda sık sık laiklik, kadın hakları ve irtica tehlikesi üzerinde durmuş ve "laikliğin savunucusu ilahiyatçı" olarak tanınmıştır. Yapıtları şunlardır:

 

Bahriye Üçok, aynı zamanda Aly Mazahéri'nin "Ortaçağda Müslümanların Günlük Yaşayışları" adlı yapıtını da Türkçe'ye kazandırmıştır. Bu yapıt, çok önemlidir. Çünkü bugün İslam adına dayatılan toplumsal yaşam, kadının ve bilimin yeri ile ortaçağ islam Toplumlarında yaşam, kadının ve bilimin önemi arasındaki çelişkilerin görülmesini sağlamakta, bizleri kötülüğe, karanlığa mahkum edenlerin maskelerini düşürmektedir.

 

Üçok tehlikeli bir insandır. Tehlikeli bir kadındır. Karanlığa karşı durma cesareti vardır, daha da önemlisi bunu akılla, bilgiyle ve inanarak yapar.

 

6 Ekim 1990 günü Ankara'da evine, kargo ile gönderilen kitap paketini açmaya çalışırken, paketin içine yerleştirilmiş bombanın patlaması ile yaşamını yitirir.

***

 

Biliyoruz ki su nasıl yokuş yukarı akmazsa, insanlık suyunun akışı da sevgi, iyilik, güzellik, özgürlük yatağında olacaktır.

 

Bahriye Üçok, insanlığın aydınlanması yolunda canını vermiş bir güzel insan olarak yüreklerimiz ve bilincimizde yaşayacaktır.

 

Özlemle, sevgi ve saygıyla anıyoruz.