A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Euclid Teleskobundan Gelen İlk Görüntüler

Kategori Kategori: Bilim | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Günal Hınçal | 14 Ocak 2024 07:17:19

Avrupa Uzay Ajansı’(ESA)’ nın Euclid teleskobu ilk görüntülerini kısa bir süre önce Dünya’ya gönderdi. Gelen görüntülerin gerçek anlamda büyüleyici olmasıyla birlikte, teleskobun da beklendiği şekilde çalıştığı doğrulanmış oldu. Bilindiği üzere Euclid, 1 Temmuz tarihinde Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu’ndan SpaceX Falcon 9 roketi ile fırlatılmıştı ve 28 Temmuz itibariyle James Webb Uzay Teleskobu’na katılmak için ikinci Lagrange noktası olarak bilinen noktada yörüngeye girdi.



James Webb teleskobu da dünyadan 1,5 milyon km uzağa ikinci Lagrange noktasında yörüngeye gönderilmişti. İki teleskop da Dünya’dan yaklaşık 1,5 milyon km uzakta yörüngede yer almaktadır. Önümüzdeki birkaç ay boyunca bilim insanları, teleskobu test etme ve daha iyi çalışması için daha da kalibre etme işleriyle ilgilenecekler.

Yunan matematikçi Euclid’in adını taşıyan bu dev uzay teleskobu, iki milyar galaksiyi kapsayan evrenin üç boyutlu bir haritasını oluşturmak için yaklaşık altı yıl harcayacak.



Euclid teleskobunun insanlığın uzaya gönderdiği en önemli araçlardan birisi olacağı kesin şimdiden gözünü milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki galaksilere dikti bile.
Euclid’in şu ana kadarki başarısı gerçekten heyecan verici çünkü temel amacı, yaklaşık 10 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan milyarlarca galaksiyi analiz ederek evrenimizin karanlık tarafının haritasını çıkarmaktır. Teleskop bu iddialı görev ile evrenin sürekli genişleyen dokusuyla birlikte nasıl geliştiğini göstermek için zaman unsurlarını da içeren “3 boyutlu” bir harita oluşturmayı hedefliyor.
Şimdi Euclid’in o büyüleyici ve yıldızlarla dolu olan Dünyaya gönderdiği ilk görüntülere bir bakalım.

Aşağıda gördüğünüz görüntüler Euclid üzerinde bulunan ve açılımı “Visible Instrument” olan VIS adlı bir araçla çekildi. Adından da anlaşılacağı üzere VIS, evreni elektromanyetik spektrumun insan gözüyle görülebilen kısmından, yani 550 ila 900 nanometre arasındaki dalga boylarından yakalıyor. Solda VIS’in tam görüş alanını, sağda ise bir bölgeye yakınlaştırılmış bir versiyonunu görüyorsunuz. ESA, yakın çekim alanını Dünya’dan görülen dolunayın genişliği ve yüksekliğinin yaklaşık dörtte birine benzetiyor.



Sırada, Euclid’in “ Near-Infrared Spectrometer and Photometer” (Yakın Kızılötesi Spektrometresi ve Fotometresi) anlamına gelen NISP var. ESA’nın belirttiği üzere, NISP’in iki rolü var.

Bunlardan ilki, galaksileri kızılötesi ışıkta ya da elektromanyetik spektrumda yaklaşık 950 ila 2020 nanometre arasında kalan ve insan gözüyle görülemeyen ışıkta görüntüleyebiliyor.

İkincisi, NISP her galaksinin ne kadar ışık yaydığını tam olarak ölçebilir .Bu ikinci kısım bize bu galaksilerin ne kadar uzakta olduğunu söyleyebilir.
Aşağıda gördüğünüz NISP görüntüleri VIS setine oldukça benziyor; sol taraf NISP’in tüm alanını içerirken, sağ taraf yakınlaştırılmış bir bölümü gösteriyor. Bu ilk test görüntüleri henüz bilimsel amaçlar için kullanılabilir olmasa da, iki enstrümanın şu anda uzayda mükemmel bir şekilde çalıştığını gösteriyor.



Bununla birlikte Euclid tarafından yakalanan derin uzay ışığı NISP dedektörüne ulaşmadan önce bazı harika filtrelerden de geçiyor. Ve bu da oldukça harika sonuçlar sunuyor. Bu filtreler, NISP’nin galaktik mesafe ölçümlerine yardımcı olan belirli bir kızılötesi dalga boyundaki parlaklığı ölçmek gibi şeyler yapabiliyor.



Euclid, verileri NISP’e göndermeden önce temel olarak kozmik ışığı tam bir dalga boyu spektrumuna ayırabilen “grism” olarak bilinen bir cihaza sahip. Bu işlem sayesinde bilim insanları örneğin belirli bir galaksinin ne kadar uzakta olduğunu ve galaksinin kimyasal olarak neyden oluştuğunu belirleyebiliyor.

