A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Rachel Cusk’dan çok sesli romanlar

Kategori Kategori: Günün içinden notlar | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Saba Öymen | 02 Ağustos 2019 14:55:31

Kitapçıda dolaşırken rastlantıyla keşfettiğim Outline’dan henüz yalnızca birkaç sayfa okuduğumda sıra dışı bir kitapla karşı karşıya olduğumu düşünmüştüm. Alışılmış romanlardan değildi; edebiyat okuyucusuna yepyeni bir biçim ve içerik sunuyordu. Belli bir kurgusu olmayan romanları her zaman sevdim fakat Outline şimdiye kadar okuduğum bu tür romanlardan da çok farklıydı.

Daha sonra üçlemenin ikinci ve üçüncü kitapları yayımlandı. Transit ve Kudos, bende Outline’ın bıraktığı izi bırakmadıysa da (ilki hazırlıksız yakalamıştı, belki de onun için çok daha etkileyiciydi), son yılların en özgün edebiyat yapıtlarından biri olduğu düşüncem değişmedi. Ve Rachel Cusk da son yılların en ilginç yazarlarından biriydi bence.



Bir süre önce bir Avustralya gazetesinde okuduğum yorum yazısı da bu inancımı onaylıyor gibi: “Cusk’ın üçlemesi, Elena Ferrante ve Karl Ove Knausgaard’ın romanlarıyla birlikte, çağdaş edebiyatın en mükemmel, en okunması gerekli birkaç yapıtı arasında.” (Knausgaard’ı bilmiyorum ama Elena Ferrante için aynı şeyi düşünüyorum.)

Romanların anlatıcısı, adının Faye olduğunu çok sonra öğrendiğimiz, üç roman boyunca hakkında çok az bilgi edinebildiğimiz bir yazar. Aslında onunla ilgili tüm bilgiyi diğer kişilerle olan konuşmalarından öğreniyoruz. Uçakta yan koltukta oturan yolcu, edebiyat festivallerinde tanıştığı başka yazarlar, yazarlık atölyesindeki öğrencileri, arkadaşları, evinde tadilat yapan usta… Tanıdığı, tanımadığı pek çok kişi giriyor romana ve çıkıyor.

Roman hemen hemen tümüyle konuşmalardan oluşuyor. Art arda sıralanan uzun diyalogların bazısı doğrudan. Bazısı ise dolaylı; Faye tarafından aktarılıyor bize.

Faye başkalarını dinlemek için yaratılmış sanki. Dale Carnegie’nin sözünü kural edinmiş gibi: “Başkalarına kendilerinden söz etme fırsatı veriniz.”

Dale Carnagie bir de şöyle diyordu o meşhur kitabında: “Başkalarının seninle ilgilenmesini beklersen iki yılda ancak kazanacağın dostu, sen onlarla ilgilenirsen iki ayda kazanırsın.” Gerçi Faye’in dost kazanmaya çalışır bir hali de yok. Ya da şöyle diyeyim: Faye’i bilmem ama Rachel Cusk’ın dost kazanmaya çalışır bir hali yok. Romanlarına giren çıkan onlarca kişinin yaşamına biraz acımasızca bakıyor gibi Rachel Cusk. Katı. Soğukkanlı. Duygusuz.

Evet, üç romana da onlarca kişi girip çıkıyor. Bu kişilerin hepsi, o sırada onları düşündüren ne varsa, onları ne rahatsız ediyorsa ortaya dökmeye, Faye’e anlatmaya çok istekliler. İlk kitabın ilk bölümünde Faye uçakta yerine oturduğu andan itibaren, sırayla romana giren her kişi “başla” işareti verilmişçesine konuşmaya, içinde bulunduğu hali anlatmaya, yaşamını özetlemeye, sorunlarından söz etmeye girişiyor. Hepsi de bu hiç tanımadıkları kadına (Faye’e) önceden hazırlanmışçasına sunuyorlar yaşamlarından kesitleri.  

Toplumun düzeniyle ilgili, insanlık halleriyle ilgili, evlilik kurumuyla, kadın erkek ilişkileriyle, çocuklarla yaşanan sorunlarla ilgili düşünmüşler, belli görüşlere varmışlar, bunu anlatacak birini arıyorlarmış ve Faye’i bulunca çok sevinmişler gibi uzun uzun anlatıyorlar. Onun kendilerini yargılamadan dinleyeceğinden eminler, ya da yargılasa da aldırmıyorlar.

Fakat onların hikâyesini bize aktaran Faye; bazen Faye’in sesi onların sesini kesiyor. Belki de onların hikâyesini yalnızca Faye’in bize anlattığı biçimiyle duyuyoruz. İşittiğimiz, onlar mı, Faye mi? (Öyle olmadığını söylüyor ama yoksa Rachel Cusk mı? “Bilmediğim bir şeyi biliyor gibi yapmak istemedim, Faye yalnızca dinliyor, yanıtları bildiğini iddia etmiyor.” diyordu bir söyleşide Cusk.)

Rachel Cusk, yaşamın kimi büyük kimi daha küçük, bazısı sıradan bazısı değil, fakat hepsi de önemli sorularına yanıt aramak için yola çıkmış gibi. Soğukkanlılıkla, duygusal olmadan, hızlı adımlarla ilerliyor romanın içinde. Ve bir de ‘yazmak’ konusunu, yazarlığı yatırıyor masaya.   

