A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

KEYFİLİK – ÖZGÜRLÜK - SOMUTLUK BAĞLAMI | 1 (*)

Kategori Kategori: PLATON incelemeleri | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Metin Bobaroğlu | 09 Haziran 2023 16:19:42

Her birimiz arzularla doğar ve ilk iradesi, ilk seçimi bu arzular arasından birisini seçmektir. Aslında halen doğadadır, doğanın verili fonksiyonlarının içinden herhangi birisini seçmektedir. Arzular doğuştan; beden üzerinden, soma üzerinden dış dünyaya yöneliyor olması bunun zorunluluk olduğu anlamına gelir. Yani kendimizin icat ettiği veya yarattığı bir şey değil. Diyalektik nerede? Diyalektik bu zorunlu çokluğun içinde herhangi birisini seçme özgürlüğüdür. Bu nedenle burada diyalektik yani çelişik birlik vardır; nerede? doğal olanla tinsel olan arasında

Hegel’in çelişik birlik diye anlattığı, doğal zorunlulukla, tinsel istencin birlikteliği. Bu dini metinlerde de anlatılmıştır. Çünkü Hegel zaten sezgide ve sezginin en yetkin biçimini de dinde buluyor. Ve kavramlar sanat ve dinin ve bilimsel bulguların kavranmasından başka bir şey değildir diyor. Yani felsefe zaten içerik olarak kendisini bilim, sanat ve dinde buluyor.



Platon’un geçici dediği, duyusal her şey geçicidir diyor.

Platon burada kalıcılığı dış dünyada, duyusal dünyada hiçbir şeye yüklemez, her şey geçicidir. Bakın dinde karşılığını söyleyeyim, “küllü men aleyha fan” her şey geçicidir, bakın dinde de var. Peki kalıcılık ne o zaman, dış dünyada kalıcı hiçbir şey yok mu? yok. Ee, kalıcılık ne ousia ne, töz ne? Aristoteles’in tözü dış dünyada, nesnelerde arandığı için ve onu da dış dünyadaki nesneleri aslında kavramında bulduğu için, bir bakıma dış dünyadaki arayışı da sonuçta logosa gelir oturur. Logos kalıcıdır, kavram kalıcıdır, bilinç kalıcıdır. Ousia bilinçtir ve dış dünyadaki tüm geçicilikler bilincin içeriği oldukları bakımından orada kavramda kalıcı duyusallıkta geçicidirler, bu diyalektiktir.

Olumsallık yani olumsallık keyfiliktir.  Olumsal olan olgusal değil, olgusalın karşıtı olumsal keyfi, olgusal olan zorunlu. Biz hoşumuza giden şeyi yapmayı özgürce seçeriz”, işte olumsallık bu, yani herhangi bir şeyi yapmayı özgürce seçeriz, güzel. Ama bunun yasası ne? Neden seçiyoruz? Bu seçmenin gereksiniminin zorunluluğu var mı? Bunu bilmediğimiz zaman, bu keyfidir, yani olumsaldır,

Evet, hoşumuza giden şeyi özgürce seçmemiz, burada özgürlük olumsuz anlamda özgürlük, yani olumsal. Olumsal bir özgürlükte bunu yaparız, ancak onu özgürce belirlemeyiz, özgürce seçeriz, ama özgürce belirlemeyiz. İşte felsefenin gücü tam da burada karşımıza çıkıyor.

Doğal bilinç konumunda olan her insan doğa ile olan ilişkisinde zorunluluklar arasında, zorunlu olan var oluşlar arasında özgürce seçim yapabilir, ama bu olumsaldır, şunu seçmeliydin, bunu seçmezsen olmazdı gibi bir bilinç orada yoktur. O halde belirlenim nereden geliyor? Hegel diyor ki, doğal bilinç konumunda bizim özgür istencimizi belirleyen, doğanın kendisidir, orada belirleyici olan doğadır. Dolayısıyla özgür öz bilinç ve yetkin öz bilinç, oluşmadan önceki doğal bilinç içindeki insan, doğa ile sınırlıdır. Doğa onu engeller. Doğa onun karşısında gizil bir güç gibi durur. Doğanın kendi yasalarını, kuvvetlerini bilmediği için doğal bilinç doğanın sunduğu olanaklar arasında seçimde bulunur. İşte toplayıcılık dönemi dediğimiz, avcılık dönemi dediğimiz budur.

