A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

KEYFİLİK – ÖZGÜRLÜK - SOMUTLUK BAĞLAMI | 3 (*)

Kategori Kategori: PLATON incelemeleri | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Metin Bobaroğlu | 27 Haziran 2023 05:45:45

Özgür istençle başladık zorunlu özgür istenç hak, insan hakkını bir zorunluluk olarak, varoluş zorunluluğu olarak istemiyorsa ve bunu onaylatmak için bir çaba harcamıyorsa ve bir başkasının hakkını da kendi hakkı gibi savunmuyorsa insanlık aşamasına yani tinsel aşamaya evirilmiş değildir. Çünkü özgürlükler yani her kavram sonlu, ilişkide sonlu ve sınırlıdır. Peki sonlu ve sınırlı kavramda sınırlanma belirlenmedir. Tanımlama sınırlamak demektir. Sınırlama belirlemedir…



O zaman özgürlüğün sınırı nedir ki ona özgürlük diyelim? özgürlüğü kavram yapan nedir? Bir olgu haline getiren nedir? Sınır. Belirlenim demek sınırlamak demek. Sınır aslında kavramın özüdür. Kavramı kavram yapan sınırın taa kendisi. Yasadır. Sınır yasadır. Çünkü sınır ayırandır. İki olguyu birbirinden ayıran sınır olguları olgu olarak belirleyen yasadır. Sınır zat’dır. Yani şu zat zat deyip duruyoruz ya sınır, zattır. Ayıran fark belirleyicidir. Peki o zaman özgürlüğü özgürlük yapan diğer öznelerin özgürlükleri ile karşılaşmadaki sınır değil mi? Güzel. O zaman özneler arasındaki her birinin özgürlüğünün diğerinin özgürlük alanına sınırlanmasına ne denir? İşte Hegel burada geçişi yapıyor, hak denir diyor. Demek ki özgürlük hak ile sınırlanan bir kavramdır. Hak özgürlüğü sınırlayıp belirlediği için özgürlüğün özü hak olmuş oldu. Somut özgürlük bu demek.

Hegel her kavramın en yalın en baştaki ilişkisiz yalın bir sezgiden başlatıyor ve sonra bunu somut yani ilişkileri altında belirlenime taşıyor. Aşama aşama oluşmasını bize gösteriyor.

Hak ne demektir ? Hakka geldik ya, hak en soyut, en yalın biçimde saygıdır, diyor. İnsanların birbirinin emeklerine, özgürlüklerine, var oluşlarına saygı göstermekmiş. Vay canına. Kavrama bakar mısınız? Biz ne kadar ucuz kullanıyoruz günlük dilde; saygı, saygılı, saygısız, edepli, edepsiz filan. Bu varoluşsal bir şey diyor. Hak basitçe saygıyı gerektiren özgürlüktür diyor.

Özgürlüktür ama saygıyı gerektiren özgürlük. Çünkü kendi özgürlüğünün onanması olarak insan yeterli değil, diğerinin özgürlüğünü Tauton kendisiydi, Thateron öteki idi. Tautonun thateron ile birliği, benim ben olmayan ile birliğim onun da özgürlüğünün onanmasını gerektiriyor. Dolayım dediği şey bu. Ötekinin özgürlüğünden dolayımlanarak ben özgür olabilirim. O zaman ben onun özgürlüğünü onaylamalıyım, o da benim özgürlüğümü onaylamalı.

Özgürlüğü kendi nesnesi kılmak gerekir, diyor. Özgürlüğü öznellikten çıkartıp kendi objesi, kendi nesnesi toplumsal bir kurum olarak talep etmek gerekir. Tüm hayvanlar ve diğer var oluşlar arasında sadece insan hakların taşıyıcısı olduğu için tine evirilmiştir diyor. Hakların taşıyıcısı sadece insan olduğu için tin insanla kurulur. Geist insanın oluşturduğu kültür, ortaya koyduğu ürünüdür. Çünkü yalnızca insan kendi özgürlüğünün bilincine varabilir. işte felsefe de burada. Neden? Çünkü bilincine vardı. Özgürlüğünün bir hak olarak bilincine varma doğadaki sadece insan var oluşunda ortaya çıktığı için insan tinde yaşıyor, doğa da değil. Tinde yaşıyor.

Her özgürlük formu bir hak alanını açar ve oluşturur. Kendi sözleri ile şöyle: “özgürlük idesinin gelişimindeki her aşama kendine özgü özel hakka sahiptir”. İşte bakın özgürlük ve hakkı, nasıl diyalektik kullanıyor.

***

S: Hegel metafiziği, doğaya doğanın dili ile, topluma toplumun dili ile, ruhsallığa ruhun dili ile, nesnel bir dil ile anlatırken bu alanlara ait tözsel bir zemine mi dayanıyor?

C: Tözü burada logos. Zemin logos başka bir zemin yok.

S: Özgürlüğü hak diye tanımlarken burada ortaya çıkan zorunluluk gerçeklik olarak olgusallık mıdır?

C.: Evet.

Yasa önünde eşitlik var. Üretimde emeğin belirlediği farklılık var. Bu farklılıkların korunması adalettir

Buradaki eşitlik değil, burada adalet gerekli; adalet ise emeğin, üründe ortaya çıkmasıyla belirlenen haklardır. Evet.

S: Zat ve sınır bahsinde, sınırı yani farkları ve karşıtlıkları zorunluluklar uçurum olarak algıladım doğru mudur?

C: Uçurum değil. Uçurum olursa o zaman ilişki yok demek, çelişki yok demektir. Çelişki varsa, ilişki vardır. İlişki de karşıtlık var, bu da karşılıklı çekişme demektir. Zat burada mutlak zat değil, hayır. Ayırım varsa mutlaklık yok. Ayırım varsa sonlular arasındayız. Sonlu ve sınırlılar arasındaki sınır o sonlunun zatıdır, mutlak zat değil.

 (*) Metin Bobaroğlu'nun zoom konuşmalarından derlenmiştir.


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

"ALO NACİ, BURASI PARİS: HALK CEPHESİ KURULUYOR DUYDUN MU?"
Norveç, İrlanda ve İspanya Filistin'i tanıma kararı aldı.
AFP'den SADAT iddiası: Nijer'e bin paralı asker gönderildi.
Yeni Kaledonya'da neler oluyor?
Rusya: İngiltere'ye ait hedefleri vurabiliriz

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.
Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !
Tüm canlılar için en ideal sıcak

İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…
2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor
BM Raporu: İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısında soykırım suçu iddiası

GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR
“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA

Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS
SAMSUN

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git