İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Toplum hayatında yoğun işlevler üstlenmiş ve başarı kazanmış kişilerin, ulusal kahramanların ve önderlerin resim ve yontularının yapılması olağan bir eylemdir. Bu nedenle Atatürk'ün de bir çok yontusu ve resmi yapılmıştır. Anıtsal bir görev üstlendiklerinden ötürü yontuları resimlerinden daha çoktur. Resimlerinin büyük bir bölümü Atatürk'le beraber birkaç figürden oluşan kompozisyonlar biçimindedir. Portre olarak Atatürk'le ilgili yapıtlar adetçe çok fazla sayılmaz. Bunların bir kısmı birebir yüzüne bakılarak yapılmış, çoğunluğu ise fotoğraflarından esinlenerek oluşturulmuşlardır. Biz bugün Atatürk'le ilgili yerli ve yabancı sanatçılarca yapılan önemli portrelerden söz edeceğiz. ...Devamı.»
Valilik önemli bir unvandır. Eğer bir Vali herhangi bir şey söylüyorsa ve yetinmeyip söylediği kelimenin anlamını da açıklıyorsa inanmak gerekir. Bu bağlamda Adana Valisi, DHA muhabirine verdiği mülakatta "Ben g.vat kelimesini kullanmam. Kavas demiş olabilirim!" diyorsa öyledir. ...Devamı.»
Genç bir sanatçı Elif Sezen, bir ressam ve iki dilli bir şair. Bir süredir İngilizce şiirleri uluslararası derlemelerde yer alıyor. Küçük, güvenli adımlarla Avustralya şiirinde yer edindiğini görüyoruz. Bir yandan görsel çalışmaları sergileniyor Melbourne'da. Bu yıl doktorasını tamamladı Elif. Melbourne'un bize ender olarak sunduğu güzel bir ilkyaz günü, üç kadın buluşup onun doktora sergisine gittik. Monash Universitesi yerleşkesi içinde MADA Galerisinde sergileniyordu Night Watch ya da "Gece Görüşü" ...Devamı.»
Düşünür olmak hoş bir şey. Bir paye veriyor insana. İlginiz sıradan şeylerin çok üstünde şeylere yönelik. Çözülecek dünya sorunları var. Düşünmek gerek. Akşam yemeğini hazırlamak mı? Daha önemli konular var aklınızda. Yemeği hazır etmeyi görev edinmiş birileri vardır nasılsa yakınınızda. Evren ve dünya sorunlarını dert etmeyen, felsefeye, dine, bilime fazla takılmayan biri. ...Devamı.»
Beyazların ressamı Cemil Eren'in suluboya eserlerinin bulunduğu resim sergisi Ankara Cumhuriyet Kültür Merkezi Sergi salonunda açıldı. Cemil Eren denince akla gelen martı, güvercin, kar ve Don Kişot resimlerinin tersine, soyut portreler ve pastel renkler ağırlıkta bu sergide. Çünkü, ressama bu çalışmasında bir dönem kaldığı Amasra'nın Güzelcehisar beldesindeki kayalıklar ilham kaynağı olmuş. ...Devamı.»
AKP kurulduğundan beri Cemaat'in ya da Hizmet Hareketi’nin büyük desteğini aldığı sır değil. Hatta bugüne kadar yürütülen büyük operasyonların Cemaat'e bağlı kadrolar tarafından icra edildiği, planlama ve uygulama aşamasında Cemaat'in etkili olduğu sürekli olarak gündeme getirildi. ...Devamı.»
Kütüphanede raslantıyla The Lost Summer of Louisa May Alcott adlı bir kitap buldum. Louisa May Alcott eski dostum Jo'nun yaratıcısı. Jo March. Küçük Kadınlar romanının March ailesinin dört kızından biri. Amy ile Beth'in ablaları, Meg'in kızkardeşi. Edebiyata düşkün, sürekli bir şeyler yazan ve okuyan Jo. ...Devamı.»
