26 aralıkta akşam yemeği pişmemiş. Üst üste iki mütalaa yapıp yemek yiyor, koğuşlara gidiyoruz... koğuşta her akşam yaşanan şamata nöbetçi subay gelince bitiyor. Herkes yataklara dalıyor. Koğuşlarımız uzun. Tavanı yok, çatı iki yana eğimli. Sobalar yanıyor sabaha kadar. Gece nöbet tutan öğrenci kömür atıyor.

Koğuşun okul avlusuna bakan duvarlarında
Pencereler var, yataklarımız
Duvarlara dayalı,
Pencereli duvarda bazı yataklar
Tam pencere önüne konmuş
Bütün yataklar duvara dik.

Benim yatağım sağır duvar tarafında,
Soğuk, kaputumu da üstüme örtüyorum.

Derin uykudayım
Yatağım olmadık biçimde sallanıyor
Düş gördüğümü düşünmeye başladığımda
Uyanmış olmalıyım,
Şimdi uyanırım ve bu kabus biter diyorum;
Uyansam da karyolam sağa sola, ileri geri
Sallanmaya devam ediyor
Başımı battaniyenin altından çıkartıpta
Neler olduğuna bakamıyorum
Öylesine sallanıyoruz ki uçacak gibi.
Bu kez alttan vurmaya başlıyor.

Güm güm güm!

Çıldırmış bir güç
Alttan son vuruşunu yapıyor
Altın vuruş!..

Müthiş bir gümbürtü!
Dünya çöküyor

Ne bir ses ne bir çığlık
Mutlak bir sessizlik!..

Uzun bir süre...
Ne kadar bilemiyorum,
Sonsuzluk gibi.

Çatının üstüme bindiği kesin
Elimle dokunabiliyorum
Kiremitli çatının altına
Karyolamın demirleri tutmuş çatıyı
Mutlak sessizlik sürüyor…

Sinek uçsa uçak sesi gibi duyulacak…
Sessizlik, şaşkınlık ne kadar sürdü
Kestiremiyorum…
Hiç bir yerde böylesine her türlü sesten
Çıtırtıdan arınmış bir sessizlik
Olamaz!..

Ölçemediğim bir zaman sonra
Kiremitlerin üzerinde ayak sesleri
Arkasından,
Birisi bana sesleniyor,
Abdullah’ın sesini tanıyorum.
Başka sesler de var,
Ben de alttan bağırıyorum,
Tepeme geliyorlar.
Kiremitlerin kaldırıldığını duyuyorum.
Yerimi belirtmek için tekrar bağırıyorum
Tam tepemdeler
Kiremitleri kaldırılıp bir de tahta kırınca
Hafif mavimsi gece ışığını görüyorum.
Onlar da beni görüyorlar…

Bir tahta daha kırıyorlar,
Dışarı çıkabileceğim kadar bir delik,
Karşımda Abdullah, iki kişi daha.
Yardımları ile çıkmaya çalışıyorum.
Hafif sıyrıklarla buzlu çatının üstündeyim.

Abdullah karşı sırada pencerenin önünde
Yatıyordu, kolaycacık çıkmış.
Bizim arkamızdaki duvar
Koğuşun dışına devrilmiş,
Bizim sırada olanlar kurtulmuş.
Karşı sırada pencere önünde olmayanlar!..
Kurtulamamışlar…

Yatağımdan çıkartılıp
Buz tutmuş kiremitlerin
Üstüne çıplak ayakla basıyorum
Ateşe mi bastım?
Değiştirerek tek ayakla basıyorum
Çorap yok, terlik yok, ayakkabı hiç yok.
Gece üstüme örttüğüm kaputumu alıyorum.

Sen haydi revirin önüne git!

Yerler de buz, koşarak gidiyorum,
Yine de ayaklarım dondu.

Ateş yakılmış, etrafına da kurtarılan
Ağır yaralıları yatırmışlar,
Depremden sonra
Epeyce bir zaman geçmiş olmalı!

İkinci sınıftan Fethi, bacağı yanık,
Soba üzerine devrilmiş,  
Ayak bileğinden dize kadar yanık;

Yine ikinci sınıftan Nazım,
Kafası sargılar içinde,
Konya’ya gittiğimizde
Görecektim kafasındaki
At nalına benzer yarayı.
Ve daha hafif yaralılar…

Artçı depremler çok sık
Yaram yok, sadece bir iki sıyrık.
Revirden tendürdiyot, pamuk, aspirin
Alınacak; revir yıkılmamış,
Ama içine girmeye yürek ister;
Revirde görevli olan er
Koştu getirdi gerekenleri…

Durmadan enkazdan çıkartılan
Yaralılar katılıyor,
Ateşin etrafındaki halkayı genişletiyoruz.

Üçüncü sınıfın koğuşu yıkılmadı
Hepsi korkmuş, ama sağlam.
Yalnız biri ikinci kattan yere atladığı
İçin kolunu kırmış.