Euclid teleskobunun amacı ne?

Karanlık enerji ve partneri olan karanlık madde, bugün astronomide var olan en büyük ve en büyüleyici sorulardan bazılarını oluşturuyor. Bu her iki fenomen de insan gözüyle görülemese de evrenimizi bir arada tutuyor gibi görünüyorlar.

- Karanlık Madde Nedir?

Karanlık madde, ışık veya elektromanyetik radyasyonun herhangi bir diğer şekli ile etkileşime girmeyen bir madde türüdür. Bu, doğrudan görülemediği ve varlığı görünür maddenin yerçekimsel etkilerinden çıkarıldığı anlamına gelir. Bilim insanları, karanlık maddenin evrenin toplam maddesinin yaklaşık %85'ini oluşturduğunu tahmin ediyor.
Karanlık maddeyi daha kolay şu şekilde tamlayabiliriz:

genişleyen evrenin içinde, galaksilerin yerinde tutulmasını sağlayan ve düzenlenme şekillerini belirleyen onları bir arada tutan sanki bir tür yapıştırıcı var gibi görünüyor. Örneğin, bilim insanları galaksiler arası gaz ve yıldızların sanki üzerlerinde fazladan bir yerçekimi varmış gibi hareket ettiklerini hesaplıyorlar. Bu görülemeyen “tutkal” da karanlık madde olarak adlandırılıyor.

- Karanlık Enerji Nedir?

Karanlık enerji, evrenin genişlemesinin hızlanmasına neden olan gizemli bir kuvvettir. Karanlık madde gibi, doğrudan gözlemlenemez veya tespit edilemez, ancak evren üzerindeki etkileri açıktır. Bilim insanları, karanlık enerjinin evrenin toplam enerjisinin yaklaşık %68'ini oluşturduğunu tahmin ediyor.

Karanlık enerjiyi ise şu şekilde daha kolay tanımlayabiliriz:

Bildiğimiz üzere uzay durmadan şişirilen bir balon gibi sürekli olarak her yöne doğru genişlemektedir. Ancak garip olan şu ki, bu genişleme bilim insanlarının evrenimizdeki tüm görünür şeylerle tam olarak açıklayamadığı hızlarda gerçekleşiyor gibi görünüyor. Dolayısıyla, kozmik genişlemeyi hızlandırmak için sanki başka bir şey hareket ediyor gibi düşünülüyor ve işte bilim insanları bu “şeye” karanlık enerji diyor.



Karanlık madde ve karanlık enerji, modern astrofizikte en ilginç ve gizemli kavramlardan ikisidir. Onları doğrudan gözlemleyemesek de, evren üzerindeki etkileri inkar edilemez.

Euclid’in önümüzdeki altı yıl boyunca evreni mükemmel bir şekilde haritalama görevi sonuç verirse, belki de bilim insanları karanlık evrenin gerçekte ne olduğuna dair bazı ipuçları elde edebilirler. Çünkü karanlık madde ve enerji uzaydaki şeylerle etkileşime girdikçe, bu şeylerin dağılımını ve evrimini ortaya koymak bize karanlık evrenin hikayenin neresinde yer aldığını gösterebilir.

Euclid tamamen kalibre edildiğinde gökyüzünün şimdiye kadarki en büyük 3D haritası oluşturulacak.



* Karanlık madde ve karanlık enerji hakkında hala çok şey bilmediğimizi biliyoruz. Ancak, uzay keşifleri ve gözlemler devam ettiği sürece, bu gizemli fenomenler hakkında daha fazla bilgi edinmeye devam edeceğiz. Bu da, yaşadığımız evreni daha iyi anlamamıza ve önemli keşifler yapmamıza yardımcı olacaktır. Ayrıca, bu keşiflerin gelecekte bizi nereye götüreceğini hayal etmek bile heyecan verici. Belki de karanlık madde ve karanlık enerjinin keşfi, evrenin doğuşundan bu yana en büyük keşiflerden biri olacak.

Kaynaklar:  https://amp.cnn.com/cnn/2023/11/07/world/euclid-telescope-first-images-scn/index.html


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

"ALO NACİ, BURASI PARİS: HALK CEPHESİ KURULUYOR DUYDUN MU?"
Norveç, İrlanda ve İspanya Filistin'i tanıma kararı aldı.
AFP'den SADAT iddiası: Nijer'e bin paralı asker gönderildi.
Yeni Kaledonya'da neler oluyor?
Rusya: İngiltere'ye ait hedefleri vurabiliriz

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.
Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !
Tüm canlılar için en ideal sıcak

İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…
2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor
BM Raporu: İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısında soykırım suçu iddiası

GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR
“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA

Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS
SAMSUN

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git