İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Son yirmi veya otuz veya elli yılda gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, araştırmalar, incelemeler, kimi roman ve öykü, kimi şiir, Toplumsal Tarihin bir dalı biçiminde gittikçe gelişen İşçi Hareketi Tarihi’nin kimsesiz olmadığını gözler önüne serdi. Toplumumuz, kadın ve erkek emekçiler, işçiler, gençler, ortaokul ve lise öğrencileri, üniversitelerde dirsek çürüten çocuklarımız, torunlarımız kendi tarihini tanımak, bilmek, öğrenmek istiyor. ...Devamı.»
Esentepe’den, Dikili’den, Bergama’dan, İzmir’den, İstanbul’dan, Samsun’dan, Kütahya’dan, Mugla’dan, Ankara’dan bir kişi yola çıkar. Cebinde “adres” olarak üç kelime bulunur: Kitapçı Rüstem Paris. Yolcu Paris’e varır. Gare de Lyon’da iner trenden. Türkçe konuşan ilk adama sorar “Kitapçı Rüstem’i tanıyor musun?”. ...Devamı.»
Salı, 1 Mayıs 1945, Amiral Dönitz, “devlet başkanı” sıfatıyla, Hitler’in öldüğünü radyodan duyurdu. Oniki yıldır Avrupa’nın ve dünyanın kabusu, baş belası tarihten siliniyordu... O gün Yugoslavya ordusu Trieste’yi kurtardı... (Trieste daha sonra İtalya’ya verilecek.) İtalya’daki alman orduları komutanı teslim oldu... Aynı gün Berlin garnizon komutanı da teslim oldu... Nazi Almanya, yenilmez denilen hitlerci ordu yeniliyordu. ...Devamı.»
BM'nin raporuna göre dünya genelinde deniz seviyesinin yükselme hızı geçen 10 yılda, 1993-2002 dönemine göre iki kattan fazla arttı. Son 30 yılda deniz seviyesindeki yükselme 10 santimetreyi geçti. Dünya Meteoroloji Örgütü Cuma günü yaptığı açıklamada, küresel deniz seviyelerinin, ilk kez ölçüldüğü 1993-2002 yılları arasındaki döneme kıyasla iki kattan daha fazla bir hızla yükseldiğini ve geçen yıl rekor seviyeye ulaştığını bildirdi. Birleşmiş Milletler'e (BM) bağlı kuruluş deniz seviyesindeki bu yükselme eğiliminin binlerce yıl devam edeceği öngörüsünde bulundu. ...Devamı.»
AP'yi sarsan Katar Gate soruşturmasında Bilal Erdoğan'ın yasal sözcülüğünü yapmış olan Hakan Camuz'un da adı geçti. DW Türkçe, Brüksel'deki soruşturma belgelerine ulaştı. Avrupa Parlamentosu'nu sarsan ve "Katar Gate" olarak adlandırılan yolsuzluk skandalında Türkiye bağlantısı olduğu ortaya çıktı. DW Türkçe'nin ulaştığı bilgilere göre skandalla ilgili Brüksel'de yürütülen soruşturmada TURKEN Vakfı ve MÜSİAD'ın İngiltere'deki eski temsilcisi Hakan Camuz ve yönettiği şirketlerin de adı geçiyor. ...Devamı.»
Kanımca insanın dünyada yaşamaya başladığı tarih ne olursa olsun Anadolu, bu medeniyetlerin bir parçası olmuştur. İnsan varoluşundan itibaren doğa güçlerine her zaman mağlup olmuş ve bu nedenle bu güçleri birer tanrı ile tanımlamış. Bütün kontrol edilemeyen güçler, fırtınalar, boralar, hortumlar ve depremler için, denizlere, yağmurlara, tarımsal verimliliğe, üretkenliğe tanrı veya tanrıçalar tanımlamış. Bu tanrıların hepsinin üzerinde bir tanrının varlığını da kabul etmiş. Yani tanrıların tanrısı olarak dillendirilen bu güce, bir dönem, ZEÜS denilmiş. ...Devamı.»
İnanıyorum ki uzun zamandır sizin de dikkatinizi çekmekte. Yaklaşan 2023 yılı seçim neticesini tahmin etmek, pek d zor olmasa gerek. Ortada çok önemli gündemler bulunmakta. Tarım ve hayvancılıkta kırılma noktası, çarpık ekonomi, dış ticaret açığı, eğitimde yetersizlik, halk sağlığındaki derin problemler, dış siyasette yıkım, emniyetteki zaaflar saymakla bitmemekte. İktidar ise ucuz konulara sarılmaya çalışmakta. Nedenini araştırmak gerekir. Gençlik yıllarımızda bazı masa oyunlarına merakımız vardı. LANGIRT adı ile anılan tahtadan oyuncularla bir masanın içinde rakipli futbol maçı yapardık. Şimdi ise bu sanal bir ekranda oyuna dönüştü. ...Devamı.»
