İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Ama teknolojide! MIT (Yok bizim MİT değil, bu Maseçuset Teknoloji Enstitüsü), Bill Gates’e önemli teknolojik gelişmelerin neler olduğunu sormuş. O da 2019’da, hem manşetlere çıkabilecek olan hem de teknolojide anı yakalayacak gelişmeleri seçmiş. Bill Gates’in sağlam danışmanları, bol da zamanı olduğuna göre seçtiği gelişmeleri dikkate almamak için benim bir nedenim yok. ...Devamı.»
Bir çok kişi tarihin tozlu yapraklarını pek karıştırmaz, ancak tarihte çok dersler vardır alınması gereken. Bundan tam 60 sene evvele götürmek istiyorum sizi. Yine nisan ayı, 1959 senesi. Genelde siyasi arena bahar geldiği zaman kaynamaya başlar. 1959 senesinde de öyle oldu. İsmet Paşa yurt gezisine çıkmak için plan yapar. Bu planın ilk durağı Yunan Baş komutanı Trikopis’i esir aldığı Uşak ili. Uşak Milletvekili Ali Rıza Bey de şehirde mutlaka sevenlerinin bekleyeceğini ifade ederek, ...Devamı.»
İtalya'da çevre kirliliği, Yunanistan'da beyin göçü ve mülteci krizi… Avrupa Parlamentosu seçimlerine 1 aydan az süre kala euronews eski kıtada ülke ülke gezerek vatandaşların sorunlarını dinliyor. Kırmızı koltuğu şehirlerin meydanlarına koyarak vatandaşları davet ediyor ve Avrupa Birliği için kritik öneme sahip seçimlerle ilgili kendileriyle sohbet ediyor. Euronews ekibi bu hafta da İtalya'nın güneyindeki turuna devam etti ve sonrasında Yunanistan'a uzandı. ...Devamı.»
Dünyanın en geniş katılımlı tek günlük seçiminin yapıldığı Endonezya’da 17 Nisan’daki seçimlerde ve Endonezya'da yüzlerce sandık görevlisi demokrasi için hayatını kaybetti. Endonezya'da yapılan dünyanın en geniş katılımlı tek günlük seçim yarışında, aşırı yorgunluktan ölen sandık görevlilerinin sayısının 272'ye yükseldiği belirtildi. Genel Seçim Komisyonu Sözcüsü Arief Priyo Susanto, bin 878 kişinin de aşırı yorgunluktan hastalandığını açıkladı. ...Devamı.»
Uyku Sağlığı adlı bir dergide geçtiğimiz haftalarda yayınlanan bir çalışmadan sözedelim. 8000’in üzerinde web sitesini inceleyerek uykuyla ilgili en yaygın inanışları saptayıp bunların bilimsel bir dayanağı olup olmadığını incelemiş araştırmacılar. Bunlardan bazılarını sizin için derledik. ...Devamı.»
Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, birkaç yıl önce yasa dışı olarak Manila limanına bırakılan 2.450 ton çöpünü geri almaması halinde Kanada'ya savaş açacakları tehdidinde bulundu. Duterte, "Biz çöplük müyüz? Önümüzdeki hafta Kanada'ya çöplerini geri alması için uyarı göndereceğim. Yoksa savaş ilan ederiz. Onları her halükarda alt edebiliriz. Gerekirse çöplerini kendi ellerimle Kanada'ya götürürüm" dedi. ...Devamı.»
Hristiyanlar tarafından kutlanan Paskalya Günü’nde, Sri Lanka’da üç ayrı kilise ve dört ayrı küks otelde gerçekleştirilen saldırıların ayrıntıları ortaya çıkmaya başladı. Sri Lanka savunma bakanlığının açıklamasına göre, tamamı Sri Lankalı olan saldrıganlar, ya varsıl ya da orta direk ailelerden geliyor, çoğu hukuk okumuş. Saldırganların IŞİD ile bağları, yetkililer tarafından henüz tam olarak onaylanmasa da uluslarası bağlantıları olduğu kesinleşti. ...Devamı.»