Ziraatta etkin öz bilinç olacağız. Doğaya karşı doğanın güçlerini kullanmayı bileceğiz.  O zaman diyalektik aşama daha yüksek bir konuma gelecek. Bu kez doğanın belirlenimine karşın doğanın güçlerini doğayı sınırlamak için kullanma aşamasına gelerek özgür öz bilinçte gelişme, daha yüksek bir konuma gelme yolunda sürecin ilerlediğini görürüz.

Doğal bilinçten kavrama evrilme aşamalarında ister istemez örneklere başvuruyoruz. Şimdi doğa ve insan karşıtlığı nerede? Karşıtlık nereden kaynaklanıyor? İnsanın gereksiniminden.

Bedensel olanakların zayıf olması, içgüdülerin hayvanlarda yetkin bir bedensel forma dönüşüp kendini koruyor olmasından yararlanamayan insanda bu kez zekâ gelişimi oluyor. İçgüdüye karşı zekanın evrimi. Bu bir evrim tabii. Evrimi ortaya çıkıyor. İşte bu da diyalektik. Zekayla içgüdü, çelişik birlik insanda. Zekâ dediğimiz nedir? Zekâ dediğimiz içgüdünün beden formları olarak beslenme, korunma, üreme süreçlerinde güçlü olmayan insan bunların yerine zekasıyla araç ve gereç yapma olanağını buluyor.

İnsan emeğiyle üretilen bir kültürden bahsediyor ve bu kültüre tin diyor, geist diyor. Geist olan ne? Ürünler. Ürünleri ortaya çıkartan araçlar. Araçları kullanan zekâ. Hepsi birlikte geist.

Hakiki özgür istenç olmadıkça özgür istenç de evet tohum olarak özgürlük içermektedir ama yeterli ve yetkin değildir.

İnsan, verili olarak doğada bulduğu olanaklara karşı arzularını yerine getirebilmek için seçimde bulunur. Bunu özgürce seçeriz. Ama sınırlarımız ne? Doğanın o günkü olanakları. Çölde yaşıyorsan çöl olanakları, ne bileyim kırda yaşıyorsan kır olanakları, Ege'de yaşıyorsan Yunanlılar gibi şansın biraz yüksek yani orada çevrende olanaklılık olarak, doğal olarak sana sunulmuş daha çok şey var. O zaman senin oradaki tanrıçan Demeter tabii ki. Bol bol çevrende toplayacak olanağın var.

 (*) Metin Bobaroğlu'nun zoom konuşmalarından derlenmiştir.


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?
Afganistan: Aktivistlerden kadınlar için online dergi

Avustralya Dışişleri Bakanı Wong: Filistin'i tanımaya hazırız.
İngiltere'de polis, silah ruhsatı almak isteyenlerin eşleriyle de mülakat yapmaya başladı.
Beterin beteri var!
Sağ popülistler ilk kez AB Parlamentosu'nun kontrolünü ele geçirebilir…
Türkiye raporu: Özgürlükler ciddi zarar gördü

Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.
Türkiye son 20 yılda faize 563 milyar dolar ödedi
Uber Avustralya'da taksi şoförlerine 178 milyon ABD dolar tazminat ödeyecek
Çin 2024 ekonomi hedeflerini açıkladı
Almanya'daki Türk doktor sayısı 2 bin 600'ü geçti

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL
REMZİ RAŞA’YI ANMAK İÇİN

KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE

İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı
Ton balığında cıva: Zehirli madde seviyesinin kontrollere rağmen hala yüksek olduğu tespit edildi

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !
Tüm canlılar için en ideal sıcak
Avustralya’da 350 kişinin konuştuğu yeni bir dil gelişti
İnsanlık için küçük ama Türkiye için çok büyük bir adım

Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor
BM Raporu: İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısında soykırım suçu iddiası
Doğurganlık oranında 'büyük düşüş': Ülkelerin % 97'sinde nüfusun azalması bekleniyor
Dünya Mutluluk Raporu yayınlandı: Avusturalya listenin 10., Türkiye 98. sırasında yer aldı.
Dünyada zorla çalıştırılanların sayısı artıyor.

GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR
“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA
Enflasyon Rehberi

UCUZ ET
Hesap
---İST
SANDIK
TAKSİ DURAĞI

İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi
Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git