Anlaşıldı doymayacaksınız. Gözünüz aç olduğundandır muhtemelen. Ne toprağa düşen evlatlarımız ne de trilyoner yaptığınız çocuklarınız sakinleştirecek sizi. Dipsiz bir kuyu gibisiniz. Karanlık, vıcık vıcık ve çamur dolu... Ne varsa güzel olan hepsini bu kadar hızla yok etmeniz dipsiz karanlığınızın gücünden. ...Devamı.»
Bundan sonra atılacak adımlar, bu özgürlüğün her yaştan her sınıftan kadına iletilerek yaygınlaştırılması olmalıdır, olacaktır. Elbette, ilk ve orta öğrenimlerde çalışan öğretmenlerle aile imamlarına büyük iş düşmektedir. Kadınların daha küçük yaştan özgürlüklerinin ayrımına varmalarından öğretmenlerle, imamlar sorumlu tutulmalıdır. Güvenli güçlerinin katkıları daha sonra gerekebilir. ...Devamı.»
Sağ iktidarların yıllardan beri sömürmekten bir an bile vazgeçmediği türban konusu şu ya da bu şekilde ortadan kalkmıştır. Konuyu kazanan-kaybeden ekseninde değerlendirmeyi yanlış buluyorum. Zira böyle bir tartışma "Ne zaman?" sorusunu da beraberinde getirir. Bu noktadaysa kimileri türban kavramının başörtüsü kavramına dönüştürüldüğü anı, başkaları Çankaya'ya türbanın çıkmasını, başka bir grupsa kamuda türbanın serbest bırakılmasını gösterebilir. ...Devamı.»
Son bir haftada Cumhuriyetin 90.yıl kutlamalarından Avusturya Büyükelçiliği'ne, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin’den Marmaray’a, Tayyip Erdoğan’dan Ateistlere, Venezuela'dan Gezi Parkı`na, Melih Gökçek'den Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’a aklıma takılanlar. ...Devamı.»
Çin’de erkeğin gücünü, konumunu ve zenginliğini kanıtlamasının yolu metres tutmaktan geçiyor. Geçmişi yüzyıllar öncesine dayanan bu eski gelenek, Mao döneminde yasaklanmasına karşın geri dönüşü oldukça hızlı ve görkemli oldu. Bugün Çin’de yaşayan çoğunluğu kır kökenli milyonlarca genç kız, varlıklı bir erkeğin “kapatması” olup geleceğini garanti altına almak için birbirleriyle yarışıyor. ...Devamı.»
Dünyada her gün 200 kız çocuğunun erken gebelik nedeniyle ergenlik döneminde yaşamını yitirdiği bildirildi. UNFPA Türkiye temsilcisi Zahidul Huque 'Çocuk Anneler: Ergenlerde Gebelik Sorunuyla Yüzleşmek' başlıklı 2013 Dünya Nüfusunun Durumu Raporu'na göre dünyada her gün 200 kız çocuğunun ergenlik döneminde yaşadığı erken gebelik nedeniyle öldüğünü söyledi. ...Devamı.»
Doğruyu aramak için çaba sarfederim. Her zaman doğru söylüyorum diye iddiada bulunmam ne kadar haksızsa, başkalarından böyle sözler duymak da beni üzmekte. İnsanların MEDENİYET kelimesine takıldığını düşünmekteyim. Medeniyet kelimesinin nereden çıktığını düşünmeye başladım. Hani Türk Sanat Musikisinde bir Medeni Aziz Efendi vardır ya, 1842 yılında Medine’de doğmuştur. ...Devamı.»
Tunuslu yetkililerin, çok sayıda genç kadının, Tunus ya da Suriye'deki İslamcı militanlara "cinsel hizmet sunmak için" evlerini terkettiğine dair açıklaması hem şok yaratmış hem de büyük kuşkuyla karşılanmıştı. BBC'den Ahmet Mahir bu tür haberleri soruşturmak üzere Tunus'a gitti. ...Devamı.»
İstihbarat, doğası gereği gizemli olmak, bilinmemek, fark ettirmemek üzerine kurulu bir faaliyet... Belki de İstihbaratçının ana çelişkilerinden biri budur. Hayatın hiçbir alanında kendi kimliğiyle var olamadığı gibi, eğer üst düzey yönetici değilse, üzerinde çalıştığı konunun dahi her detayına sahip olamayabilir. Yapılan şeyler dünyanın kaderini değiştirse de çoğu zaman isimsiz olarak kalır istihbaratçı. ...Devamı.»
