Radyo Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında hazırlanan,Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), yasasında değişiklik öngören tasarı bu hafta TBMM

Anayasa Komisyonu’nda ele alınacak.

51 maddelik tasarıyla RTÜK’ün yapısı yeniden düzenleniyor. Tasarıyla; medya kuruluşlarında, toplam yabancı sermaye payı, ödenmiş sermayenin yüzde 50’sini geçemeyecek. Yabancı bir gerçek veya tüzel kişi, en fazla iki medya kuruluşuna doğrudan ortak olabilecek. Yayınlar, Türkçe olacak ancak Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde de yayın yapılabilecek.

RTÜK YASASI MADDE 301
Yayın hizmetleri; Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin varlık ve bağımsızlığına, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı olamayacak; ırk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamayacak. Terörü övemeyecek ve teşvik edemeyecek, terör örgütlerini güçlü veya haklı gösteremeyecek.

Yayınlar, çocuklara karşı istismar ve şiddeti özendiremeyecek; güçsüzlere ve özürlülere karşı ayrımcılık, istismar ve şiddeti teşvik edemeyecek. Alkol, tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar oynamayı özendirici nitelikte olamayacak. Müstehcen olamayacak; cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını istismar eden programlar içeremeyecek; şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamayacak.

DİNİ TÖRENLERDE REKLAM YASAK
Dini tören yayını içine, hiçbir şekilde reklam ve tele-alışveriş yayını yerleştirilemeyecek. Alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticari iletişime izin verilemeyecek.

Bir program tamamen veya kısmen destek görmüşse, bu husus programın başında, program içindeki reklam kuşaklarına giriş ve çıkışta ve programın sonunda uygun ibarelerle belirtilecek.

YABANCI SERMAYE İKİ KURULUŞA DOĞRUDAN ORTAK OLABİLİR
Bir medya kuruluşunda toplam yabancı sermaye payı, ödenmiş sermayenin yüzde 50’sini geçemeyecek. Yabancı bir gerçek veya tüzel kişi, en fazla iki medya hizmet sağlayıcı kuruluşa doğrudan ortak olabilecek.

Şirket devir veya birleşme işlemlerinden önce Üst Kuruldan gerekli bilgi ve belgelerle izin alınması ve devir veya birleşme işleminin gerçekleşmesinden sonra otuz gün içinde Üst Kurula bildirimi zorunlu olacak.

SENDİKA VE SİYASİ PARTİLER TV KURAMAYACAK
Siyasi partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler, birlikler, dernekler, vakıflar, mahalli idareler ve bunlar tarafından kurulan veya bunların doğrudan veya dolaylı ortak oldukları şirketler ile sermaye piyasası kurumları ve bu aracı kurumlara doğrudan veya dolaylı ortak olan gerçek ve tüzel kişilere yayın lisansı verilemeyecek.

TRT, karasal ortamdan gerçekleştireceği yayın hizmetlerinin sayısını ve kapsama alanlarını Üst Kurula bildirecek. Bu taleplerin hangi oranda karşılanacağına, frekans planları çerçevesinde Üst Kurul karar verecek.

Kamu kurumlarının ikaz, duyuru ve eğitim maksadıyla karasal radyo veya televizyon yayını yapma talepleri TRT’den hizmet alınarak karşılanacak. TRT haricindeki kamu kurumlarına, kanal veya frekans tahsisi yapılmayacak.

CEZA OLARAK EĞİTİM VE KÜLTÜR PROGRAMLARI
Üst Kurul, yayın ilkelerinde belirtilen esaslara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun ihlale konu olan programının yayınını, 1 ile 5 kez arasında durdurabilecek.

Cezaya yol açan fiilde sorumlulukları belirlendiği takdirde programın yapımcısı ve varsa sunucusu da bu süre içinde hiçbir ad altında başka bir program yapamayacak ya da sunamayacak. Yayını durdurulan programların yerine, aynı yayın kuşağında ve ticari iletişim yayını içermeksizin, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından Üst Kurulca temin edilen eğitim, kültür, trafik, kadın ve çocuk hakları, gençlerin fiziksel ve ahlaki gelişimi, uyuşturucu ve zararlı alışkanlıklarla mücadele, Türk dilinin güzel kullanımı, çevre eğitimi, özürlü sorunları, sağlık ve benzeri kamuya yararlı konularda programlar yayınlanacak.