İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Bu kelimeyi nerede duysam, çocukluğum gelir aklıma. İlkokula başladığımda, Atatürk'ün ölümünün üzerinden sadece 10 sene geçmişti. Onu ne kadar çok severdim, hem de hiç tanımamış olduğum hâlde. O tarihte Anıtkabir'in inşaatı başlamış ama henüz tamamlanmamıştı. Anıtkabir'in karşısında bir evde kalırdı büyükannem. Zaman zaman gider, balkondan inşaatı izlerdim. Atatürk’ün ne kadar büyük bir insan olduğunu zamanla okuyarak anlamaya çalıştım. İlkokulda, sabahları derslere başlamadan önce hep birlikte, hançerelerimizi yırtarcasına andımızı söylerdik: ...Devamı.»
Sizlere çok güzel bir sonbahar sabahı dilemek o kadar çok isterdim ki! Sonbahar, dünyanın kuzey yarımküresinde kışa yaklaşırken yaşanan bir renk cümbüşü mevsimidir. Hele 38. enlemden başlayan Anadolu’nun kuzeyinde, bilhassa ormanlık bölgelerde bu mevsim öyle bir renk coşkusu yaratır ki, gerçekten görülmeye değerdir. Eskişehir’den Bursa’ya giden karayolu üzerindeki AHI Dağı yakınındaki MEZİT Deresi etrafında, doğanın tüm renkleri adeta dans ediyormuş gibi gelir insana. ...Devamı.»
Abidin Dino’nun yaratıcılarından biri olduğu Altın Goller belgesel filmi üzerine araştırmalarımı ve çalışmamı derinleştirince bu yapıtta Abidin’in tek yönetmen olmadığını anladım. İşte İngilizce ve italyanca afişlerde, haber, makale, duyuru ve benzerlerinde iki yönetmen ismi var. “İkinci yönetmen” veya “ikinci ekibin yönetmeni” hakkında ayrıca araştırmalar yaptım: Ross Devenish ismini böylece buldum. Hayat hikayesinden konumuzu ilgilendiren parçalara Altın Goller başlığını taşıyan çalışmamda kısaca yer verdim. Fotoğraflarını da bulup ekitabıma yerleştirdim. ...Devamı.»
Bu yazımda eğer bir ChatGPT Plus kullanıcısıysanız Sora ile video oluştururken kullanabileceğiniz çözünürlük değerlerinden bahsedeceğim ve sahneleme özelliklerimi nasıl kullandım onları belirteceğim. Daha önceki paylaşımıma atıf yapacak olursak, Sora ile ilgili kişisel görüşlerimi paylaşmış ve şu noktalardan bahsetmiştim: ...Devamı.»
OpenAI, “12 Days of OpenAI” etkinliğinin üçüncü gününde, metinden videoya dönüştürme aracı Sora’yı ChatGPT Plus ve Pro abonelerinin kullanımına sundu. Bu yenilikle, artık tüm ücretli kullanıcılar metin girdileriyle yüksek kaliteli videolar oluşturabilecekler. Sadece bir prompt yazarak, Sora’nın gelişmiş algoritmaları sayesinde kısa videolar yaratmanız artık mümkün. ...Devamı.»
Son zamanlarda Claude AI, doğal dil işleme ve kullanıcı dostu çözümleriyle dikkat çekerken, OpenAI’nin tahtına güçlü bir rakip olabileceği herkes tarafından konuşuluyordu. Ancak, OpenAI’nin tahtını Claude AI’ye bırakmayıp sessizliğini bozacağı da beklenen bir hamleydi. Ve beklenen oldu! OpenAI, “12 Days of OpenAI” etkinliğinin ilk gününde ChatGPT’nin 01 Model ve Pro Özelliklerini duyurdu. ...Devamı.»
İnsanoğlunun doğuştan bazı yetenekleri vardır, ancak bu yetenekler kendiliğinden ortaya çıkmaz. Kişi yaşamı boyunca hangi yeteneğe sahip olduğunu zaman içinde anlar. Çocukluğumda ablamın gittiği ilkokulda ablamın sınıf arkadaşlarının her biri bir enstrüman çalardı. Ablama da bir mandolin alınmıştı. Ancak sınıf arkadaşı Suna’nın bir kemanı vardı. Suna’lar Erzurum mahallesi diye bilinen, Kurtuluş’la Hamamönü diye arasında bulunan yerde, mavi boyalı bir evde yaşarlardı. Kimi zaman bizim evde, kimi zaman Suna’ların evinde müzik çalışırlardı. ...Devamı.»
