İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Ankara da TED Ankara Kolejinin yanından bir dere akardı. Bu İncesu deresi idi. Evvelden bu dere açıkta akar, vatandaşlar çevreyi hiç düşünmeden eline geçen bütün çöpü bu dereye atardı. Ben de mutlaka bu dereye, o yörede yaşayan biri olarak, bir şeyler atmışımdır. Bunu inkar etmiyorum. Hele çocukken Ahmetler diye anılan ve Küçük Esat’a doğru giden patika yol, bu dereden tahta köprü üzerinden geçilirdi. At arabaları köprüden geçemez, derenin içinden giderlerdi At arabalarının derinleştirdiği İncesu deresine yazın girer serinlerdik. ...Devamı.»
Günlerdir sabah akşam gece gündüz demeden ekranlardan yayınlanan demeçleri, toplumun nasıl bir tepki verdiğini izledik. Geldim, geliyorum, gelirsem fena yaparım, pişman olursunuz gibi söylemleri dinlemekten toplum hem rahatsız olmuş, Hem de artık inandırıcılığını yitirmeye başlamıştı. Hani yalancı çoban köy kahvesine koşarak gelip, kurtlar bastı sürüyü, koşun yetişin koyunları kurtaralım, diye köy halkını kandırırmış ya bir kaç gün. Sonunda kahvedeki insanlar çobana artık inanmaz olmuşlar. ...Devamı.»
Sümer diyarında, M.Ö. 2600’de, Gılgamış bir efsane oldu. Ölümünden ancak yüz yıl sonra -Mısır krallarının kendi tanrısal yetkelerini yerleştirmeye çabaladıkları sırada- Sümer kralı Gılgamış efsanevi bir kahraman olmuştu. Devi öldürmüş, Gökyüzünün Boğası’nı saf dışı bırakmış, tanrıça İnanna’nın romantik girişimlerini geri çevirmiş ve ölümlülüğünün kokusunun güneş tanrısını bile şaşırttığı tanrılar bahçesine varmıştı. Gılgamış Destanı sayesinde (bildiğimiz en eski kahramanlık öyküsü), tarihsel Gılgamış kişiliği ölümünden 5000 yıl sonra bizlere kadar yankılanmıştır. ...Devamı.»
Forum tarzı gayrı-resmî bir sosyal medya platformu olan Reddit’teki bir kullanıcı, iki ay önce “Peki, bu ne zaman sona erecek?” diye soruyordu. “Avrupa’da sıcak hava dalgası” başlıklı tartışmada, dünya genelinden 800’den fazla kullanıcı yorum yaptı. Birçoğu, kıtada Haziran ve Temmuz 2019’da görülen kavurucu sıcaklıklar nedeniyle derin endişe duyuyordu. Copernicus İklim Hizmetleri (C3S) Başkanı Jean-Noël Thépaut “Yaşanan yerel sıcaklıklar tahminlerin altında ya da üstünde gerçekleşmiş olabilir. ...Devamı.»
İspanya'da göç oldukça önemli bir konudur. Toplum her tür grupla ve göçmenle inşa edilmiştir, özellikle de ülkenin en kalabalık bölgelerinde, hem işte hem de sosyal düzeyde, ülkenin ilerleyebilmesi için çok önemlidir. Entegrasyon en önemli konudur. İspanya’ya yeni ve daha iyi bir hayat arayışı için gelen göçmenlerin çoğunun ülkedeki ekonomik krizden dolayı kendi ülkelerine geri dönmek zorunda kaldıysalar da, göçmenler İspanya’yı hala tercih etmeye devam etmektedir. ...Devamı.»
Antik zamanlarda paralı askerlik, sanılanın aksine çok popülerdi. Özellikle Antik Yunanlarda bu olgu çok yaygındı. Birçok Yunan, polis şehirlerinde ve sefere giden ordularda paralı asker olarak görev yapmıştır. Bu askerler kendi memleketlerinden ziyade komşu devletlerin, hatta kendilerine düşman devletlerin ordularında hizmet etmişlerdir. Arkaik dönemden itibaren Babil, Mısır ve Pers krallarının hizmetlerinde bulunmuşlardır. Askerlerin eğitimli olanları ise yükselerek, Pers ve Mısır kralların kişisel korumaları, hatta bölgenin valisi veya satrabı olmuşlardır. ...Devamı.»