Ağzınızdan elitlere, beyaz Türklere, monşerlere karşı binlerce kötü söz çıkabilir. Durmadan halktan olduğunuzu, halkın ta kendisini olduğunuzu da anlatabilirsiniz. Firavuna karşı isyandan, elitlerin zulmünden, egemenlerin hukukundan ve ona karşı, kahramanlar gibi, halk için dövüştüğünüzü de anlatırsınız yeri gelince. Derken modern zamanların hayal kahramanı olduğunuza iman edecek kitleler ortaya çıkar. ...Devamı.»
Kutsal, erotik, enerji kaynağı, cinsel gücü arttırıcı, baştan çıkarıcı, yaralara merhem, mutluluk kaynağı, sakinleştirici, gıdaların kralı, romantik ve damak zevkinin doruk noktası gibi yakıştırmalar bir yana 3000 yıllık tarihi olan çikolatanın dayanılmaz lezzeti tartışılamaz. Milyonlarca insanın büyük bir zevkle tükettiği çikolatanın Latince adı “Tanrıların besini” anlamına geliyor. ...Devamı.»
Amerikan futbolunun ünlü takımı Washington Red Skins'in adı değişsin istiyorlarmış. İsteyenler Amerikan yerlisi bir grup. Obama da desteklemiş, Redskins (Kızılderililer) adı önemli sayıda Amerikan yerlisini rahatsız ettiğine göre değiştirilmesinin uygun olabileceğini söylemiş. Takımın sahibi Daniel Snyder ise Redskins adının tarihi bir önemi olduğunu, takımın mirası ve geleneği olduğunu söylüyor, bu ad değiştirme işine yanaşmıyormuş. ...Devamı.»
Yine aynı kanalları izleyip, hayatında değer atfettiğin her şeye sövülmesini istiyorsan Acunn kod adlı uyuşturucunu almaya devam edebilirsin. Her kanalda sana anlatılan yalanlara inanmak da bir tercih olabilir. Hatta zorlarsan kendini, Erdoğan’ın bu ülkeye demokrasi(!) getirdiğine inanmakta da serbestsin. ...Devamı.»
Haberler | 
İşçilerin Tarihi
Toplum hayatında yoğun işlevler üstlenmiş ve başarı kazanmış kişilerin, ulusal kahramanların ve önderlerin resim ve yontularının yapılması olağan bir eylemdir. Bu nedenle Atatürk'ün de bir çok yontusu ve resmi yapılmıştır. Anıtsal bir görev üstlendiklerinden ötürü yontuları resimlerinden daha çoktur. Resimlerinin büyük bir bölümü Atatürk'le beraber birkaç figürden oluşan kompozisyonlar biçimindedir. Portre olarak Atatürk'le ilgili yapıtlar adetçe çok fazla sayılmaz. Bunların bir kısmı birebir yüzüne bakılarak yapılmış, çoğunluğu ise fotoğraflarından esinlenerek oluşturulmuşlardır. Biz bugün Atatürk'le ilgili yerli ve yabancı sanatçılarca yapılan önemli portrelerden söz edeceğiz. 
Valilik önemli bir unvandır. Eğer bir Vali herhangi bir şey söylüyorsa ve yetinmeyip söylediği kelimenin anlamını da açıklıyorsa inanmak gerekir. Bu bağlamda Adana Valisi, DHA muhabirine verdiği mülakatta "Ben g.vat kelimesini kullanmam. Kavas demiş olabilirim!" diyorsa öyledir. 