Bilim insanları yıllardır evrenimizin alışılmadık özelliğini düşünüyor. Evren, geçmişte olduğundan daha hızlı genişliyor gibi görünüyor. Bilim insanları, evrenin genişlemesini etkileyen bilinmeyen bir özelliği olduğunu söyledi.NASA'nın en güçlü uzay gözlemevi olan Webb teleskobundan elde edilen yeni ölçümler, arkasındaki araştırmacılara göre kozmosun en derin gizemlerinden birini açıklamaya katkı sunabilir. ...Devamı.»
Okula sabahın kör karanlığında gitmek mecburiyetinde bırakılan bütün çocuklara çok üzülmekteyim. Kimi zaman İstanbul’da karanlıkta servis araçlarına binip okullarının yolunu tutan çocuklara bakarım. Oturduğu koltuğun pencere tarafına okul çantasını koyup, başını çantaya yaslayıp uyuyan çocukları seyrederken içim sızlamakta. Bu çocukları böyle hırpalayan yönetime de lanet etmekteyim. Kış aylarında yaz saati uygulamasının hiçbir ekonomik değeri yoktur. Salt çocuklara eziyet çektirmek için yapılmakta olduğuna inanmaktayım. ...Devamı.»
Ankara Radyosu’nda çalışmadan önce de Türk sanat müziğini çok severdim. Üniversite yıllarımda, ders çalışırken yanımda radyo hep açık olurdu. Son on beş yıldır koro çalışmalarına katılıyorum. Aslında her bir şarkının güftesinde bir hikâye yattığına inandığım için beş yıl boyunca uzun araştırmalar yaptım. Hikâyelerin kaynaklarını araştırıp Nağmelerin Öyküleri adlı bir kitap yayınladım. Bu kitabın yayınlanmasından sonra, bazı bilinen güfte hikâyelerinin eksik olduğunu söylediler. Onları da derleyip mevcut kitaba ekleyerek Şarkılardan Fal Tuttum adlı yeni bir kitap hazırlayıp yayınladım. ...Devamı.»
İşletmeler, müşterilerin adreslerini daha rahat bulması için birçok uygulama üstünden konumlarını paylaşıyor. Yapılan son kanun değişikliğine göre bu uygulama, izne tabi olmakla birlikte ücretli olacak. İşletmeler, artık alacakları izin doğrultusunda konumlarını paylaşabilecek. Coğrafi Bilgi Sistemleri ve bazı kanunlarda yapılan değişikliklere göre, gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri, Türkiye’nin Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamında yer alan coğrafi verileri toplamak, üretmek, paylaşmak veya satmak için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan izin almak zorunda olacak. ...Devamı.»
"Beyin çürümesi", önemsiz sosyal medya içeriklerinin aşırı tüketilmesini ifade ediyor. Oxford Sözlüğü, sosyal medyanın gereksiz ve eğlencelik kullanımını ifade eden "beyin çürümesi"ni yılın kelimesi seçti. Oxford Sözlüğü, 6 aday sözcük arasından 37 binden fazla kişinin katılımıyla yılın kelimesini belirledi. Sosyal medyayı eğlencelik ve gereksiz kullanma ile beyni uyuşturan içeriklerin sonsuza kadar kaydırılarak izlenmesini ifade eden "beyin çürümesi", bir senenin eğilimlerini ve ruh halini niteleyen yılın kelimesi seçildi. ...Devamı.»
Hollanda'nın güneyindeki Limbricht kasabasında 74 yaşındaki dul bir kadın olan Engten Luijten, 21 Temmuz 1674 tarihinde "cadı" olduğu gerekçesiyle tutuklandı. Çünkü, bazı çocuklarda ve hayvanlarda görülen ve nedeni belirlenemeyen hastalıkların, Luijten'in yaptığı büyü nedeniyle ortaya çıktığına inanılıyordu. Yaşlı kadın, yalvarıp yakarsa da, suçsuzluğunu kanıtlayamadı. Luijten, aylar süren sorgu ve işkencenin ardından hücresinde iple boğulmuş halde bulundu. ...Devamı.»