Üçüncü sınıf, sağlam erler ve
Enkazdan sağlam çıkanlar
Kurtarma çalışmalarına katılıyorlar…
Okulun içi ana baba günü,
Koşuşturmalar, bağırışlar, yaralı taşıyan sedyeler
Revir görevlisi er sık sık revire gidip geliyor…

Üçüncü sınıftan bazı öğrenciler kente gitmişler
Okul subaylarına ve öğretmenlere yardıma…
Bizi sıra dayağından geçiren yüzbaşı ölmüş;
Resim öğretmenimiz Şemsettin Arel ve ailesi,
İkinci sınıfın yüzbaşısı kurtulanlar arasında,
Tarih öğretmeni de.

Bize ulaşan haberler kötü
Erzincan tamamen yıkılmış
Ölü sayısı 40- 50 binlerde…

Ortalık çoktan aydınlandı,
Deprem 27 aralık saat 3 civarında olmuş.
Sonradan bir kitapta okuduğuma göre
Şiddeti 7, 8.
Kentin dokusu büyük oranda kerpiç yığma duvarlar.
Orduevi daha özenle yapılmış olmasına karşın
Ana caddeye bakan duvarı caddeye uçmuş
Odanın içinde yatan generalle birlikte…

Sabah olunca kentten sağ kalan subaylardan
Okulu merak edip gelenler oldu.
Okulun mutfağı, deposu açıldı,
Çay, peynir, ekmek dağıtıldı.

Enkazların altında canlı kalmamıştı…
Yaşayanların gereksinimlerine dönüldü.
Giysi deposu kırılarak açıldı,
Şayak elbiseler, ayakkabılar, kaputlar dağıtıldı.

Akşam olunca sığınacak yer yoktu,
Enkazların altından karyolalar
Çıkartıldı, demirler yan yana dikine konup
Üzerleri battaniyelerle örtülerek
Uyduruk barınaklar yapıldı
İçeri sürünerek giriliyordu.

Üçüncü sınıftaki ağabeyler
Beni kendi barınaklarına aldı
Her barınakta 5- 6 kişi kalabiliyor.

Akşam yemeği olarak çorba.
Birkaç gaz feneri bulunmuş
Onları yakıyoruz.
Şamata her yanda.

Battaniye çadırların içinde
Yataklara oturup
Fıkralar anlatıyoruz,
İhtiyaç gidermek için
Araziye çıkmak
Gecenin karanlığında
Cesaret istiyor.

Çok yakınımızda kurt, köpek, çakal sesleri…
Uyduruk çadırlarımıza yaklaşıyorlar…
Uyumak olası değil, uyunsa bile
Birisi nöbetçi…

Ertesi gün enkazlara gidip
İşimize yarayacak şeyler arıyoruz
Battaniye, yatak, yastık…
Yıkıntıların arasından geçmek zor.

İki üç gün sonra tekrar gidiyorum,
Avluya yan yana yatırılmış
Üstleri beyaz çarşaflarla örtülmüş
Ölüler iki üç sıra, biraz ötede
İki kardeş yan yana…
Ve çocuklarını arayan analar babalar,
Kimi istanbul’dan, kimi yakın kentlerden…

Birkaç gün sonra tekrar enkaza gittiğimde
Hamamın önünden geçerek gidiliyor,
Enkazdan çıkartılamayan cesetlerden
Ağır bir koku geliyor... Koşarak geçiyorum
Soğuğa karşın çürüme başlamış…
Bir daha gidemiyorum toprak altında
Can vermiş arkadaşlarımın yanına…

Demiryolları hasar görmüş
Trenler gelemiyor.
İlk tren bir hafta sonra bekleniyor.
Koşup istasyona gidiyoruz, okula yakın
Bir vagon dolusu ekmek
Vagonun kapısına üşüşmüş
Aç insanlar,
Bize de veriyorlar birer tane…

Okulun nizamiye kapısının karşısında
Okulun su deposu var.
Çeşmesi biraz derinde.
Üstü kapalı, kapı kilidi kırılmış
Sularımızı oradan getiriyoruz bazen.

Müdüriyet yıkılmamış, okul müdürü
Albay evinde ölmüş…

Garip mi yoksa doğal mı?
Ölen arkadaşlarımızı hiç anmıyoruz
Onlar hiç yaşamamış gibi…

Küçük pilli bir radyodan
Savaşı, diğer haberleri dinliyoruz…
 
Erzincan’a yardım göndermeye başlamışlar,
Bizim okula da kızılay çadırları geliyor.
Başımızdaki subayın denetimi ile kuruyoruz,
Geniş konik çadırlar, beyaz…
Onar onar yerleştiriliyoruz çadırlara.
Şimdi daha rahatız…
Hava da açıldı, güneşli
Meraklıları futbol sahasında top oynuyorlar.

Evlerimize mektuplar yolladık sağız diye.

Bayağı alışmıştık buradaki düzensizliğe!..