Washington-Ankara hattında, Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyine planladığı operasyon nedeniyle tansiyon yine yükseldi. Uzmanlara göre ABD, hem IŞİD militanlarından kurtulmak hem de Türkiye’nin baskısını hafifletmek istiyor. Türkiye'den Suriye'nin kuzeydoğusuna askeri harekat için hazırlıkların sürdüğüne dair açıklamalar gelirken, ABD Başkanı Donald Trump Türkiye'yi olası bir operasyonda limitleri aşmaması gerektiği konusunda uyardı. ...Devamı.»
Irak'ta Salı günü başlayan protesto gösterilerinde en az 31 kişi hayatını kaybetti. Ülke, yeni hükümetin geçen yıl göreve başlaması sonrası bu çapta gösterilere tanık olmamıştı. Güvenlik güçleri gösterilere sert şekilde müdahale etti. Başbakan Adil Abdülmehdi, "İnsanların hayal kırıklığını anlıyorum ancak Irak'ın sorunlarının sihirli bir çözümü yok" dedi. Önemli bir kısmını işsiz üniversite mezunlarının oluşturduğu protestocuların bir liderin, oluşumun ya da siyasi partinin öncülüğünde hareket etmedikleri biliniyor. ...Devamı.»
Erdoğan’ın koltuğunu kaybetmemek için oynadığı ekonomik kumarda kaybeden Türkiye’de yaşayan milyonlar oldu. Seçim rüşvetlerinin faturasını sadece AKP seçmenleri değil, bütün Türkiye ödüyor. Modern demokrasilerde pek rastlanmayan bir kavramla tanıştırayım sizi: “Seçim ekonomisi...” Türkiye gibi “ileri demokrasi” ülkelerinde tedavülden hiç kalkmayan bir ekonomik model bu. Görev süresi sona ermekte olan iktidarlar, seçim tarihi yaklaştıkça seçim ekonomisi için düğmeye basar. ...Devamı.»
DİSK Genel İş Sendikası tarafından hazırlanan raporda "Türkiye’de kamu harcamalarının yetersiz olduğu" tespitinde bulunuldu. DİSK Genel İş Sendikası tarafından her yıl düzenli olarak yayımlanan Kamu İstihdam Raporu açıklandı. Raporda şu tespitlerde bulunuldu: ...Devamı.»
Dünya'da tektonik hareketlerden dolayı gezegenin iç kısmına beklenenden üç kat daha fazla suyun çekildiği ortaya çıktı. Deprem kuşağında yer alan Mariana kuyusu civarında doğal sismik hareketlerle ilgili verilerin kullanıldığı araştırmaya göre, Pasifik plakası Filipinler plakasının altına doğru kayıyor. Bunun sonucu olarak bilim adamları yüzeyin derinliklerinde ne kadar suyun karıştığına dair yaptıkları tahminleri güncelledi. ...Devamı.»
Cinsel şiddetin kara bilançosu: 6 yılda çocuk istismarı yüzde bin 21 arttı! Adil Tıp Kurumu’nca gerçekleştirilen adli muayeneleri rapor haline getiren CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Akkuş İlgezdi, 2018 yılında cinsel saldırı olaylarından bir önceki yıla göre yüzde 37 artış yaşandığını açıkladı. Son 6 yılda mağdur olan kişi sayısı 7 bini aştı. Mağdurların bin 779’u 18 yaşından küçüktü. Çocuğa yönelik cinsel saldırı vakalarındaki artış ise yüzde bin 21’e ulaştı. ...Devamı.»
Tarihin en önemli sanatçı ve bilim insanlarından biri sayılan Leonardo da Vinci'nin Hazar Türkü olabileceği öne sürüldü. İddia, sanat tarihçisi Simon Hewitt'in yeni yayımlanacak kitabında ortaya atıldı. Ünlü sanat tarihçisi Simon Hewitt, Rönenans’ın simge ismi olan sanatçı ve bilim insanı Leonardo da Vinci hakkında dikkat çekici bir iddia ortaya attı. Hewitt, Da Vinci’nin atalarının Hazar Türkü olabileceğini öne sürdü. ...Devamı.»