Geçenlerde Washington’da bir kitap evinde Rachel Cusk için düzenlenmiş okuma gününü ve söyleşiyi Youtube’de izledim. Onun hakkında kitaplarından edindiğim izlenime uymayan, yumuşak bir konuşması vardı. Dayatmacı değildi. İşte söylediklerinden birkaç nokta:

“Romanın bugün geldiği yerde yazarın kişiliğini çok fazla görüyoruz. Her roman, yazarının egosunun bir tanımı neredeyse. Yazarın egosuyla var olmadığı bir roman yazmak istedim ben. Yazarın yok olmadığı ama geriye çekildiği, arkada durduğu bir roman.”

“Şimdiye dek yazdığım biçimlerin dışında bir yöntem bulmak isteğiyle yola çıktım. Alışılmış olanı, daha önceden bildiğimi bıraktım, benim için gerekli olan biçimi aradım. Bu üç roman işte böyle ortaya çıktı.”

“Kahramanının biyokimyacı olduğu bir roman düşünün. Yazar araştırır, öğrenir, hayal eder, sonra oturup kâğıda döker ve okuyucuyu inandırmaya çalışır. Ben bunu istemedim. Öyle olmaması için özellikle çabaladım. Hayal yok, kurgu yok romanımda.”  

Hayatın nasıl çözüldüğünü ve nasıl yeniden yapılandırıldığını anlamak istiyorum, diyen Rachel Cusk’a bunun nasıl olduğunu Faye gösteriyor. Birinci romanda dağılan yaşamının üçüncü romanda yeniden toplandığını duyumsuyoruz, hiçbir olay akışı olmasa da.

Üçleme Türkçede Çerçeve, Geçiş ve Övgü adlarıyla yayımlandı.

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Katar ve 'OneLove' kol bandı!!!
O stadyumlar için 6 bin 500 işçi öldü... Nasıl seyredeceksiniz?
Rus füzeleri NATO üyesi Polonya’ya düştü: 2 ölü
İkisi de Hataylı
YUSUF DA GİTTİ...

Almanya Holodomor'u soykırım olarak tanıyacak
Yüz yıllık bir yıkım süreci mi? Yüz yıllık bir kurulum süreci mi?
“SİYAH GÖMLEKLER”İN DÖNÜŞÜ (mü?)
Küba, eşcinsel evliliğe ‘Evet’ dedi
'Erdoğan haber merkezlerini nasıl etkiledi?'

“ Eat. Play. Cash back”
ŞİRİNKFLASYON
Konya kart batağında, Hakkari bankaların takibinde
88 bin milyonerin göç etmesi bekleniyor
İngiltere'de 70 şirkette pilot uygulama: Binlerce işçi haftada 4 gün çalışacak

Avrupa’nın ardından ABD’de maymun çiçeği virüsü alarmı
Ötenazi makinesi “Sarco” İsviçre’de yasal oldu
Yananlar
Zorbalık Nedir? Zorba Kimlere Denir?
Kendisini ahşap kutuda Avustralya’dan Britanya’ya postalayan arkadaşlarını arıyor.

YENİDEN E-KİTAPLARIMIZLA
Peter Gerasimon’un Avustralya Güzelliklerini Gösteren 21 Tablosu
“KOŞARAK GELDİM, ÇORABI DELDİM”
NECO’YU NASIL BİLİRSİNİZ?
Sevdakeş – Şiire Dönüşen Şair

O kadar da şey etmeyin yani
Sandık Lekesi
Seni Kaldır Beni Kaldır…
Yenilenmek
Injured

Avustralya tehlike altındaki türleri korumak için kolları sıvadı
Akdeniz’e Türkiye’den günde 144 ton plastik atılıyor
Avustralya’nın doğası hiç olmadığı kadar tehlike altında
Dünya 2,4 derecelik bir sıcaklık artışına doğru gidiyor
Türkiye iki yıl içinde susuz kalacak.

Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?
Apple'dan iPhone Uygulamalarına Dev Zam: 1 Dolarlık Uygulama 17 TL Oldu
Yapay Et Şirketi Üretime Hazırlanıyor

UÇAN KÜÇÜK ŞIRINGALAR
Kanser hücrelerini öldüren virüs hastalar üzerinde olumlu sonuç verdi
Çin'de havadaki Covid-19'u tespit eden maske geliştirildi
Orta Çağ'da Bir Mühendislik Dehası Cezeri
Tarihi değiştirecek yazıt… İlk kez geçiyor

Türkiye'den AB’ye ilticalarda rekor artış
Umut yolunda 29 bin ölüm
Dünya genelinde 771 milyon kişi okuma yazma bilmiyor
Türkiye’de en mutlu insanlar Ege’de yaşıyor
Yoğun zihinsel faaliyet neden yorgunluğu tetikliyor?

AFTER MATCH (MAÇTAN SONRA)
KÂBUS
Gönül makamından Gülizar’a seyir
GÖS-TERİ
ÖZLÜ SÖZLER, ÖZDEYİŞLER

BÜYÜME
GÖLGE ETME
Kellim Kellim Layenfa
Türlü Derde Deva
UZUN MEHMET

Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi
Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git