Maastricht Anlaşmasından beri, bütün Avrupa Birliği üyeleri (tarafsız ülkeler de dahil) savunmalarını, sadece ABD’nin yönettiği NATO’nun hükümranlığı altına soktular. Bu yüzden Pentagon, Hazine Bakanlığına ezmek istediği ülkeleri ekonomik kuşatma altına almayı emrettiğinde, Avrupa Birliği ve NATO’nun tüm üyeleri ABD yaptırımlarını uygulamak zorundadır. ...Devamı.»
Küçümseyerek ya tiksinerek de olsa sık sık eski toplumların geleneklerini sorgularız. Eskiden insanların sosyal statülerini korumak ya da yalnızca hayatta kalmak için şiddete başvurdukları bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçek. Eski zamanlardan beri insanların bu eğilimi bazı inançlar adına iyi şans, kutsanma isteği ya da bazı doğaüstü güçleri tatmin etme amacıyla suistimal edildi. İşte inançları uğruna çocuklarını kurban eden 10 toplum ...Devamı.»
Çevre Örgütü Greenpeace'in yayımladığı yeni rapora göre, Çin'in yurt dışından plastik atık alımına 2018'de yasak koymasının ardından, bu atıkların yeni adresi Endonezya ve Türkiye oldu. Türkiye'nin plastik atık ithalatı hakkında Greenpeace, "Kontrolsüz çöp ithalatı Türkiye'nin kendi geri dönüşüm sisteminde var olan sorunların daha da artmasına neden olabilir" açıklamasını yaptı. ...Devamı.»
Eski Başbakan Ahmet Davutoğlu, AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı hedef alan çok sert bir açıklama yaptı. Davutoğlu "Cumhurbaşkanı’nın seçimlerin birinci derecede tarafı olarak seçim ortamının gerektirdiği yoğun ve çoğu zaman da sert siyasi polemiklere girmek durumunda kalması, devlet geleneğimiz içinde toplumun tüm kesimlerine eşit mesafede durması gereken Cumhurbaşkanlığı kurumunun toplumun en az yarısı ile psikolojik bir kopuş yaşamasına yol açmaktadır" ifadelerini kullandı. ...Devamı.»
Avustralya Federal Gaziler Bakanı Darren Chester, Türklerin Gelibolu Anzak törenlerine alınmaması kararının beklenmedik bir karar olmadığını söyledi. Avustralya Federal Gaziler Bakanı, 25 Nisan Gelibolu Anzak Törenlerine Türk vatandaşlarının alınmaması kararını savundu. Bakan Darren Chester, Türkiye’nin, törenlerde Avustralyalıların güvenliğini sağlamak için durumu yakından izlediğini söyledi. ...Devamı.»
Tam 60 yıldır Türkiye’de değişen hiçbir şey yok. Milletin parası ile yol yaptık, köprü yaptık diye öğünenler 1959 yılının 1 Mayıs’ını bilirler mi acaba? Hiç sanmıyorum okumadan bilenler, yaşadıklarından deneyim kazanamayan, seviyeyi küstahlık boyutuna getirip , görgü ile alay eden densizler bütün dünyayı kendi çevresindeki kısa süreçli bir zaman dilimi ile anlamaya çalışırlar. Bu anlamlandırma çabaları da aslında günlük, kendi çıkarları içindir. ...Devamı.»
Büyük bir sergi salonu. Çağdaş, belki adını yeni yeni duyuran genç sanatçılara ait büyüklü küçüklü resimler. Salon karanlık; duvarlardaki resimlerse neredeyse bir sorgu odası aydınlığıyla ışığa boğulmuş. Rahat görebilmek için tavandaki spot lambalarını arkamda bırakacak kadar ilerliyorum. Çoğu, Çin fırça yöntemiyle yapılmış klasik Çin resimlerinden örnekler. ...Devamı.»