İkinci Dünya Savaşı yıllarında “zorunlu çalışma / iş mükellefiyeti” uygulaması ve daha pek çok nedenle Zonguldak ve yöresinde kömür madenlerinde alın teri ve göz nuru döken işçilerin dönemin iktidar partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nden (CHP’den) yüz çevirip, Demokrat Parti’ye (DP’ye) doğru yöneldikleri biliniyor. O günleri yaşayanların deyişiyle “DP’ye akım vardı.” Sadece Zonguldak ilinde değil bütün ülkede birçok ve değişik nedenle işçiler ve emekçiler iktidara ve partisine küskündü. Aşağıda göreceğimiz gibi kimi yerde CHP yöneticilerine yönelik protestolar bile yapılıyordu. ...Devamı.»
Aklın içinde nefes alabileceği ve yaşayabileceği dünya, insan usunun kendisi tarafından inşa edilir. Diyebiliriz ki, insan aklı içinde yaşayacağı evi kendi yapar. Yazdıklarımızı kanıtlayarak, kanıtladıklarımızı yazmış olacağız. ...Devamı.»
Öncelikle, Türkçenin felsefe yapmayı ne kadar kolaylaştırdığını gösterecek bir kavramla karşı karşıya bulunmak güncel(!) bir fırsattır. Felsefe aynı zamanda olgudaki karşıtlıkları birlikleri içinde bulma, tanıma ve anlama ve kavrama olarak ta anlaşılmalıdır. Çünkü felsefe somut olguyu anlar ve olgu diyalektik kurguldur, ama sözcükler ve sıradan dil olgunun bütünlüğünü ayrıştırır ve parçalı görür ve gösterir. Bazı sözcükler, bazı dillerde bu parçalanmışlığın yerine bölünmemiş bütünün somut halini gösterir. Dilimiz bu sözcükler açısından çok zengindir. ...Devamı.»
Avustralya ile Yeni Zelanda'nın ortaklaşa ev sahipliği yapacağı 2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası'nda rekor kırılması öngörülüyor. İlk kez 32 takımın katılacağı 2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası’nın maç biletlerine, öncekilere oranla yoğun talep gösterildi. Turnuvanın başlamasına 100 gün kalan Avustralya ile Yeni Zelanda’nın ortaklaşa düzenleyeceği Dünya Kupası için şimdiden 650 bin bilet satıldı. Turnuvanın ilk maç gününe kadar toplam 1,5 milyon bilet satışıyla rekor kırılması bekleniyor. ...Devamı.»
Var olan vardır. Ne soyut düşüncedir, ne de düşünceden soyutlanmış maddedir. Var olan olgudur. Olgu, bir kavramı olgusudur, ya da kavramın oluşudur. Felsefenin görevi işlevidir. İşlev ise, aynı konumdaki öteki öğelerin kendi aralarında ilişkilerde bütün içindeki katkısı ve onun bilincidir. Hegel’in çalışmaları bütünüyle düalizmin yenilmesine odaklanmıştır. Olguda düalizm yenilmiştir. Olgu tektir, ikililik değil. Yine de neredeyse bütün modern felsefe Hegel’i düalist olarak görür, sanki bütünü parçalamışta, düşünce kısmını ilke edinmiş, madde kısmını. ise yok saymış gibi. Hegel felsefeyi düalizmden kurtarmak için çabasının odak noktasına olgusaldaki birliği, kurgul olanı yerleştirmiştir. ...Devamı.»
Madde ve düşünce kavramları karşı karşıya konduklarında daha açıkça bilinen ve sınırları daha somut çizilen kavram, sanılanın aksine madde değil, düşüncedir. Düşüncenin kendi başına soyut olması bir yana; düşünce deyince bu içerikte, insansı olan her şey bulunur. Her an düşünürüz, ya da içinde düşünce olan şeylerle meşgulüzdür. Tasarım, istenç, duygu, sezgi, ödev, hak amaçlar vb. kuşkusuz bunların tümünün içerikleri ve özleri kavramsal ilişkilerin birliği olarak pek açık ve anlaşılırdır. ...Devamı.»