Genç bir sanatçı Elif Sezen, bir ressam ve iki dilli bir şair. Bir süredir İngilizce şiirleri uluslararası derlemelerde yer alıyor. Küçük, güvenli adımlarla Avustralya şiirinde yer edindiğini görüyoruz. Bir yandan görsel çalışmaları sergileniyor Melbourne'da. Bu yıl doktorasını tamamladı Elif. Melbourne'un bize ender olarak sunduğu güzel bir ilkyaz günü, üç kadın buluşup onun doktora sergisine gittik. Monash Universitesi yerleşkesi içinde MADA Galerisinde sergileniyordu Night Watch ya da "Gece Görüşü" 
Düşünür olmak hoş bir şey. Bir paye veriyor insana. İlginiz sıradan şeylerin çok üstünde şeylere yönelik. Çözülecek dünya sorunları var. Düşünmek gerek. Akşam yemeğini hazırlamak mı? Daha önemli konular var aklınızda. Yemeği hazır etmeyi görev edinmiş birileri vardır nasılsa yakınınızda. Evren ve dünya sorunlarını dert etmeyen, felsefeye, dine, bilime fazla takılmayan biri. 
Beyazların ressamı Cemil Eren'in suluboya eserlerinin bulunduğu resim sergisi Ankara Cumhuriyet Kültür Merkezi Sergi salonunda açıldı. Cemil Eren denince akla gelen martı, güvercin, kar ve Don Kişot resimlerinin tersine, soyut portreler ve pastel renkler ağırlıkta bu sergide. Çünkü, ressama bu çalışmasında bir dönem kaldığı Amasra'nın Güzelcehisar beldesindeki kayalıklar ilham kaynağı olmuş. 
AKP kurulduğundan beri Cemaat'in ya da Hizmet Hareketi’nin büyük desteğini aldığı sır değil. Hatta bugüne kadar yürütülen büyük operasyonların Cemaat'e bağlı kadrolar tarafından icra edildiği, planlama ve uygulama aşamasında Cemaat'in etkili olduğu sürekli olarak gündeme getirildi. 
Kütüphanede raslantıyla The Lost Summer of Louisa May Alcott adlı bir kitap buldum. Louisa May Alcott eski dostum Jo'nun yaratıcısı. Jo March. Küçük Kadınlar romanının March ailesinin dört kızından biri. Amy ile Beth'in ablaları, Meg'in kızkardeşi. Edebiyata düşkün, sürekli bir şeyler yazan ve okuyan Jo. 
Anlaşıldı doymayacaksınız. Gözünüz aç olduğundandır muhtemelen. Ne toprağa düşen evlatlarımız ne de trilyoner yaptığınız çocuklarınız sakinleştirecek sizi. Dipsiz bir kuyu gibisiniz. Karanlık, vıcık vıcık ve çamur dolu... Ne varsa güzel olan hepsini bu kadar hızla yok etmeniz dipsiz karanlığınızın gücünden. 
Bundan sonra atılacak adımlar, bu özgürlüğün her yaştan her sınıftan kadına iletilerek yaygınlaştırılması olmalıdır, olacaktır. Elbette, ilk ve orta öğrenimlerde çalışan öğretmenlerle aile imamlarına büyük iş düşmektedir. Kadınların daha küçük yaştan özgürlüklerinin ayrımına varmalarından öğretmenlerle, imamlar sorumlu tutulmalıdır. Güvenli güçlerinin katkıları daha sonra gerekebilir. 
Sağ iktidarların yıllardan beri sömürmekten bir an bile vazgeçmediği türban konusu şu ya da bu şekilde ortadan kalkmıştır. Konuyu kazanan-kaybeden ekseninde değerlendirmeyi yanlış buluyorum. Zira böyle bir tartışma "Ne zaman?" sorusunu da beraberinde getirir. Bu noktadaysa kimileri türban kavramının başörtüsü kavramına dönüştürüldüğü anı, başkaları Çankaya'ya türbanın çıkmasını, başka bir grupsa kamuda türbanın serbest bırakılmasını gösterebilir. 
Son bir haftada Cumhuriyetin 90.yıl kutlamalarından Avusturya Büyükelçiliği'ne, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin’den Marmaray’a, Tayyip Erdoğan’dan Ateistlere, Venezuela'dan Gezi Parkı`na, Melih Gökçek'den Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’a aklıma takılanlar. 
Çin’de erkeğin gücünü, konumunu ve zenginliğini kanıtlamasının yolu metres tutmaktan geçiyor. Geçmişi yüzyıllar öncesine dayanan bu eski gelenek, Mao döneminde yasaklanmasına karşın geri dönüşü oldukça hızlı ve görkemli oldu. Bugün Çin’de yaşayan çoğunluğu kır kökenli milyonlarca genç kız, varlıklı bir erkeğin “kapatması” olup geleceğini garanti altına almak için birbirleriyle yarışıyor. 
