Zammın makul olduğunu söyleyen sadece Topbaş değil, İETT de kendi sitesinden “hizmete esas teşkil eden girdi fiyatlarında -akaryakıtta yüzde 25, işçilikte yüzde 12- artış olduğunu belirttikten sonra “yaklaşık yüzde 10`luk bir tarife artışı hasıl olmuştur” demeyi ihmal etmiyor. (Sanki zam belediye tarafından yapılmış değil, ancak "kendiliğinden ortaya çıkmış" anlamını veren "hasıl olmak" kelimesinin kullanılması da dikkat çekiyor.)

Oysa ulaşımda yapılan %10’luk zam sadece 1,5 TL’den 1,65TL’ye çıkan tam akbiller için geçerli, o da aktarmalar hariç tutulursa. Neredeyse diğer tüm fiyatlar, %10’un üzerinde zam yapıldığını açıkça gösteriyor. Zam oranı öğrenci akbillerinde %12 oranında. Belediyenin ilk defa bu zam dolayısıyla gündeme getirdiği ve daha önce indirimli olarak toplu taşıma araçlarını kullanan öğretmen, öğretim üyesi, 60 yaş üstündeki yaşlıların içine dahil edildiği “diğer” kategorisinde ise zam %29 oranında.

 

Belediye yönetiminin aktarmalarda yaptığı zamlar da %10’un çok üzerinde. Tam akbil aktarması %13 zamlanırken, öğrenci aktarması %67 oranında zamlandı. Yine, daha önce indirimli akbil kullanan öğretmenlerin de içine dahil edildiği “diğer” yolcularda zam oranı %114 oldu. “Beşi bir yerde”nin fiyatındaki artış ise %60; çünkü 7,5 TL olan fiyat artık 12 TL’ye yükselmiş durumda.

 

Zam yapmak için hiçbir fırsatı kaçırmayan Topbaş, ilk defa 2009 Kasım ayında gündeme geldiğinde 2 TL olarak fiyat biçilen tek binişlik biletlerin de fiyatını 2,5 TL’ye çıkardı. Tek binişlik yolculuğu şöför akbili ile seyahat edebilen yolcuların ise artık bu şansı kalmadı. Onlar da bu tek binişlik biletleri kullanacaklarından onlar için zam %50’nin üzerinde. En yüksek zam oranı ise Tünel’de; çünkü Karaköy-Beyoğlu arasında 1 TL’ye jeton alarak Beyoğlu’na açıkmak hayal oldu. Bunun yerine 2,5 TL’lik biletler kullanılacak, yani fiyat artışı %150.

 

Sadece basit bir hesapla belediyenin zam yaptığı tüm kalemler bitirildiğinde, gerçeklerin hiç de Topbaş’ın söylediği gibi olmadığı ortaya çıkıyor. En yüksek zam %150, en düşük zam ise tam ve indirimli aylık akbilde %9. Ama basit bir ortalama alındığında, yapılan zam %50 oranında, yani daha önce geri alınan %33’lük zamdan bile fazla.

 

Kademeli sistem hayata geçmeden önce kısa mesafe yolculuk yapanların, uzun mesafe yolculuk yapanlarla aynı parayı vermemesi gerektiği söylenmişti. Ancak kısa mesafenin 3 duraktan ibaret olduğunu gören yolcular şaşkınlıklarını gizleyemediler. Çünkü eski bir otoyol olan E5 üzerinde 3 durak kadar ilerleyerek gidecekleri yere ulaşabilen yolcu neredeyse yok. Bu yüzden indirimden de faydalanmak mümkün değil.

 

Metrobüste aylık akbil kullanarak ulaşım maliyetini düşürmek isteyenler ise kademeli sistemden en zararlı çıkanlar oldu. Önceden 1 binişle uzun yolculukları gerçekleştirebilen yolcular şimdi 3 durak sonrası, uzun mesafeye girdiğinden ulaşım onlar için %100 zamlanmış oldu. Buna aylık akbillerin fiyatındaki %9’luk artma eklendiğinde zam oranı daha da büyüyor.

 

Ama İETT hâlâ geçen sene yapılan zamda olduğu gibi aynı şeyi anlatıyor. İETT’ye göre metrobüsü kullanmadan Avcılar-Söğütlüçeşme arasında seyahat edenler Boğaz geçişinde hâlâ iki bilet ödüyorlar. Metrobüs ise hem aktarmayı hem bu köprü geçiş fiyatını kaldırdığından daha ucuz. Yani İETT zammı haklı kılmak için en uzun mesafeler arasında metrobüsle yaratılmış küçük bir avantaja bile göz dikmiş durumda. Ama bir yandan da hâlâ ulaşımın girdi maliyetleri arttığı için zam yapıldığını ileri sürüyor.

Kaynak : sol.org.tr