4 bin 590 kişi hakkında soruşturma, 384 dava, 42 mahkumiyet… Basın ve meslek örgütlerinin “sansür yasası” olarak nitelendirdiği “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin üzerinden iki yıl geçti. En son AKUT eski başkanı Nasuh Mahruki, sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla 20 Kasım’da tutuklandı. ...Devamı.»
Türkiye'yi göçmen anlaşmasına nasıl ikna etti? Erdoğan ile ilgili ne dedi? Almanya’nın eski başbakanı Angela Merkel anılarını kaleme aldığı kitabında Türkiye ile ilişkiler ve mülteci mutabakatının perde arkasına da değindi. Merkel "Özgürlük" isimli anı kitabında, Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasında 2016 yılında varılan mülteci mutabakatından ve dönemin başbakanı Ahmet Davutoğlu’ndan övgüyle söz etti. ...Devamı.»
Avustralya'da 16 yaşından küçüklere sosyal medya yasağı öngören yasa Temsilciler Meclisi'nin ardından Senato'da da onaylandı. Avustralya, çocuklar için sosyal medyayı yasaklayan ilk ülke oldu. Yeni yasa, TikTok, Facebook, Snapchat, Reddit, X, Instagram gibi sosyal medya platformlarını küçük çocukların hesap açmasını engellemekle yükümlü kılıyor. Sosyal medya şirketlerine bu yükümlülüğü yerine getirmemeleri halinde 33 milyon dolara varan cezalar öngörülüyor. ...Devamı.»
Madeleine yüz yıl yaşadı. Evet yüz yıl. 23 Ağustos 1924'te, Arvillers köyünde doğan çocuk 6 Kasım 2024'te Paris'te ayrıldı aramızdan. 23 Ağustos 2024'te yüzüncü yaş yıldönümünü dostlarıyla kutladıktan sonra.Yüz yılını binbir renkle donattı, dertleri, zorlukları, coşkusu, acısıyla. Birkaç defa ölümden, bir seferinde kurşuna dizilmekten kıl payı kurtuldu. Bir yüz yılı başından sonuna doldurdu. Böyle bir yaşam herkese nasip olmaz. Dopdolu yaşamı erken başladı: ...Devamı.»
10 Kasım pazar günü, Melbourne’da, müzik niteliği yüksek ancak anlamı ve amacı belirsiz bir dinletiye, 10 Kasım Atatürk’ü Anma dinletisi sanısı ile katıldım. Böyle olmadığı dinleti başladıktan sonra anlaşıldı. İngiliz Uluslar topluluğu ülkelerince Ateşkes günü olarak kutlanan 11 Kasım tarihi ile Atatürk’ün ölümünün birlikte anıldığı,kurucusu olduğu Türkiye Cumhuriyetinin adının bile geçmediği, icra edilen parçaların Anadolu ve Asia Minor’dan olarak tanıtıldığı, dinletinin bir kısmında oynak parçaların kaşık ile çalındığı ilginç bir düzenleme idi. ...Devamı.»
İSİG Meclisi’nin ekim ayı iş cinayetleri raporuna göre iş cinayetlerinde 164 yurttaş yaşamını yitirdi. İnşaat işkolu, ölümlü iş kazalarının en yüksek görüldüğü işkolu olurken ölen her 3 işçiden biri 50 yaşın üzerindeydi. İşyerlerinde alınmayan önlemler nedeniyle ülkenin dört bir yanında her ay yüzlerce işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirmeye devam ediyor. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) ekim ayı iş cinayetleri raporuna göre ülke genelinde bir ayda en az 164 işçi yaşamını yitirdi. ...Devamı.»
Bir kez daha gördük: Kadınların çoğunluğu, ezici çoğunluğu, cumhurbaşkanlığına veya devlet başkanlığına aday kadına oy vermedikçe bir kadının bu göreve seçilmesi mümkün değil. ABD'de bugün bunun yeni bir örneğini idrak ettik. Birkaç gün önce Moldavya'da yapılan seçimde bir bayanın bu göreve seçilmesi bir istisna gibi kalıyor. ABD'den Hillary Clinton örneğini de anımsayabiliriz. Fransa'da daha önce bir örneğini görmüştük. Başka örnekleri de var. Ama kural değişmiyor: Kadının bu üst göreve seçiminde, önce seçmen kadınların aday kadını yüzde yüze yakın bir oranda desteklemesi gerekiyor. ...Devamı.»