Dünyada her gün 200 kız çocuğunun erken gebelik nedeniyle ergenlik döneminde yaşamını yitirdiği bildirildi. UNFPA Türkiye temsilcisi Zahidul Huque 'Çocuk Anneler: Ergenlerde Gebelik Sorunuyla Yüzleşmek' başlıklı 2013 Dünya Nüfusunun Durumu Raporu'na göre dünyada her gün 200 kız çocuğunun ergenlik döneminde yaşadığı erken gebelik nedeniyle öldüğünü söyledi. 
Doğruyu aramak için çaba sarfederim. Her zaman doğru söylüyorum diye iddiada bulunmam ne kadar haksızsa, başkalarından böyle sözler duymak da beni üzmekte. İnsanların MEDENİYET kelimesine takıldığını düşünmekteyim. Medeniyet kelimesinin nereden çıktığını düşünmeye başladım. Hani Türk Sanat Musikisinde bir Medeni Aziz Efendi vardır ya, 1842 yılında Medine’de doğmuştur. 
Tunuslu yetkililerin, çok sayıda genç kadının, Tunus ya da Suriye'deki İslamcı militanlara "cinsel hizmet sunmak için" evlerini terkettiğine dair açıklaması hem şok yaratmış hem de büyük kuşkuyla karşılanmıştı. BBC'den Ahmet Mahir bu tür haberleri soruşturmak üzere Tunus'a gitti. 
İstihbarat, doğası gereği gizemli olmak, bilinmemek, fark ettirmemek üzerine kurulu bir faaliyet... Belki de İstihbaratçının ana çelişkilerinden biri budur. Hayatın hiçbir alanında kendi kimliğiyle var olamadığı gibi, eğer üst düzey yönetici değilse, üzerinde çalıştığı konunun dahi her detayına sahip olamayabilir. Yapılan şeyler dünyanın kaderini değiştirse de çoğu zaman isimsiz olarak kalır istihbaratçı. 
Ağzınızdan elitlere, beyaz Türklere, monşerlere karşı binlerce kötü söz çıkabilir. Durmadan halktan olduğunuzu, halkın ta kendisini olduğunuzu da anlatabilirsiniz. Firavuna karşı isyandan, elitlerin zulmünden, egemenlerin hukukundan ve ona karşı, kahramanlar gibi, halk için dövüştüğünüzü de anlatırsınız yeri gelince. Derken modern zamanların hayal kahramanı olduğunuza iman edecek kitleler ortaya çıkar. 
Kutsal, erotik, enerji kaynağı, cinsel gücü arttırıcı, baştan çıkarıcı, yaralara merhem, mutluluk kaynağı, sakinleştirici, gıdaların kralı, romantik ve damak zevkinin doruk noktası gibi yakıştırmalar bir yana 3000 yıllık tarihi olan çikolatanın dayanılmaz lezzeti tartışılamaz. Milyonlarca insanın büyük bir zevkle tükettiği çikolatanın Latince adı “Tanrıların besini” anlamına geliyor. 
Amerikan futbolunun ünlü takımı Washington Red Skins'in adı değişsin istiyorlarmış. İsteyenler Amerikan yerlisi bir grup. Obama da desteklemiş, Redskins (Kızılderililer) adı önemli sayıda Amerikan yerlisini rahatsız ettiğine göre değiştirilmesinin uygun olabileceğini söylemiş. Takımın sahibi Daniel Snyder ise Redskins adının tarihi bir önemi olduğunu, takımın mirası ve geleneği olduğunu söylüyor, bu ad değiştirme işine yanaşmıyormuş. 
Yine aynı kanalları izleyip, hayatında değer atfettiğin her şeye sövülmesini istiyorsan Acunn kod adlı uyuşturucunu almaya devam edebilirsin. Her kanalda sana anlatılan yalanlara inanmak da bir tercih olabilir. Hatta zorlarsan kendini, Erdoğan’ın bu ülkeye demokrasi(!) getirdiğine inanmakta da serbestsin. 