Ekvator tarafından Julian Assange’a yöneltilen ağır suçlamalar doğrulanamaz niteliktedir. Buna karşın, Julian Assange’ın Ekvator Devlet Başkanı Lenin Moreno’nun yolsuzluklarıyla ilgili ortaya koydukları doğrulanmaktadır. Alfredo Jalihe, Latin Amerika’nın kişisel zenginleşme sistemini ele almaktadır. Elçiliğinize ev sahipliği yapan ülkeye bir mülteciyi teslim etmek, tüm medeniyetlerin bin yıllık geleneklerini ayaklar altına almak, Latin Amerika’nın onuruna zarar vermek anlamına gelmektedir. ...Devamı.»
Varlığımız dünyanın her köşesindeki yaşamı etkiliyor. Alışkanlıklarımız, yeme içme, sağlıklı olma seçimlerimiz dünyadaki diğer canlı türlerini çeşitli biçimlerde etkilerken, hem onların hem de bir parçası olduğumuz doğal yaşamla birlikte kendi geleceğimizi tehlikeye atıyor. Bilimsel konularda gazetecilik yapan Rebecca Giggs’in The Atlantic adlı dergide yayınlanan çalışması, kullandığımız ilaçların etkilerini mercek altına almış. ...Devamı.»
Amerika Birleşik Devletleri'nde Özel Yetkili Savcı Robert Mueller'in 2016 başkanlık seçimiyle yürüttüğü uzun soruşturmanın raporunda, ABD Başkanı Donald Trump'ın özel savcıyı görevden almaya zorlama çabalarına başvurduğu belirtildi. Ülkede 22 aydır devam eden soruşturma sonunda paylaşılan 448 sayfalık raporda, Trump'ın Haziran 2017'de, eski Beyaz Saray avukatı Don McGahn'ı aradığı ve Mueller'i görevden almaya çalıştığı ifade ediliyor. ...Devamı.»
Franz Kafka’nın gerçeküstü öyküleri ile yarışabilecek türden on yıllık bir yasal savaş sona erdi. Zurih’de bir bölge mahkemesi, İsviçre’de güvenli kasaların açılıp içeriğinin İsrail Ulusal Kitaplığına gönderilmesine karar verdi. Böylece, Kafka'nın uzun süredir saklanan yayınlanmamış yapıtları yakında ortaya çıkabilir. El değmemiş bu yazmaların, Prag’da doğmuş Almanca konuşup yazmış bir Yahudi olan, kültürel mirası Almanya ile İsrail arasında çekişmeye dönüşen, edebiyatın en karanlık kişiliklerinden birine ışık tutması söz konusu. ...Devamı.»
Geçen hafta Londra’da olan değerli dostlarımdan telefon aldım. Ülkelerinde gelinen çıkmazda neler yapılabilir konulu bir toplantı yapacaklarını söylediler. Anadolu gazete yazarlarından bir kişiyi davet etmek istemişler. Victor’un aklına ben gelmişim. Sarılmış telefona “Metin Çarşamba günkü toplantımıza davet etsek gelir misin?” Victor’u uzun senelerdir tanırım. Sunday Times gazetesinde köşe yazarı olarak görev yapmakta. Kırk yıldır arkadaşlığımız devam etmekte. ...Devamı.»
Yunanistan, Almanya’dan dünya savaşları sırasında ülkede yarattığı zarar nedeniyle 290 milyar euro tazminat ödemesini talep ediyor. Yunan parlamentosu hükümetten gerekli tüm adımları atmasını istedi. Yunan parlamentosu Almanya'dan, Birinci ve İkinci Dünya Savaşı'nda ülkede yarattığı zarar ve suçlar nedeniyle 290 milyar euro tazminat ödemesini isteyen kararı oy çokluğuyla kabul etti. ...Devamı.»