Türkiye’deki ders kitaplarını inceleyen araştırmaya göre, cinsiyetçi içerikler ile dinsel simgelere yapılan vurgular geçen seneye göre artış gösterdi. Kitaplarda cihat ve Yeni Osmanlıcılık kavramlarına yer veriliyor. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Türkiye’de ders kitaplarının resmi ideolojinin etkisi altında kaleme alındığı, çeşitli çevrelerce dile getirilen bir görüş. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) döneminde de eğitim alanında durum farklı değil. ...Devamı.»
Çocukluğumuzda pek çok oyun oynardık. Tabii çocukken bugünkü gibi bilgisayar ve cep telefonları olmadığından oyunlar icat ederdik. Dokuz taş diye bir oyunumuz vardı. Dokuz düz taşı üst üste kule gibi koyar, bir mesafeden küçük topla yıkmaya çalışırdık. Bir başka oyunda ise herkes halka şeklinde yere oturur, ebe olan çocuk ise eline bir mendil alır, halka halindeki oturan çocukların arkalarından dolaşırken elindeki mendili belli etmeden bir çocuğun arkasına bırakırdı. ...Devamı.»
Antarktika’nın buzul çölleri veya denizin en derin dipleri gibi, Kaliforniya’daki Mono Gölü de çoğu canlı türü için yaşanamayacak bir yer. Bakteriler ve alglerden ayrı olarak, yalnızca tuzlu su karidesi ve dalış sineğinin aşırı tuzlu sulara dayanabildiği biliniyor. Ama bu gölde göründüğünden daha fazlası var. Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'ndeki araştırmacılar yakın zamanda gölün içinde ve çevresinde yetişmiş sekiz mikroskobik solucan türü keşfettiler ve bunlardan biri tam anlamıyla çok tuhaf. ...Devamı.»
Artık insanların doğru düşünmeye hatta aklını kullanmaya, bilhassa siyasilerin söylediği sözleri sorgulamaya başladıklarını düşünmekteyim. Ekonominin koşmaya başladığını, büyümenin coştuğunu söyleyen siyasilerin, artık bir söz söylemediğine şahit olmaktayız. Bir ülkede büyüme ne ile olur diye sorulabilirsiniz? Türkiye’de de büyüme dünyanın diğer ülkelerinde olduğu gibi sanayide yatırım, yeni iş sahaları açılması ve buna bağlı olarak büyük enerji yatırımları planlamayla oluşur. Ülkemizde enerji tüketiminin artmadığını TUİK verilerinden anlamaktayız. ...Devamı.»
İnternet devletlerin dezenformasyon için kullandığı bir propaganda aracına dönüştü. Oxford İnternet Enstitüsü araştırmasına göre aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 70 ülke vatandaşlarını trol ekipleriyle yanıltıyor. Oxford İnternet Enstitüsü tarafından yapılan "The Global Disinformation Order" başlıklı araştırmaya göre internet aracılığıyla kamuoyunu yanıltmaya yönelik girişimler dünya genelinde artış gösteriyor. ...Devamı.»
Sayıştay’ın yayımladığı 2018 yılı raporlarına göre, devlette usulsüzlüklerin sınırı yok. Belediyelerden diğer resmi kurumların yaptığı harcamalarda ne mevzuat tanınmış ne yasa. Sayıştay 2018 yılı denetim raporlarını yayınladı. Cumhuriyet'in haberine göre raporlarda devletteki çok sayıda usulsüzlüğe de yer verildi. Raporlara göre, devlete ait taşınmazların kiralanmasında usulsüzlüğe karşın işlem yapılmadı. ...Devamı.»
Google'ın internete sızan başarılı kuantum bilgisayar denemesi evrenin en büyük sorularını cevaplamaya yaklaştığımızı gösteriyor. Google'ın internete sızdığı iddia edilen bir araştırma makalesine göre daha önce en güçlü süper bilgisayarların bile gerçekleştiremeyeceği bir hesaplama, devrim niteliğinde yeni bir bilgisayar türü sayesinde başarıldı. ...Devamı.»