Önceki gün açıklanan yüzde 12.3'lük işsizlik oranıyla ürkütücü boyutu daha da gün yüzüne çıkan kriz, artık bütün ekonomik göstergelere yansımış durumda. Sanayiciler bir an önce önlem alınmasını istiyor. Dünyada finans sektöründe başlayan, devleri sarstıktan sonra reel sektöre sıçrayan kriz, Türkiye'de de tüm ekonomik göstergelerde kendisini hissettiriyor.

Aralıkta yüzde 17 düşen sanayi üretimi, 2008’de kapanan işyeri sayısının yüzde 58 artması, doğrudan yabancı yatırımların yüzde 20 azalması bu göstergelerden sadece birkaçı.

Önceki gün açıklanan ve işsizliğin ‘resmen’ yüzde 12.3’e yükseldiğini gösteren veriler ise krizin vatandaşın hayatına daha bir doğrudan dokunan yüzünü gözler önüne seriyor. Bu veriler, kasım döneminde işsiz sayısının 645 bin kişi arttığını ve 3 milyon kişiye dayandığını söylüyor. Türk-İş’in verilerine göre ise sadece Bursa’da ocak ayında günde 280 kişi işten çıkarıldı.

TİSK: İşsizlikte 3. olduk

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Türkiye’nin işsizlik oranında resmi veriler esas alındığında bile, dünya piyasalarında adı geçen 52 ülke içinde 3’üncü sırada bulunduğunu, hızla önlem alınmaması durumunda dünyada birinciliğe aday olduğunu kaydetti. TİSK, hükümete reel sektör işletmelerinin eriyip gitmesine seyirci kalmaması çağrısında bulundu. TİSK’ten yapılan açıklamada, “Bir an önce belirtilen sorunları çözecek kısa ve uzun vadeli etkin tedbirler içeren bir paketi hayata geçirmelidir” denildi.

Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Nurettin Özdebir de dün yaptığı açıklamada, ekonomi yönetiminin küresel kriz karşısında karar almakta geç kaldığını söyledi. İşsizlik rakamlarının “ekonomiyle uğraşanların beklentilerinin üzerinde, kendi beklentilerinin ise altında” gerçekleştiğini belirten Özdebir, sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranlarının da bu rakamları desteklediğini ifade etti.

‘Sanayici umudu kesti’

Kapasite kullanımında kasım ayından itibaren düşüşün sürdüğüne dikkati çeken Özdebir, bu gidişatın önümüzdeki dönemde de artarak devam etmesinin beklendiğini söyledi.
2007 Aralık’a göre sipariş iptallerinin yüzde 100’ün üzerinde arttığını, Aralık 2007’de yüzde 12 olan sipariş iptallerinin Aralık 2008’de yüzde 26’ya çıktığını belirten Özdebir şöyle dedi:
“Endişemiz bu eğilimin devam etmesi. Ankaralı sanayici, üretimi ve istihdamı azaltarak stoklarını eritmeye başladı. ASO 1. OSB’de elektrik tüketimi ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20 azaldı. 2009’da üyelerimizin yüzde 53’ü üretimin, yüzde 46’sı istihdamın yüzde 61’i ücretlerin azalacağını beklediklerini belirtti. Anket sonuçları Ankaralı sanayicilerin 2009 yılından umutlarını kestiklerini gösteriyor.”


2008’DE Türkiye’ye gelen uluslararası doğrudan yatırımlar, önceki yıla göre yüzde 20 dolayında azaldı. Doğrudan yabancı yatırım 2007’de 21.9 milyar dolar iken, 2008’de 17.7 milyar dolar  oldu, bu yılki beklenti ise 10 milyar dolar.


İş-Kur’a iş bulmak amacıyla yapılan başvurular ocak ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 94.9 artarak 151 bin 530’a ulaştı. İşsizlik ödeneğinden yararlanmak için başvuranların sayısı da ocak ayında 78 bin 555 olarak belirlendi.


İŞSİZ sayısı Kasım 2008 döneminde 2 milyon 995 bine, işsizlik oranı da yüzde 12.3’e yükseldi. İşsizlerin 524 bin kişisini bu dönemde işten ayrılanlar oluşturdu.
SANAYİDE kapasite kullanım oranı ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre 16.5 puan birden azaldı ve yüzde 63.8 seviyesine düştü.
Aralıkta yüzde 17 gerileyen sanayi üretim endeksini oluşturan sektörlere bakıldığında ise otomotiv, metal ve tekstil sektörlerindeki kan kaybı görülüyor.


ARALIK 2008’de kurulan şirket ve kooperatif sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29.2 azaldı. Kapanan ticaret unvanlı iş yerleri sayısında ise bir önceki yıla göre yüzde 58.3 artış oldu ve rakam, 23 bin 595’den 37 bin 343’e yükseldi.


Siparişle çalışan faaliyetlerde bulunan ve sanayi üretim anketinin kapsamına giren işyerlerinden oluşturulan sipariş endeksi, 2008 Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 9.9 azalarak 127.4 oldu.