Avrupa ülkeleri yolsuzluk ve güvenlik endişesi nedeniyle "altın vize" programlarını sonlandırırken, Türkiye ve pek çok Arap ülkesinde ikamet izni ve vatandaşlık fırsatı sunan bu programlar bir endüstriye dönüşmekte. Bağdat doğumlu Iraklı Hiba Ahmad, 2014'te IŞİD'in Irak topraklarının bir bölümünde kontrolü ele geçirmesi üzerine, ülkesinden kaçış için bir yol aramaya koyulmuş. Bu arayışını DW'ye, "Irak dışında, güvende olabileceğim bir yere ihtiyacım olduğunu düşündüm” sözleriyle anlatan Ahmad, internette yaptığı araştırmaların ardından, Türkiye'de küçük bir daire aldığını anlatıyor. ...Devamı.»
Marks’ın felsefi tutumunu oluşturma aşamasında felsefeye karşı baştan savma davranışı yalnızca doğrudan Hegel’i değil de, Hegel ardıllarını eleştiri nesnesi olarak almış olmasında görülmez, ayrıca bu biçimsel kopuşun içerikte yol açtığı felaket, doğrudan hegele yapılan göndermeyle bağlanan iki cümlelik ünlü aforizmasında da, “idea” sorunun çözümlenmemesinde görülür. ...Devamı.»
Türkiye’de resmi yıllık enflasyon mart ayında yüzde 51 oldu. Gıda fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 67. Dünyada gıda fiyatları ise son 12 aydır düşüyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıkladığı Küresel Gıda Fiyat Endeksi son bir yılda yüzde 21 düştü. Son iki yıla bakıldığında Türkiye’deki gıda enflasyonu yüzde 187. Aynı dönemde dünyadaki artış ise sadece yüzde 6’da kalırken Avrupa Birliği’nde de yüzde 26. Gıda enflasyonunun en yüksek olduğu ülkeler hangileri? Dünyada ve Avrupa’da gıda enflasyonu ne durumda? ...Devamı.»
Üzerinde işlem yapacağımız, ince-eleyeceğimiz, eleştireceğimiz nesne Marks-Engels’in felsefi tutumlarıdır. işlenecek nesnenin bizzat odağına yönelmek, onu oluşunda izlemek, veya oluşuna eşlik ederek oluşla birlikte ilerlemek doğru yöntem olmalıdır. Yoksa o nesne yerine kendi yarattığımız eklentilerle ya da eksiltmelerle başkalaştırdığımız bir nesneyi koymamak için, nesnemizin sınırlarını bizzat o nesneyi yapanların çizimine, sınırlamasına bırakmalıyız. Bu tutumun, yani nesnemizin sınırlarını bizzat kendilerinin belirlemelerinden almak için, bu nesnenin biçimlenişini, yani oluşunu Marks ve engelsin anlatımlarından ortaya koymayalım. ...Devamı.»
*Ön not: “Eleştiri” sözcüğü, Türkçenin, kavramının içeriğini, dolaysız olarak dışarıya salan sözcüklerinden biridir. Eleştiri ele alınan şeyin elenmesidir. Yok edilerek yerine yeni bir şey konması, parçalanıp atılması, ondan tamamen vazgeçilmesi, çürütülüp bir yana terk edilmesi değil. Eleştirilen şey elenen şeydir, elenen şey ele alınan şeydir, işe yaramaz diye gereksizler çöplüğüne fırlatılıp atılan değil. Eleştirilen şey bir yere gitmiyor, yerinde duruyor; işlenen yani üzerinde işlem yapılan eleştirilen şeydir. Eleme ayırmadır, öncelikle, özsel olanın alanına karışmış öznel uydurmaların özden ayrılması. ...Devamı.»
NATO'nun Brüksel'deki karargahında düzenlenen toplantıda formalitelerin tamamlanmasının ardından Finlandiya İttifak'a tam üye oldu. Finlandiya, İsveç'in üyeliği için destek vurgusu yaptı. NATO dışişleri bakanlarının Brüksel'deki NATO karargahında düzenlediği toplantıda formalitelerin tamamlanmasının ardından Finlandiya İttifak'a tam üye oldu. Türkiye'nin resmi onay belgesini toplantıda hazır bulunan ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'a teslim etmesinin ardından Finlandiya Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto'nun da ülkesinin resmi katılım belgesini Blinken'a vermesiyle formaliteler tamamlanmış oldu. ...Devamı.»
Son dönemde birçok ülkede resmi görevdeki yetkililerin kullanmasına yasak getirilen sosyal medya platformu TikTok ile ilgili yeni bir karar Avustralya'dan geldi. Avustralya, güvenlik endişeleri nedeniyle federal hükümete ait cihazlarda, Çinli sosyal medya platformu TikTok uygulamasının kullanılmasına yasak getiren “Beş Göz (Five Eyes)” olarak bilinen elektronik istihbarat ittifakının sonuncu üyesi oldu. ...Devamı.»