TÜİK'ten yapılan yazılı açıklamada, aylık imalat sanayi eğilim anketine cevap veren 4,862 işyerinden derlenen verilerin geçici analiz sonuçlarına göre, hammadde yetersizliği, mali imkansızlıklar, işçilerle ilgili meseleler ve enerji yetersizliği diğer nedenlerden dolayı kapasite kullanımının azaldığı belirtildi.

Bu azalmada iç pazarda talep yetersizliği yüzde 48.3 ve dış pazarda talep yetersizliği yüzde 27.8 oranında etkili oldu. Ayrıca mali imkansızlıklar yüzde 3.8, yerli mallarda hammadde yetersizliği yüzde 3.3, ithal mallarda hammadde yetersizliği yüzde 2.2, işçilerle ilgili meseleler ise yüzde 1.5 oranında etkili oldu.

TÜİK, işyerlerinde Kasım ayı üretim miktarının da yüzde 3.6 azaldığını belirterek, 2008 Aralık ayında üretim miktarının yüzde 5.9 azalacağının beklendiğini; Kasım ayı satış miktarının yüzde 3 azaldığını, Aralık ayında ise satış miktarının yüzde 2.8 azalacağının beklendiğini açıkladı.

Sanayinin alt sektörleri düzeyinde, 2008 yılı Ekim ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre madencilik sektörü endeksi yüzde 15,4 artarak 112,4'ten 129,7'ye yükselirken imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 10,3 azalarak 147,2'den 132,1'e, elektrik, gaz ve su sektörü endeksi ise yüzde 1,5 azalış göstererek 175,1'den 172,5'e düştü.

2008 yılının on aylık ortalaması yine bir önceki yılın on aylık ortalaması ile karşılaştırıldığında, toplam sanayi sektörü endeksi yüzde 1,4 artış göstererek 144,3'ten 146,3'e, madencilik sektörü endeksi yüzde 7,9 artarak 109,6'dan 118,3'e, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 0,7 artarak 142,4'ten 143,4'e, elektrik, gaz ve su sektörü endeksi ise yüzde 5,4 artarak 184,3'ten 194,3'e ulaştı.

İmalat sanayinde kapasite kullanım oranı kasım ayında, geçen yılın aynı ayına göre 9,7 puan azaldı ve yüzde 72,9 seviyesinde gerçekleşti.

TÜİK''İmalat Sanayinde Eğilimler Kasım 2008'' sonuçlarına göre ise, 2007 yılı kasım ayında yüzde 82,6 olan üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı, bu yılın kasım ayında yüzde 72,9 olarak hesaplandı. Kapasite kullanımı bu yılın ekim ayında ise yüzde 76,7 düzeyindeydi.

 

 

EN BÜYÜKKAN KAYBI BİLGİ İŞLEMDE

Kasım ayında kapasite kullanımında en hızlı düşüş büro, muhasebe ve bilgi işlem makinelerinde yaşandı. Sektörün kapasite kullanım oranı geçen yılın aynı ayına göre 23.9 puan düşerek yüzde 45.1’e indi. Kapasite kullanım oranı taşıt araçlarında 21.6 puan düşüşle yüzde 68.3’e, kok kömürü ve rafine petrol ürünlerinde 16.1 puan düşerek yüzde 76.5’e, ana metal sanayiinde 13.4 puan düşerek yüzde 71.1’e indi.

Radyo, tv haberleşme cihazları en yüksek kapasite ile çalışan alt sektör oldu. Sektörün kapasite kullanımı geçen yılın aynı ayına göre 3.6 puan artarak 85.8 oldu. Tütün ürünleri ile tıbbi optik ve hassas cihazlarda geçen yıla göre daha kapasite kullanımını az da olsa artırırken, diğer alt sektörlerde 0.1-9 puan arasında düşüşler yaşandı.



Alt sektörlere göre kapasite kullanımı (%)

TEMEL SORUN TALEP YETERSİZLİĞİ

Kasım ayında, işyerlerinin, tam kapasite ile çalışmamasının nedenleri arasında talep yetersizliği ilk sırada geldi. Toplam üretimin yüzde 48.3’ünü gerçekleştiren kesim iç talep yetersizliği yüzünden tam kapasite ile çalışamadığını bildirdi. Dış talep yetersizliğini gerekçe gösterenlerin oranı da yüzde 27.8 olarak gerçekleşti.

Tam kapasite ile çalışamama nedenleri arasında mali imkansızlıkların oranı yüzde 3.8, yerli mallarda hammadde yetersizliğinin payı yüzde 3.3 ve ithal mallarda hammadde yetersizliği yüzde 2.2 olarak gerçekleşti. İşçilerle ilgili sorunlar ise tam kapasite ile çalışamamada sadece yüzde 1.5 oranında etkili oldu.